Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Α. Β. Στρατής: Μελοποιήσεις Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (1934 – 2009), 37 (+3) ποιήματα & 37 (+4) τραγούδια, Α’ Μέρος

Το αληθινό έργο ενός Ποιητή είναι μια Μουσική που βγαίνει τώρα, για νʼ ακουστεί ύστερα από χρόνια.
Ν. Λ., 1911

Οι 3 επόμενοι κατάλογοι συνοψίζουν τα ποιήματα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (31-10-1888 / 8-1-1944) που έχουν μελοποιηθεί από διάφορους συνθέτες, λαϊκούς κι έντεχνους, και έχουν ερμηνευθεί από ποικίλες φωνές εδώ και 75 χρόνια• από το 1934–35 και μετά μέχρι σήμερα, 66 χρόνια μετά την αυτοχειρία του. Εκτός από 1 τραγούδι, όλα εντάσσονται στη μεταπολεμική περίοδο (1951–2000), ενώ καλύπτονται και τα πρώτα 9 χρόνια του 21ου αιώνα. Σε κάθε κατάλογο σημειώνονται τα εξής στοιχεία:
1) Ο τίτλος του ποιήματος, οι δύο πρώτοι στίχοι του και η χρονολογία γραφής ή δημοσίευσής του• χάρη συντομίας, όπου Γ σημαίνει το χρόνο γραφής, όπου Δ το χρόνο δημοσίευσης, ενώ όπου ο χρόνος γραφής ή δημοσίευσης δεν προσδιορίζεται ακριβώς, χρησιμοποιείται η λέξη «προ» ή «μεταξύ» ετών, ή «πιθανόν». Όταν δίπλα στον αριθμό του ποιήματος σημειώνεται το αρχικό γράμμα του αλφαβήτου, πεζό, σημαίνει πως υπάρχει και άλλη ή άλλες μεταγενέστερες μελοποιήσεις του από διαφορετικούς συντελεστές.
2) Ο συνθέτης και ο τραγουδιστής ή τραγουδίστρια ή το φωνητικό σύνολο που ερμηνεύει το τραγούδι.
3) Ο τίτλος του δίσκου ή cd όπου συμπεριλαμβάνεται, η εταιρία παραγωγής και το έτος κυκλοφορίας, ή όποια άλλα στοιχεία είναι διαθέσιμα. Όπου κρίνεται απαραίτητο, θα υπάρχει επεξηγηματική σημείωση• κυρίως εκεί όπου εντοπίστηκε και άλλη μελοποίηση & ερμηνεία του ίδιου ποιήματος από διαφορετικούς συντελεστές, αλλά και σε κάποια άλλα σημεία. Στην περίπτωση αυτή θα αναφέρεται, πάντοτε, η πρώτη χρονολογικά σύνθεση & ερμηνεία, ενώ οι υπόλοιπες θα έπονται.
Η χρονολογική κατάταξη των τραγουδιών, εξαιρέσει ενός (Α19α), έγινε σύμφωνα με τον χρόνο κυκλοφορίας των, στην αγορά ή στο διαδίκτυο, στον κατάλογο Α. Σε ελάχιστες μόνο περιπτώσεις εξακριβώθηκε και αναφέρεται ο πραγματικός χρόνος σύνθεσης που δεν συμπίπτει πάντοτε και με το χρόνο της ερμηνείας ή κυκλοφορίας• στοιχείο που βοηθά στην ορθότερη και δικαιότερη κατάταξη των, είτε πολλαπλά είτε όχι, ανέκδοτων τραγουδιών σε ποίηση Ναπ. Λαπαθιώτη.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Μιχάλης Γρηγορίου, “Purple”, κύκλος τραγουδιών πάνω σε σονέτα του Shakespaere, I.

πατήστε ΕΔΩ

“PURPLE”
Κυκλος τραγουδιων πανω σε σοννετα του Shakespeare, εργο 81 (2000) …. 23 min

1. From fairest creatures
2. Music to hear
3. Devouring Time
4. My glass shall not persuade me I am old
5. As an unperfect actor on the stage
6. When to the sessions of sweet tender love
7. How oft when Thou ….
8. Thine eyes I love

To καλοκαιρι του 2000 ο Γιαννης Μαργαριτης μου ζητησε να γραψω μια σειρα τραγουδιων πανω σε σοννετα του Shakespeare (στο αγγλικο πρωτοτυπο) που θα παρεμβαλλονταν σε μια θεατρικη παρασταση βασισμενη σε αποσπασματα απο τον Macbeth. Αυτο αποτελεσε την προκληση για να γραψω μια σειρα τραγουδιων που δεν θα εξαντλουσαν τη λειτουργια τους στα πλαισια μιας θεατρικης παραστασης αλλα θα μπορουσαν να σταθουν κιʼως ενας αυτονομος κυκλος. Ως μια επιπλεον προκληση που εθεσα ο ιδιος στον εαυτο μου ηταν να δοκιμασω τις δυναμεις μου γραφοντας για κλασσικο piano trio και βαρυτονο. Ωστοσο οι προθεσεις του “Purlpe” δεν ησαν μονο φορμαλιστικες γιατι, καθως αρχισα να κατανοω τα εξαιρετικα σοννετα του Shakespeare, ανακαλυψα στοιχεια μιας αυθεντικης συγκινησης και ευαισθησιας που ελπιζω να καταφερα να εκφρασω και με τη μουσικη. (Η ηχογραφηση του εργου ειναι απο την παρασταση που δοθηκε στην Τριπολη τον Αυγουστο του 2000 σε υπαιθριο χωρο και δεν ειναι καλη)

Μιχάλης Γρηγορίου

1. (1)

From fairest creatures we demand increase,
That thereby beauty’s Rose might never die,
But as the riper should by time decease,
His tender heir might bear his memory :

But thou, contracted to thine own bright eyes,
Feed’st thy light’ s flame with self-substancial fuel,
Making a famine where abundance lies,
Thyself thy foe, to thy sweet self toο cruel.

