Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

«Περί Λογοτεχνίας και Τράπεζας θεμάτων»

[author]του Νίκου Βουτυρόπουλου [/author]

Δεν έχουν τέλος οι απαράδεκτες μεθοδεύσεις στον τομέα της παιδείας, ειδικά όσον αφορά τη διδασκαλία και την εξέταση, πλέον μέσω της Τράπεζας Θεμάτων, φιλολογικών μαθημάτων στο Λύκειο. Εντελώς ακατανόητες παραμένουν επίσης οι οδηγίες για τη διδασκαλία του Μοντερνισμού στη λογοτεχνία, στη 1η τάξη του Λυκείου, και αυτό φάνηκε στα θέματα των εξετάσεων του Ιουνίου 2014, τα οποία πολύ δύσκολα θα απαντούσε ένας τελειόφοιτος φιλοσοφικής σχολής, πόσο μάλλον ένας δεκαπεντάχρονος μαθητής.

Όσον αφορά την Ελλάδα, ο Μοντερνισμός ξεκινά ουσιαστικά με τη μετάφραση της Έρημης Χώρας του Έλιοτ από τον Σεφέρη, έργο που γράφτηκε σε ψυχιατρική κλινική της Ελβετίας όπου νοσηλευόταν ο Έλιοτ με βαριά κατάθλιψη, και διορθώθηκε αργότερα από τον Έζρα Πάουντ. Τι ζητούν επιτέλους οι συντάκτες των σκοτεινών εγκυκλίων από καθηγητές και μαθητές της Μέσης Εκπαίδευσης; Τη διδασκαλία της τρέλας στο Λύκειο; Στην εποχή των επιτροπών όπου ζούμε πλέον, το έλλειμμα βασικών γνώσεων είναι τρομακτικό και ξεκινά ήδη από τις πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης. Είναι επικίνδυνη η προσπάθεια που γίνεται να καλυφθεί αυτό το έλλειμμα μέσω τέτοιων άστοχων και αστόχαστων πιέσεων, ιδιαίτερα στα παιδιά που η εφηβεία τους σημαδεύεται πια από την αδιανόητη απουσία ελεύθερου χρόνου.

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Ο ποιητής ως πράκτορας της εποχής & του βίου του»

[author]του Κώστα Ρεούση [/author]

[αποσπάσματα αδόκιμης, ίσως ή μάλλον, λοξής γραφής]

Α΄. Εντός εκτός κι επί τʼ αυτά του … Τείχους

#12
Φλάμπουρα, μπαϊράκια και σημαίες πλαταγίζουν την οργή του ανέμου. Αντεστραμμένη πορεία στο ρου μπαζωμένων υδάτων.

#13
Είναι η άρδευσης -των πυρηνικών ορίων του όρους «Μέσα»- που, η ως άφρονος αφύπνισης (Οδυσσέας Ελύτης, 2×7ε, Ίκαρος 1996, σελ.8) κι ό,τι στο κρανίο ανορθώνεται, κανοναρχεί και πλανάρει την ισοπέδωση.

#14
Με την αράδα σου να πας πούστρα, κουράδα, ξεκωλιάρα πόλη.

#15
Καθόσον η ευγενική βροχή ανακοινώνει την επέλαση του ελευθερωτή.

Β΄. Οι αναβαθμίδες των υπεκφυγών

#11
Αντέχοντας το βάρβαρο αμπέχονο, σκήπτρο κι άστρο της μακελαρηδαιμονολατρείας, μειώνω τις διαστάσεις εντός αφιερώνοντας στο έθος και στο της διαιρέσεως το βόλι τις αποστάσεις εκτός.

#12
Το κατά δυναμό του νου και του σώματος ή το κατά δυναμό του πνεύματος και του ρου ή το κατά δυναμό του γράμματος και του χεριού ή το κατά δυναμό του κεφαλαίου και του μικρού ή το κατά δυναμό του κρανίου και του ποδιού: υπέρ κόψης χαρτιού και πάγου πυράς.

#13
Ανέντιμες πρακτικές «διοικούν» ό,τι άξιο πνεύματος ο τόπος έχει να προσφέρει: αγωγή ποιητού και ποιήσεως. «Διοικούν» τρόπος του λέγειν, του γράφειν, του ακούειν, του μυρίζειν ή του ζέχνειν –μια κι ό,τι «διοικείται», στην πορεία, παρακολουθείται/καταδιώκεται/συλλαμβάνεται/ανακρίνεται/παραπέμπεται/δικάζεται και δεδικασμένα ποινολογείται … αμαυρίζοντας θανατικά ή ισόβια λευκά, κατʼ όνομα και κατʼ επίφαση, μητρώα.

#14
Ο χαρτοπόλεμος των άστρων: άλλοι με την τάξη, άλλοι με την αράδα κι εμείς με τη σειρά -μούνα, κωλάρα, καταπιόνα, παρτουζιάρα- έτσι επειδή η αγάπη έχει ηδονή, καθώς αντίθετα και αυστηρά η ηδονή αγάπη δεν έχει.

#15
Η ψυχραιμία τʼ ουρανού τη στιγμή του εσχατικού σκοτωμού.

Γ΄. Ένα επανατατικό ελατήριο

#11
Μουγκανίζει το πλάσμα λάβρο μέσα στη λαύρα της ζωής, σπασμένο από πάστα νεκρική που ανασταίνεται.

#12
Ένα στίγμα απαράμιλλο στο σύμπαν -ανοίκειο ακόμη και στην πλέον αχανή εμπειρία- ορίζει το ανθρώπινο καθώς αναρχείται το παράδοξο.

#13
Στο λαβομάνο του σπέρματος κυκλοφορούν με κώδικα, μιλιούνια, τα μυρμήγκια της περικεφαλαίας στρατιάς της Εργάνης.

#14
Τα κόκαλα των άκρων, αναγεννιούνται.

#15
Της αυστηρής μοναξιάς ο χρόνος άπειρος.

Ο Κώστας Ρεούσης είναι ποιητής. Το τελευταίο του ποίημα-πλακέτα, «Η Ωδή του Αλεξικέραυνου Κατακεραυνωμένου Ανθρώπου», κυκλοφορεί αυστηρά εκτός εμπορίου.

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Δεν υπάρχουν χαζοί λογοτέχνες»

[author]του Νίκου Βουτυρόπουλου [/author]

Δεν υπάρχουν χαζοί λογοτέχνες, ούτε λογοτέχνες λαμόγια. Άνθρωποι υπάρχουν με την ανάγκη, πείτε το βίτσιο, να περιγράψουν την εποχή τους. Γιατί; Επειδή συμβαίνει. Και τι μετρά τελικά στην περιγραφή αυτή; Μια λέξη μόνο, αξιοπρέπεια, που δεν είναι ζήτημα γραφής αλλά ατομικής επιδίωξης. Δηλαδή δεν χρειάζομαι τον άλλο περισσότερο απ’ ό τι με χρειάζεται αυτός.
Τα υπόλοιπα τα έχει εξηγήσει ο Αριστοτέλης. Που σημαίνει: οι χαζοί και τα λαμόγια δε μπορούν να είναι λογοτέχνες, αλλά και πολλά άλλα.

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Όταν ο Σταύρος συνάντησε τον Στέλιο»

[author]του Σπύρου Αραβανή [/author]`

`

`

Ως γνωστόν στην αρχαία Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ. η Φιλοσοφία άνθισε για έναν βασικό λόγο. Έγινε χρηστική. Η ευγενική καταγωγή και η μεγάλη ιδιοκτησία δεν εγγυώνται πλέον και εξουσιαστικό θρόνο για τους επίδοξους πολιτικούς ηγέτες. Ο δρόμος για την δύναμη περνά μέσα από την πειθώ των πολιτών στη Βουλή και στην Εκκλησία του Δήμου σε χρόνο μάλιστα καθημερινό. Ο φιλόσοφος γίνεται ο βασικός μεταδότης της τέχνης της πειθούς και βγαίνει από την αφάνεια. Γίνεται ο λειτουργικά σκεπτόμενος άνθρωπος- πάντα με το αζημίωτο.
Ως γνωστόν, επίσης, στην πλειονότητά τους ο φιλόσοφοι όλων των εποχών είχαν λύσει το βιοποριστικό τους πρόβλημα είτε ως γόνοι πλουσίων οικογενειών, είτε μέσα από το σύστημα των φιλοσοφικών σχολών και των ιδιαιτέρων μαθημάτων, είτε μέσα από της υπηρεσίες τους στην Εκκλησία και τα μεσαιωνικά μοναστικά τάγματα, είτε γιατί έθεταν εαυτόν στην υπηρεσία αριστοκρατών, είτε τέλος γιατί πολύ πιο απλά έκαναν αποδοτικούς γάμους. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως ο χειρώνακτας Κλεάνθης του Άσσιου, αποτελούν την επιβεβαίωση του κανόνα.
Η συνάντηση, λοιπόν, του Σταύρου Θεοδωράκη με τον Στέλιο Ράμφο, την Κυριακή 2 Νοεμβρίου,  κάθε άλλο από τυχαία είναι. Έχει όλες τις διαχρονικές προδιαγραφές. Και βασίζεται εξ’ ολοκλήρου πάνω στο (μεταποιημένο) σαρτρικό «Η [πολιτική] ύπαρξη προηγείται της ουσίας».

