Ακούστε τον W.H. Auden
Stop all the clocks, cut off the telephone,
Prevent the dog from barking with a juicy bone,
Silence the pianos and with muffled drum
Bring out the coffin, let the mourners come.
Let aeroplanes circle moaning overhead
Scribbling on the sky the message He is Dead.
Put crepe bows round the white necks of the public doves,
Let the traffic policemen wear black cotton gloves.
He was my North, my South, my East and West,
My working week and my Sunday rest,
My noon, my midnight, my talk, my song;
I thought that love would last forever: I was wrong.
The stars are not wanted now; put out every one,
Pack up the moon and dismantle the sun,
Pour away the ocean and sweep up the woods;
For nothing now can ever come to any good.
Πένθος (μετάφραση: Μαρία Ανδρεαδέλλη)
Σταματήστε τα ρολόγια, τη γραμμή αποσυνδέστε,
Τη φωνή του σκύλου μʼ ένα κόκαλο δέστε,
Σιωπήστε το πιάνο και με ντραμς σφραγισμένα
Το φέρετρο φέρτε, τους θρηνόντες σʼ εμένα.
Τʼ αεροπλάνα ψηλά ας βογκούν συνεχώς
Χαράσσοντας τα ουράνια με τη λέξη: Νεκρός
Βάλτε κορδέλες στους λευκούς περιστεριών λαιμούς
Κι άστε στα χέρια των φρουρών μαύρων γαντιών δεσμούς.
Ήτανε ο Βορράς μου, ήτανε ο Νοτιάς μου, η Ανατολή μου αλλά και η Δύση
Ήτανε ο μόχθος όλης της βδομάδας και της κούρασής μου η αργία λύση
Ήταν μεσημέρι και μεσάνυχτά μου, η γλυκιά κουβέντα, το τραγούδισμά μου·
Νόμιζα για πάντα όλα αυτά θα ζούσαν όμως ήμουν λάθος· δεν θα διαρκούσαν.
Τώρα πια τʼ αστέρια ένα-ένα σβήστε
Κρύψτε το φεγγάρι, τον ήλιο διαμελίστε
Σαρώστε όλα τα δάση, τις θάλασσες στερέψτε·
Τίποτα πια δεν ωφελεί ό,τι και αν πιστέψετε.
Ρούλα Καραμήτρου: Ταφικά ταξίμια
Πάψτε ρολόγια και τηλέφωνα να μην ακούω
κόκαλο ζουμερό πετάξτε του σκυλιού
να βγάνει επιτέλους το σκασμό του πεθαμού
πιάνα και τύμπανα φιμώστε με στουπιά
τον ήχο τους να πνίξουνε μες στη στριγγλιά
για το κιβούρι του που μπαίνει
με όσους είχε να λαθαίνει
κι ας γράψουνε στον ουρανό
αεροπλάνα κύκλους τον καημό
νεκρός πως είναι
να το τυλίξουμε μαυροθηλιά
στα άσπρα των περιστεριών λαιμά
να τον πετάνε
κι οι τροχονόμοι γάντια να φορέσουνε
τα μαύρα τους ας εζητάνε
γι αυτόνε το βορρά και νότο μου
τη δύση την ανατολή μου
ιδρώτα της βδομάδας μου
κι ανάπαυλα της κυριακής μου
μεσημέρι μεσονύχτι μου
λαλιά μου και τραγούδι
λάθεμα παντοτινό
σαν μιαν αγάπη αγγελούδι
στ ʼαστέρια άλλο που το σκοτεινό δεν αγκαλιάζουνε
ξερζώστε τα, λαμποκοπάν ξεδιάντροπα στο μαύρο
χαλάστε ήλιο και φεγγάρι, το τέλος δεν αλλάζουνε
γκρεμίστε τα και δείχνουνε πως πια δε θα μπορέσω να βρω
πώς απ το κύμα τώρα να πιαστώ πώς απ τα δέντρα τάχα
στραγγίχτε τον ωκεανό σαρώστε ότι πράσινο ακόμη έχει άχνα
γιατι όλα δίχως κείνονε σχημαίνουνε ανήμπορα μονάχα
Funeral Blues (μετάφραση:Σοφία Λινοσπόρη)
Σταματείστε τα ρολόγια, κόφτε το τηλέφωνο.