Thou that art now the word’s fresh ornament
And only herald to the gaudy spring,
Within thine own bud buriest thy content
And, tender churl, mak’st waste in niggarding

Pity the world, or else this glutton be,
To eat the world’s due, by the grave and thee.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Δημήτρης Λάγιος-Μιχάλης Μπουρμπούλης, “Ο Άη Λαός”, (τραγούδι: Σωτηρία Μπέλλου), Lyra 1983

Δεκέμβρης γλυκοχάραμα

Έσβησαν τα ματάκια σου
ήρεμα σαν λυχνάρια
και κείνοι που σε σκότωσαν
δεν άφησαν αχνάρια.

Δεκέμβρης γλυκοχάραμα
μένει η καρδιά μου άδεια
η νύχτα κρύβει θάνατο
και σκοτεινά πηγάδια.

Του χάρου ήσουν αδερφός
και του χαμού παρέα
φεγγάρι γεναριάτικο
πάνω από τον Περαία.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Χρονάς, Γκανάς, Βαρβέρης, Χιόνης (κρίνει ο Γιώργος Μίχος)

Οι Νεοελληνιστές τα τελευταία χρόνια βρίσκονται σε μεγάλη αμηχανία. Η Ελληνική Λογοτεχνία βρίσκεται σε κριτική «εποχή». Η πλέον ευνοημένη γενιά ποιητών που εμφανίστηκε εκεί γύρω στο 70, και που έκτοτε διαχειρίζεται τη δημοσιότητα της ποίησης, από την φροντίδα για εσωτερικές ισορροπίες συμφερόντων, εν πολλοίς εξωποιητικών, βρίσκεται σε κατάσταση αβουλίας μετά από τριάντα χρόνια πεπραγμένων στην ποίηση. Και φαίνεται πως η φροντίδα των ισορροπιών έχει εξαφανίσει και τα κριτήρια. Όμως η ώρα της κρίσεως φτάνει. Και θα αγγίζαμε τα όρια της γελοιότητας αν συνεχίζαμε αυτό το παιχνιδάκι της μη απόφασης.
Έχοντας παρακολουθήσει αυτή την ομάδα των ποιητών, από τις πρώτες της εμφανίσεις , και χωρίς δεσμεύσεις συναισθηματικού ή άλλου τύπου, για να διευκολύνω και τους νεοελληνιστάς, να μην παρασύρονται ώστε να εξάγουν ποιητική αξία από συσχετισμούς δημοσιότητας και εξουσιών, με ένα πολύ απλό κριτήριο κατέληξα στο ποιοι είναι οι υπολογίσιμοι ποιητές, με τους οποίους θα πρέπει να ρίξουν το βάρος τους για να έχουν μιαν αντιπροσωπευτική εικόνα της ποίησης των τελευταίων δεκαετιών.
Κατέληξα σε τέσσερα ονόματα , στα οποία μπορούν να προστεθούν κι άλλα, αλλά καμιά θεώρηση δεν μπορεί να μην τα περιέχει. Ο Γιώργος Χρονάς για αυτό το είδος προλεταριακού κοσμοπολιτισμού που αποτελεί η βιοθεωρία του. Ο Μιχάλης Γκανάς για τον Θεοκρίτειο βλέμμα του στους τόπους της καταγωγής του εσωτερικού μετανάστη. Ο Γιάννης Βαρβέρης γιατί εκπροσωπεί ποιητικά την παρακμή του αστού. Και τέλος ο Αργύρης Χιόνης γιατί επιχειρεί έναν διάλογο χωρίς επαρχιωτικά συμπλέγματα με τη σύνολη δυτική ποιητική παράδοση. Οι υπόλοιποι θα μπορούσαν να υπάρξουν με επιμέρους ποιητικές στιγμές σε μιαν ανθολογία ποιημάτων.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ρηνιώ Παπανικόλα, “Μάτια ολοκαυτώματα”, σύνθεση: Μιχάλης Γρηγορίου

πατήστε ΕΔΩ

Μάτια ολοκαυτώματα

Δε θέλω τώρα να ξυπνάω
τα φλογερά πουλιά της τρυφερότητας.
Δε θέλω τις συνηθισμένες μικρές σιωπές
και τις κουβέντες τις μεγάλες,
κουβέντες που δεν λένε τίποτα

Δε θέλω τρίμματα
θέλω δυο μάτια ολοκαυτώματα
και μια συνηθισμένη καλημέρα.

Θέλω κοντά μου τη σιωπή των ήχων
που σαν γυρνάνε απʼ το ταξίδι τους
διαλέγουν να κουρνιάσουν δίπλα μου.

Κι οι μέρες γύρω μου να πλέκουν
να πλέκουν το πουλόβερ των αφρών τους.

Κύκλος τραγουδιών σε ποίηση Ρηνιώς Παπανικόλα, έργο 75. Η σύνθεση των τραγουδιών αυτού του κύκλου ανήκει στον Μιχάλη Γρηγορίου. Τραγουδούν : Μαρία Φαραντούρη, Σαβίνα Γιαννάτου και Τάσης Χριστογιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα