Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

W.H.Auden (1907-1973), «Πένθιμο μπλουζ», (μετφρ.: Ερρίκος Σοφράς) εκδ. Ροδακιό 2012

 

* Σημείωση Ποιείν: Στη μνήμη του Λευτέρη Βογιατζή, η τελευταία του δημόσια ανάγνωση, στις 15/1/13, στο θέατρο Σφενδόνη.

****

“Funeral Blues” a poem by W.H. Auden, music by Benjamin Britten. Performed by Alexia Mankovskaya, soprano, Andrea Kmecova-piano, Jose Gandia viola, at a London recital given by the Vertigo Ensemble.

Ακούστε ΕΔΩ: http://www.youtube.com/watch?v=9UzEPQhtzWc

*

Stop all the clocks, cut off the telephone,
Prevent the dog from barking with a juicy bone,
Silence the pianos and with muffled drum
Bring out the coffin, let the mourners come.

Let aeroplanes circle moaning overhead
Scribbling on the sky the message He is Dead.
Put crepe bows round the white necks of the public doves,
Let the traffic policemen wear black cotton gloves.

He was my North, my South, my East and West,
My working week and my Sunday rest,
My noon, my midnight, my talk, my song;
I thought that love would last forever: I was wrong.

The stars are not wanted now; put out every one,
Pack up the moon and dismantle the sun,
Pour away the ocean and sweep up the woods;
For nothing now can ever come to any good.

*****

Δυο ελεγειακά ποιήματα του W. H. Auden (1907-1973), του επιφανέστερου ποιητή της γενιάς του (της βρετανικής γενιάς του ’30), από τη συλλογή “Another Time” (“his best collection of poetry”), βιβλίο που τύπωσε μόλις έφτασε στη Νέα Υόρκη, το 1939, εγκαταλείποντας την Ευρώπη, το Δεύτερο Πόλεμο και την επέλαση του φασισμού.

Το πρώτο ποίημα είναι το “Πένθιμο μπλουζ” (“Funeral Blues”), για το θάνατο του αγαπημένου. Γράφτηκε το 1936 για ένα θεατρικό έργο των Ώντεν και Ίσεργουντ, με μουσική του Μπέντζαμιν Μπρίττεν, ο οποίος αργότερα το συμπεριέλαβε στον κύκλο τραγουδιών Four Cabaret Songs. Έγινε πολύ γνωστό από την ταινία του Mike Newell, Four Weddings and a Funeral (1994).

Το δεύτερο ποιήμα, “Στη μνήμη του Γ. Μπ. Γέητς” (“Ιn Memory of W. B. Yeats“), γράφτηκε το Φεβρουάριο του 1939 και δημοσιεύτηκε λίγες μέρες μετά το θάνατο του μεγάλου Ιρλανδού ποιητή, που υπήρξε δάσκαλος του Ώντεν στη γλώσσα και την τέχνη. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ποιήματα της αγγλικής γλώσσας στον 20ό αιώνα. 

Το βιβλίο κυκλοφορεί σε 700 αριθμημένα αντίτυπα. Το σχέδιο του εξωφύλλου φιλοτέχνησε η Χλόη Ομπολένσκι ειδικά για την έκδοση αυτή που αφιερώνεται από τον μεταφραστή Ερρίκο Σοφρά “Στη σκιά του Βασίλη Διοσκουρίδη”.

*****

 

Μεταφράσεις του ποιήματος μπορείτε να βρείτε εδώ: http://www.poiein.gr/archives/11677/index.html

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ο Βύρων Λεοντάρης διαβάζει Βύρωνα Λεοντάρη.


Αρχείο απαγγελίας  © Poeticanet

* H κριτικογραφία του ποιητή Bύρωνα Λεοντάρη

H συγκεντρωτική έκδοση των ποιητικών δοκιμίων του Bύρωνα Λεοντάρη, όσων έχουν γραφτεί από το 1971 κι εντεύθεν (εκτός από τα δύο δοκίμια για τον Kαβάφη που απαρτίζουν τον σχετικό τόμο), μας δίνει την ευκαιρία να επισκοπήσουμε το σύνολο της κριτικογραφίας του, η οποία συνοδεύει, πλαισιώνει και από πολλές πλευρές φωτίζει με ένα ερμηνευτικό φως την καθαυτό ποιητική του παραγωγή. Για λόγους πληρότητας ωστόσο, πριν συζητήσουμε το σώμα των κειμένων που περιέχει τούτη η έκδοση της Nεφέλης με τίτλο «Kείμενα για την ποίηση» (2001), θα ήταν σκόπιμο να ρίξουμε μια σύντομη ματιά στις δύο μικρές συλλογές που δεν έχουν περιληφθεί και οι οποίες, άλλωστε, κυκλοφορούν εδώ και χρόνια ως αυτόνομα βιβλία από τον «Eρασμο», με τους τίτλους «H ποίηση της ήττας» και «Kαβάφης ο έγκλειστος».