Στον σκύλο δώστε κόκκαλο να ησυχάσει.
Με σιωπηλό το πιάνο και καλυμένο τύμπανο
Βγάλτε το φέρετρο, ας έρθουν μοιρολογητές.
Τ’αεροπλάνα πάνω να βογγούν κυκλωτικά
Χαράζοντας στον ουρανό “Είναι Νεκρός” το μήνυμα.
Κορδέλες δέστε σε λευκούς λαιμούς περιστεριών
Κι οι τροχονόμοι ας φορούν τα μαύρα γάντια από βαμβάκι.
Εκείνος ήταν ο Βορράς μου, ο Νότος μου, η Ανατολή μου και η Δύση
Της εβδομάδας μου η δουλειά, της Κυριακής η ανάπαυση
Ήταν το μεσημέρι μου και τα μεσάνυχτα, το τραγούδι μου και η μιλιά
Θα διαρκούσε πάντα η αγάπη νόμιζα, μα λάθεψα.
Καμμιά επιθυμία για τ’αστέρια τώρα, σβύστε τα όλα.
Μαζέψτε το φεγγάρι και γκρεμίστε τον ήλιο.
Στεγνώστε τον ωκεανό και σαρώστε τα δάση
Τίποτα πια δεν ωφελεί καλό για να’ρθει.
Funeral Blues (μετάφραση:Γιώργος Μίχος)
Στοπ όλα τα ρολόγια, βγάλτε το τηλέφωνο,
ρίξτε ένα κόκαλο στο σκύλο μη γαυγίζει
σωπάστε τα πιάνα και με τύμπανο πνιχτό
φέρτε το φέρετρο, ας έρθουν οι πενθούντες.
Αφήστε αεροπλάνα κύκλους κάνοντας ψηλά
να γράψουνε στον ουρανό το μήνυμα: Νεκρός
Βάλτε κρέπια γύρω από τους λευκούς λαιμούς των περιστεριών στις πλατείες
κι οι τροχονόμοι ας βάλουνε τα μαύρα βαμβακερά τους γάντια
Ήταν η Ανατολή κι η Δύση μου, ο Νότος ο Βορράς
η εβδομαδιαία εργασία μου, η αργία της Κυριακής
το φεγγάρι μου, τα μεσάνυχτα, η κουβέντα, το τραγούδι μου
Νόμιζα η αγάπη θα κρατήσει για πάντα: λάθος
Τ’ αστέρια τώρα είναι ανώφελα, σβήστε τα ένα ένα
διπλώστε το φεγγάρι και κομματιάστε τον ήλιο
Αδειάστε τον ωκεανό και κόψτε όλα τα δάση
Μάταια τώρα υπάρχει κάτι σε καλό να οδηγήσει.
Το Μπλουζ της Κηδείας (Μετάφραση:Παναγιώτης Πάκος)
Σταματήστε τα ρολόγια, βγάλτε το τηλέφωνο,
Δώστʼ ένα κόκαλο στο σκύλο, να πάψει νʼ αλυχτά,
Τα πιάνα κλείστε – και με τύμπανα πνιχτά
Βγάλτε το φέρετρο, τους συγγενείς καλέστε.
Αεροπλάνα ας κάνουν κύκλους από πάνω μας
Χαράζοντας στα σύννεφα τη λέξη: Πεθαμένος.
Τους άσπρους των περιστεριών λαιμούς με κρεπ παπιγιόν
Στολίστε – κι ας φορέσει ο τροχονόμος μαύρα γάντια.
Ήταν ο Νότος κι ο Βοριάς, η Ανατολή κι η Δύση μου,
Ήταν οι μέρες της δουλειάς κι η Κυριακή μου,
Το μεσημέρι, η νύχτα μου, τα λόγια, το τραγούδι μου.
Πίστευα ο έρωτας για πάντα θα κρατούσε: έκανα λάθος.
Τʼ αστέρια πια δεν ωφελούν: σβήστε τα όλα.
Μαζέψτε το φεγγάρι, τον ήλιο ξεκρεμάστε
Αδειάστε τον ωκεανό, τα δάση αφανίστε.
Νόημα πια τίποτα δεν έχει.
Funeral Blues (μετάφραση:Παύλος)
Σταματήστε τα ρολόγια, κόψτε το τηλέφωνο
Ρίχτε στο σκύλο ένα κόκαλο να σιωπήσει
Σιγήστε τα πιάνα, βγάλτε με ένα πνιγμένο τύμπανο
Το φέρετρο κιʼ άστε όσους πενθούν να έρθουν
Στʼ αεροπλάνα πείτε να γράψουν αγκομαχώντας
Στον ουρανό ότι Είναι Νεκρός.
Μαύρα κολάρα βάλτε στους λευκούς των περιστεριών λαιμούς.
Μαύρα γάντια στων τροχονόμων τα χέρια.
Ήταν ο Βορράς κιʼο Νότος μου, η Ανατολή κιʼη Δύση μου.
Ήταν της εβδομάδας μου η δουλειά, της Κυριακής η αργία.
Ήταν η μέρα μου κιʼη νύχτα μου
Η μιλιά και το τραγούδι μου.
Νόμιζα η αγάπη πως θα κρατούσε αιώνια: λάθος.
Τι να τα κάνω τʼάστρα. Σβήστε τα ένα-ένα.
Αμπαλάρετε το φεγγάρι, ξηλώστε τον ήλιο.
Αδειάστε τις θάλασσες, σαρώστε τα δάση.
Γιατί είναι όλα και για πάντα Μάταια.
Περιγραφής, Επικήδειος Θρήνος
Σταμάτα χρόνε πια κι εσείς τηλέφωνα σιγήστε…
Με κάποιο κόκαλο γλυκό συχάστε το σκυλί…
Σιγήστε πιάνα. Σιγανό τύμπανο ξεκινήστε…
Βγάλτε το φέρετρο σιγά, που μοιρολόι καλεί…
Ας κάνουν τ’ αερόπλανα κύκλους εκεί ψηλά,
γράφοντας “ΧΑΘΗΚΕ”, στο σκοτισμένον ουρανό…
Φορέστε κρέπια πένθιμα στα περιστέρια τα λευκά…
Με μαύρα γάντια, οι τροχονόμοι να βγουν’ στο δειλινό…
Ήταν Βορράς και Νότος μου, Δύση κι Ανατολή μου,
της Κυριακής η ανάπαυση κι οι καθημερινές μου,
απόγιομα, μεσάνυχτα, σιωπή μα και φωνή μου!
Λάθος… Για πάντα πίστεψα ετούτες τις χαρές μου…
Τ’ αστέρια πια να σβήσουνε, καμμιά δε τα ‘χω χρεία…
Κρύψτε το φως του φεγγαριού… Και βγάλτε μου παρακαλώ
τον ήλιο απ’ τη πρίζα… Χαθείτε με τη μία,
δάση κι ωκεανοί… Τίποτε πια για ‘με δε θα ‘ν’ καλό…
Νεκρώσιμο Μπλουζ (Μετάφραση: Κώστας Ρεούσης)
Σταματήστε τα ρολόγια, το τηλέφωνο αποσυνδέστε,
Αποτρέψτε το γάβγισμα του σκύλου μ’ ένα ζουμερό κόκαλο,
Σιγήστε τα πιάνα και με πνιγμένα κρουστά
Εμφανίστε το φέρετρο, αφήστε τους θρηνητές να ’ρθούν.
Αφήστε τα αεροπλάνα να βογκούν κυκλικά πάνω από το κεφάλι
Ορνιθοσκαλίζοντας στον ουρανό το μήνυμα Είναι Νεκρός.
Βάλτε ανατριχιαστικούς φιόγκους γύρω από τους άσπρους λαιμούς των δημόσιων περιστεριών,
Αφήστε τους τροχονόμους να φορούν μαύρα βαμβακερά γάντια.
Ήταν τα Σημεία του Ορίζοντα,
Η εργασιακή μου εβδομάδα και η ανάπαυση της Κυριακής,
Το βράδυ, τα μεσάνυχτα, η κουβέντα, το τραγούδι μου•
Νόμιζα πως η αγάπη θα διαρκέσει αιώνια: Ήμουνα λάθος.
