Κώστας Κουτσουρέλης, Τι είναι και τι δεν είναι
η ποίηση: Δώδεκα ομόκεντρα δοκίμια,
Αθήνα: Μικρή Άρκτος 2020

Κώστας Κουτσουρέλης, Η πλάνη του Γκαίτε:
Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου,
Αθήνα: Μικρή Άρκτος 2022

«Οι λέξεις, ιδίως οι πανηγυρικές ανάμεσά τους, τα κύρια ονόματα, δεν είναι χρωματιστά μπαλόνια, γεμάτα αέρα. Κουβαλούν την ιστορία και την ιδεολογία τους» (Τι είναι και τι δεν είναι η ποίηση, σ. 118)

Σε κάθε αναστοχαστική επισκόπηση ως προς τις εννοιολογήσεις και το περιεχόμενο της ποίησης, της μετάφρασης και της κριτικής τέχνης και ανεξαρτήτως των ποιοτήτων ή της επιχειρηματολογίας κάθε κειμένου και συγγραφέα δημιουργούνται συμπληγάδες διλημμάτων, τα οποία ανάλογα με την εκτύλιξή τους συμπυκνώνουν την ιστορικότητα των κοινών τόπων για τα υπό εξέταση θέματα. Τα διλήμματα αυτά εμπλουτίζουν παράλληλα τους κριτικούς λόγους, διευρύνοντας τους «χάρτες» της κριτικής με πολυδιάστατα σημεία συγκλίσεων και αποκλίσεων. Στους ανοιχτούς διαλόγους κάθε κείμενο αναδιατάσσει την ιστορικότητα των πολιτικών τοποθετήσεων για τα διάφορα κριτικά θεωρητικά πεδία με συνυφάνσεις υποκειμενικών και συλλογικών αφηγήσεων, οι οποίες εντάσσονται στους κοινούς τόπους του σύγχρονου κοινωνικο-ιστορικού πλαισίου, ενώ παράλληλα «τοποθετούνται» στις προηγούμενες εννοιολογήσεις. Πέρα από τις αναμενόμενες προστριβές για μια «προνομιούχα» θέση στις ηγεμονικές κατασκευές που διαμορφώνουν τον χώρο της ποίησης, της λογοτεχνίας, της μετάφρασης και της κριτικής παραμένει ένα στοιχείο παραδοξότητας, η οποία θυμίζει τις διπλές εικόνες του Wittgenstein. Όσο καλά τεκμηριωμένη και να είναι μια τοποθέτηση, η οποία επιχειρεί να οικοδομήσει τη δημιουργία ενός «κανόνα» με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και με την παράθεση συγκεκριμένων αξιολογικών κατατάξεων, οι περιορισμοί της είναι πάντα συγκεκριμένοι γιατί, κατά τη γνώμη μου, καμιά ουσιοκρατία ή επιθυμία θέσπισής της δεν μπορεί να παραμείνει διαθέσιμη στους συνεχόμενους εμπλουτισμούς και αλλαγές που προκύπτουν στο πραγματικό, καθώς αυξάνεται η λογοτεχνική και ποιητική παραγωγή με την παράλληλη ανοιχτή αναδιαμόρφωση των διλημματικών κοινών τόπων για την τέχνη και την κριτική της στον κοινωνικό και ιστορικό χρόνο και χώρο.
Έμπειρος ποιητής, μεταφραστής, και κριτικός ο Κώστας Κουτσουρέλης σε κάθε έργο γνωρίζει καλά τις παραπάνω διαπιστώσεις/προβληματισμούς. Ήπια και ψύχραιμα κατασκευάζει και υποστηρίζει το κριτικό και καλλιτεχνικό του σύμπαν, επιτυγχάνοντας να υποστηρίξει ένα θεωρητικό πλαίσιο για την ποίηση, τη μετάφραση και την κριτική, χωρίς να παραγνωρίζει άλλες φωνές και χωρίς να εμπλέκεται στο δίπολο του σχετικισμού ή της απολυτότητας. Η πολυετής τριβή του με την ποίηση, τη μετάφρασή της και τις κριτικές θεωρίες που συνδέονται με αυτές τού επιτρέπουν να θίγει κομβικά ερωτήματα παίρνοντας θέση και διατηρώντας μόνιμα ενεργή την ιστορικότητα στις διαχρονικές διαφοροποιήσεις της.