Eχουμε ξαναπεί πως η ουσιαστική ανυπαρξία θεωρητικού στοχασμού στην Eλλάδα είναι αποκαρδιωτικά εμφανής και στον χώρο της λογοτεχνικής κριτικογραφίας. Iδίως εδώ, μάλιστα, είναι που γίνεται οδυνηρό το παράδοξο, σε μια χώρα με πληθωρική πρωτογενή παραγωγή, κυρίως ποίησης και διηγηματογραφίας, να μην μπορεί να αναδειχθεί ένας αντίστοιχα σημαντικός και βαρύνων κριτικός λόγος. Kαι παραμένει διδακτικό επ’ αυτού το πολυπαρατηρημένο άλλωστε, ότι οι σημαντικότεροι κριτικογράφοι ήταν οι ίδιοι μείζονες ποιητές – παραδείγματον χάριν ο Παλαμάς, ο Σεφέρης…
Στη μεταπολεμική περίοδο, δύο μόνον είναι οι μείζονες αισθητικοί δοκιμιογράφοι, που δεν ήταν οι ίδιοι ποιητές: ο Zήσιμος Λορεντζάτος (ο ίδιος δοκιμάστηκε στην ποίηση, αλλά με πενιχρούς αισθητικούς καρπούς) και ο Mανόλης Λαμπρίδης. Πολύ κοντά στον τελευταίο, από άποψη προσωπική, θεωρητική και υφολογική βρέθηκε ένας αστερισμός νεότερων διανοουμένων, οι οποίοι συσπειρωμένοι γύρω απόμια σειρά περιοδικών, τα οποία ξεκινούν από τις «Mαρτυρίες» των αρχών της δεκαετίας του ’60 και φτάνουν ώς τις «Σημειώσεις» της μεταπολιτευτικής περιόδου, συνέστησαν έναν από τους γονιμότερους πυρήνες στα σύγχρονα ελληνικά γράμματα με ισομερή παρουσία στην ποίηση και στην κριτική. H ομάδα, όπως είναι γνωστό, συστάθηκε προς τα τέλη της δεκαετίας του ’50, μέσα από τις πολεμικές στο πλαίσιο της τότε αριστερής «Eπιθεώρησης Tέχνης», όπου ο Mανόλης Λαμπρίδης πρώτος προκάλεσε, επί φιλολογικού εδάφους, τον αποστεωμένο δογματισμό της σταλινικής κριτικής καταδεικνύοντας τη φτώχεια του λεγόμενου σοσιαλιστικού ρεαλισμού.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Γιώργος Κουρουπός, «Μονόγραμμα» του Οδυσσέα Ελύτη, Λέσχη του Δίσκου, 2007



Ο Γιώργος Κουρουπός μιλά για το έργο του στον Βασίλη Αγγελικόπουλο (εφ. Καθημερινή)

«Το Μονόγραμμα του Οδυσσέα Ελύτη είναι ο ωραιότερος ύμνος στον έρωτα που έτυχε στη ζωή μου να διαβάσω» λέει ο Γιώργος Κουρουπός, ένας συνθέτης εγνωσμένα ευάλωτος στην ποίηση, αλλά όχι άκριτα δοσμένος στη μελοποίησή της. Ιδιαίτερα γοητευμένος με την ποίηση του Ελύτη, την είχε προσεκτικά προσεγγίσει στο έργο του ώς το 2002, οπότε αποφάσισε να καταπιαστεί με κάτι αρκετά ριψοκίνδυνο – τη μελοποίηση ολόκληρου του Μονογράμματος. Εργασία που ευτύχησε να παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο του 2004 στο Μέγαρο, με την Ορχήστρα Χρωμάτων υπό τη διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη.

Η πρώτη αυτή εκτέλεση του έργου του Κουρουπού, το οποίο κάνει μουσική -και μάλιστα ωραία μουσική- ολόκληρη, επαναλαμβάνουμε, την ποιητική σύνθεση του Ελύτη, κυκλοφόρησε πρόσφατα σε δίσκο, σε μια εξαιρετική έκδοση βιβλίου-δίσκου για την ακρίβεια, από την Ορχήστρα Χρωμάτων.

Εξηγώντας γιατί θεωρεί το Μονόγραμμα ως τον «ωραιότερο ύμνο στον έρωτα», ο συνθέτης σημειώνει: «Μέσα από τον πόνο και το πένθος για τη στέρηση του έρωτα διαγράφεται η ακατανίκητη δύναμή του και η τελική επικράτησή του σε ζωή και σε θάνατο. Αποθέωση του έρωτα είναι η αναγωγή του σε συνώνυμο της ζωής –ζωή είναι ο έρωτας και θάνατος το τέλος του. Ετσι το ποίημα είναι ταυτόχρονα και ύμνος στη ζωή, μια ζωή γεμάτη από αισθήσεις, που διαστέλλονται μέσω του έρωτα για να συλλάβουν και να χαρούν ό,τι μπορεί το πέρασμά μας από αυτή τη γη να μας προσφέρει».

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Aλέξανδρος Καρόζας, «The Kavafis project», ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας

 

 Δείτε οπτικοποιημένο υλικό από τη ζωντανή ηχογράφηση ΕΔΩ: http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=RmmZP8Cu-E0

Κυκλοφόρησε από την Zas Music Productions στη Γερμανία το διπλό cd με τη ζωντανή ηχογράφηση της συναυλίας με το έργο «Καβάφης» σε μουσική Αλέξανδρου Καρόζα, που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη, στην κατάμεστη μεγάλη αίθουσα του Wiener Konzerthaus το Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2011. Το έργο ερμήνευσε ο Γιώργος Νταλάρας ενώ συμμετείχαν ο Bruno Ganz, ένας από τους πιο σημαντικούς Ελβετούς, γερμανόφωνους ηθοποιούς, ο οποίος απήγγειλε ποιήματα του Καβάφη, η ορχήστρα δωματίου της Βιέννης «Wiener KammerOrchester» και η χορωδία της Μουσικής Ακαδημίας της Βιέννης «Wiener Singakademie». Διηύθυνε ο Γιώργος Κουντούρης. Μαζί με την ορχήστρα συνέπραξαν η ελληνίδα Στέλλα Βαλάση, σαντούρι, ο Jon Sass, τούμπα και ο Joscho Stephan κιθάρα. Τόσο το εξώφυλλο όσο και το φυλλάδιο του cd είναι γραμμένα στην Αγγλική και Γερμανική γλώσσα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Cd 1
1) Candles – Κεριά (Χορωδία)
2) Alexandria – Αλεξάνδρεια (Ορχήστρα)
3) Ithaca – Ιθάκη (Γιώργος Νταλάρας, χορωδία)
4) Longings – Επιθυμίες (Γιώργος Νταλάρας, χορωδία)
5) Pleasure – Ηδονή (Γιώργος Νταλάρας)
6) Supplication – Δέησις (Γιώργος Νταλάρας)
7) As much as you can – Όσο μπορείς ( Χορωδία )

Cd 2
1) Passage – Πέρασμα ( Ορχήστρα )
2) Come back – Επέστρεφε ( Χορωδία )
3) Walls – Τείχη (Γιώργος Νταλάρας)
4) Voices – Φωνές (Γιώργος Νταλάρας)
5) The town – H πόλις (Γιώργος Νταλάρας)
6) Tomb of Lanis – Λάνη τάφος (Γιώργος Νταλάρας)
7) Candles – Κεριά (Γιώργος Νταλάρας)
8) The God abandons Antony – Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον (Γιώργος Νταλάρας, χορωδία)

* Πηγή άρθρου: Θανάσης Γιώγλου, www.ogdoo.gr

 

 

**********

 

Σε καιρούς που εξαπλώνεται ένα ισοπεδωτικό κύμα ακουστικής μονοτονίας που υποβιβάζει τον άνθρωπο στη βαθμίδα ενός πρωτόγονου όντος και θίγει προσβλητικά ψυχή και αισθήσεις, η νοσταλγία για βάθος, γνώση και διαίσθηση μεγαλώνει.

Ο Αλέξανδρος Καρόζας λαμβάνει με ιδιαίτερη προσήλωση θέση απέναντι σ’ αυτές τις επιθυμίες και, ο Κωνσταντίνος Καβάφης του δίνει υπέροχα εφαλτήρια. Σαν άτομο που ερευνά καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ένοιωθε ο Καβάφης τις αντιφατικότητες της ανθρώπινης ύπαρξης, την παρακμή των αστικών αντιλήψεων περι ηθικής και το αμφίβολο του επικρατούντος τρόπου γραψίματος της ιστορίας. Λυπηρό, το ότι το επιβλητικό του έργο εκτιμήθηκε μόνο μετά τον θάνατο του – πράγμα που υπογραμμίζει τη διαχρονική σημασία του έργου του.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Μίκης Θεοδωράκης, «Στον άγνωστο ποιητή», Αρκαδια VI.

 

Απομονωμένος στη Ζάτουνα, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, από τον Αύγουστο του 1968 μέχρι τον Οκτώβριο του 1969, ο Μίκης Θεοδωράκης γράφει πολιτικά και θεωρητικά κείμενα, μουσική και ποιήματα. Το τραγούδι  “Στον Άγνωστο Ποιητή” είναι υμνητική αναφορά σε ποιητές: Ρήγα Φεραίο, Διονύσιο Σολωμό, Ανδρέα Κάλβο, Κωστή Παλαμά, Νίκο Καζαντζάκη, Άγγελο Σικελιανό και ταυτόχρονα κραυγή για την πατρίδα του. Τα ποιήματα αυτά, κατά τον ίδιο, σηματοδοτούν με τον καλύτερο τρόπο το πέρασμά του από τη Ζάτουνα, ένα χωριό περίπου 4χλμ δυτικά από τη Δημητσάνα. Είναι πατρίδα του ήρωα Στάικου Σταϊκόπουλου και γενέτειρα αλλά και τόπος καταγωγής πολλών αγωνιστών του ‘21 και μελών της Φιλικής Εταιρείας.

 

 

Ρήγα Φεραίε σε σε κράζω.

Από την Αυστραλία στον Καναδά

κι από τη Γερμανία στην Τασκένδη,

σε φυλακές, σε βουνά και σε νησιά,

διασκορπισμένοι οι Έλληνες.

Διονύσιε Σολωμέ σε σε κράζω.

Κρατούμενοι και κρατούντες,

δέροντες και δερόμενοι,

διατάσσοντες και διατασσόμενοι,

τρομοκρατούντες και τρομοκρατούμενοι,

κατέχοντες και κατεχόμενοι,

διηρημένοι οι Έλληνες.

Αντρέα Κάλβε σε σε κράζω.

Λαμπερότατος ο ήλιος απορεί,

απορούν τα βουνά και τα έλατα,

οι ακρογιαλιές και τ’ αηδόνια,

λίκνο ομορφιάς και μέτρου η πατρίς μου,

σήμερα τόπος θανάτου.

Κωστή Παλαμά σε σε κράζω.

Ποτέ άλλοτε τόσο φως δεν έγινε σκότος,

τόση ανδρεία φόβος,

τόση αδυναμία η δύναμη,

τόσοι ήρωες μαρμάρινες προτομές,

πατρίς του Διγενή και του Διάκου η πατρίς μου,

σήμερα χώρα υποτελών.

Νίκο Καζαντζάκη σε σε κράζω.

Κι όμως αν λησμονούν οι θνητοί

που μιλούν ακόμα τη γλώσσα του Ανδρούτσου,

η μνήμη κατοικεί πίσω από τα σίδερα και τις σκοπιές,

η μνήμη κατοικεί μέσα στα ληθάρια,

φωλιάζει στα κίτρινα φύλα

που σκεπάζουν το κορμί σου Ελλάδα.

Άγγελε Σικελιανέ σε σε κράζω.

Η ψυχή της πατρίδας μου είσ’ εσύ πολύμορφο ποτάμι,

τυφλό από το αίμα, κουφό από το δόγκο,

ανήμπορο από το μέγα μίσος και τη μεγάλη αγάπη,

που εξίσου εξουσιάζουν την ψυχή σου.

Η ψυχή της πατρίδας μου είναι

δυο χειροπέδες σφιγμένες σε δυο ποτάμια,

δυο βουνά δεμένα με σκοινιά

στον πάγκο της ταράτσας,

ο Αργίτικος κάμπος φουσκωμένος από το μαστίγιο

και ο Όλυμπος κρεμασμένος πισθάγκωνα

από το κατάρτι του αεροπλανοφόρου για να ομολογήσει.

Η ψυχή της πατρίδας μου είναι αυτός ο σπόρος

π’ άπλωσε ρίζες πάνω στο βράχο.

Είσ’ εσύ μάνα, γυναίκα, κόρη,

που αγναντεύεις τη θάλασσα και τα βουνά

και κρυφόβαφεις μ’ αίμα

τα κόκκινα αβγά της Αναστάσεως

που εγκυμονούν οι καιροί και οι άντρες.

Αν ποτές να ‘ρθει στη δύστυχη χώρα μου,

Πάσχα Ελλήνων.

 

Άγνωστε Ποιητή σε κράζω

Διαβάστε περισσότερα