Τα αστέρια δεν καταζητούνται τώρα• σβήστε τα όλα,
Αμπαλάρετε το φεγγάρι και απογυμνώστε τον ήλιο,
Στραγγίστε τον ωκεανό και σαρώστε τα δάση•
Τίποτα πλέον δεν μπορεί να ’ρθει για καλό.
Funeral Blues (μετάφραση:Κώστας Σφενδουράκης)
Βγάλτε απʼ τη πρίζα το τηλέφωνο και σταματήστε τα ρολόγια
και κάντε μʼ ένα ωραίο κόκκαλο το σκύλο πια να μη γαυγίζει
τα πιάνα τώρα ας σωπάσουνε το τύμπανο πνιχτό ας βουίζει
φέρτε το φέρετρο κι ας έρθουνε όσοι πενθούνε δίχως λόγια
«Είναι νεκρός»! είναι το μήνυμα, τʼ αεροπλάνα εκεί αγνάντια
Κύκλους στον ουρανό να κάνουνε και να το γράψουν στον αέρα
μαύρη κορδέλα να τυλίξετε σε κάθε άσπρη περιστέρα
κι οι τροχονόμοι ας φορέσουνε βαμβακερά και μαύρα γάντια.
Ηταν οι άκρες του ορίζοντα, ήταν το ύψος και το βάθος
της κάθε μέρας η εργασίας μου της Κυριακής μου η αργία
ήταν η νύχτα ήταν η μέρα μου ήτανε μουσική αγία
είπα: «η αγάπη είνʼ αιώνια», κι αλίμονο έκανα λάθος!
Τʼ αστέρια πια δεν τα χρειάζομαι σβήστε τα τώρα ένα ένα
Βγάλτε τον ήλιο και πετάξτε τον διπλοτυλίξτε το φεγγάρι
Αδειάστε θάλασσες τα δάση κόψετε μέχρι το έσχατο κλωνάρι
Ο,τι από δω και πέρα έρχεται δεν φέρνει πιά καλό κανένα
Funeral Blues (μετάφραση:Τυρταίος)
Σταματήστε τις ώρες , κόψτε τα τηλέφωνα
Αποστομώστε τον σκύλο με ζουμερό κόκαλο
Τις πιανοκρουσίες τελειώνετε και των τυμπάνων
Φέρτε έξω το φέρετρο . Ας έρθουν όσοι ολοφύρονται .











Σταματήστε τα ρολόγια, κόψτε το τηλέφωνο
Ρίχτε στο σκύλο ένα κόκαλο να σιωπήσει
Σιγήστε τα πιάνα, βγάλτε με ένα πνιγμένο τύμπανο
Το φέρετρο κι’ άστε όσους πενθούν να έρθουν
Στ’ αεροπλάνα πείτε να γράψουν αγκομαχώντας
Στον ουρανό ότι Είναι Νεκρός.
Μαύρα κολάρα βάλτε στους λευκούς των περιστεριών λαιμούς.
Μαύρα γάντια στων τροχονόμων τα χέρια.
Ήταν ο Βορράς κι’ο Νότος μου, η Ανατολή κι’η Δύση μου.
Ήταν της εβδομάδας μου η δουλειά, της Κυριακής η αργία.
Ήταν η μέρα μου κι’η νύχτα μου
Η μιλιά και το τραγούδι μου.
Νόμιζα η αγάπη πως θα κρατούσε αιώνια: λάθος.
Τι να τα κάνω τ’άστρα. Σβήστε τα ένα-ένα.
Αμπαλάρετε το φεγγάρι, ξηλώστε τον ήλιο.
Αδειάστε τις θάλασσες, σαρώστε τα δάση.
Γιατί είναι όλα και για πάντα Μάταια.
Μη ξεχάσω να ευχαριστήσω και εγώ τις δυο κυρίες , όπως και τον κ. Ρεούση!