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Ο ποιητής ως πράκτορας της εποχής & του βίου του»

[author] του Κώστα Ρεούση [/author]

[αποσπάσματα αδόκιμης, ίσως ή μάλλον, λοξής γραφής]

Α΄. Εντός εκτός κι επί τʼ αυτά του … Τείχους

#3
Άπνοια κι οι μύγες ίπτανται θριαμβικά του σκελετού της πόλης. Άκαιρα μαγειρεία προσφέρουν ζαρζαβατικά και όσπρια σε πεινασμένους οδοιπόρους. Η σύντομη συνεύρεση σκοντάφτει στην κατανόηση του άσχετου πεπραγμένου. Επιστροφή στη σιωπή της παρουσίας. Καμία γοητεία στα καντούνια της, μονάχα ο πολλαπλασιασμός των σκυβαλοδοχείων αναδύει τη μυρωδιά της σήψης και τον κανιβαλισμό των διασκεδαστών της προηγούμενης νύχτας.

#4
Μια δυσοσμία επιδερμικής φρεσκοσαπουνισμένης συγχρονίλας θρέφει τον πολιτισμό των ζόμπι.

#5
Η βίαιη απολυμαντική ανακαίνιση των αισθαντικά αναίσχυντων χαμαιτυπείων εγκαινιάζει το μόνιμο φάσκελο του βλέμματος.

#6
Εποχή της προσβολής και του οδοστρωτήρα.

#7
Στα τελειώματα, ο Εκατομβαιών, ξεπόρτισε να συναντήσει δυο φίλους ποιητές καθώς ο Μεταγειτνιών πλησίαζε. Η Ερμού, αλκοολικός σηματοδότης, έλαμπε όπως τα καπούλια της πατρόνας στο πλατύσκαλο ενός σφουγγαρισμένου μπορντέλου. Περπατώντας τα σοκάκια της γριάς πόρνης Χώρας, άραξε κάθιδρος στην μπάρα που φιλοξένησε την υγρή ψυχή τρεις νύχτες αποσπασματικής εξομολόγησης.

#8
Μαχητικός και προστιματικός, ο αβίωτος, θεριεύει στη μούγκα και σμπαραλιάζεται στη λαφαζανιά. Πόσα τραπέζια Κυριακής δε στείλαμε στου Θεού τον Διάβολο και στου Διαβόλου τον Θεό, κι αυτός όλος συγχώρεση να δείχνει πώς: Με το δαυλί της σιωπής ανατινάχτηκα (Νίκος Καρούζος, Πενθήματα, Αθήνα, 1969).

#9
Δελαπατρίδης την πόλη να οργώνεις, καρπίζοντας βάρβαρες ψυχές -με καρακόλια απʼ την αιδώ μεριά κι από την άλλη Τούρκο.

#10
Εύηχʼ ακούμπησε ως εις καθρέπτην, Παντελή, κορνίζα του διοπτροφόρου.

#11
Κι η Αγορά, η Εκκλησία του Δήμου, έφτυσε στην καλύτερη τη χάβρα Ιουδαίων αντάμα σφακελώνοντας τʼ ανατολίτικο παζάρι σκλάβων και πρόστυχων γυναικών.

Διαβάστε περισσότερα