φωνή από χαρμάνι σέρτικο…μάθημα για τους υποψήφιους των poetry slam κι άλλων δεινών που έρχονται…(ξεφωνημένοι:))
οι μεταφραστικές απόπειρες ανοικτές…περιμένουμε κι άλλες:))
Π Ρ Ο Σ Ο Χ Η
Δεν επιδιώκω να φάω μεταφραστικό ψωμί !!!
Μια προσπάθεια ελευθεριάζουσα είναι και αυτή
πίσω από ένα κάποιο ποιητικό πρίσμα
αλλά δεν προχωρώ , πρώτον γιατί είμαι τεμπέλης
και δεύτερο να μην πετροβοληθώ .
Σταματήστε τις ώρες , κόψτε τα τηλέφωνα
Αποστομώστε τον σκύλο με ζουμερό κόκαλο
Τις πιανοκρουσίες τελειώνετε και των τυμπάνων
Φέρτε έξω το φέρετρο . Ας έρθουν όσοι ολοφύρονται .
Το Μπλουζ της Κηδείας
Σταματήστε τα ρολόγια, βγάλτε το τηλέφωνο,
Δώστʼ ένα κόκαλο στο σκύλο, να πάψει νʼ αλυχτά,
Τα πιάνα κλείστε – και με τύμπανα πνιχτά
Βγάλτε το φέρετρο, τους συγγενείς καλέστε.
Αεροπλάνα ας κάνουν κύκλους από πάνω μας
Χαράζοντας στα σύννεφα τη λέξη: Πεθαμένος.
Τους άσπρους των περιστεριών λαιμούς με κρεπ παπιγιόν
Στολίστε – κι ας φορέσει ο τροχονόμος μαύρα γάντια.
Ήταν ο Νότος κι ο Βοριάς, η Ανατολή κι η Δύση μου,
Ήταν οι μέρες της δουλειάς κι η Κυριακή μου,
Το μεσημέρι, η νύχτα μου, τα λόγια, το τραγούδι μου.
Πίστευα ο έρωτας για πάντα θα κρατούσε: έκανα λάθος.
Τʼ αστέρια πια δεν ωφελούν: σβήστε τα όλα.
Μαζέψτε το φεγγάρι, τον ήλιο ξεκρεμάστε
Αδειάστε τον ωκεανό, τα δάση αφανίστε.
Νόημα πια τίποτα δεν έχει.
Σε κάθε μετάφραση και κάποιοι στίχοι ζηλευτοί. Δύσκολο να πεις για τη καλύτερη. Ίσως της κυρίας Λινοσπόρη πιο άμεσος και λιτός ο λόγος. Το μάταιο και νεκρό δίνεται σε ατμόσφαιρα εσώτερης θλίψης.
Εύστοχα η κυρία Ανδρεαδέλλη, και η μόνη, που επιλέγει το «της βδομάδας» από τα, έξω απ’ τη ροή του πενθούντος λόγου, «εβδομάδας», «εβδομαδιαίας».
Εργαστήρι είναι εδώ Γιάννη,
δεν στήσαμε κάλπη για να ψηφίσουμε…Όλοι τους έχουν δικαίωμα στο σεβασμό μας…όλοι όσοι επιδίδονται, θέλω να πω, στην ταπεινή τέχνη της μετάφρασης…:))
Σωτήρη συμφωνώ και το σέβομαι. Δεν νομίζω ότι έκανα κάτι τέτοιο. Απλά κάποια γνώμη πιστεύω, δεν αποτελεί και κρίση ή επιλογή. Κι ελπίζω επίσης ητο δεικτικό και μάλλον απρεπές (τόσο τους κόβει) σχόλιο του κ. Μίχου να μη με αφορά.
Ας προσεχθεί καλύτερα η διατύπωση του σχολίου μου. Ευχαριστώ.
Συμφωνώ με τον κ. Σκληβανιώτη. Η επιλογή δεν αποτελεί κρίση. Εξ’άλλου για να’χει νόημα το εργαστήρι θα πρέπει με κάποιον τρόπο να συζητηθούν οι εκδοχές.
Εγώ δίνω πόντους στον Παναγιώτη για την ομοιοκαταληξία που πέτυχε, αφού και το αγγλικό ομοιοκαταληκτεί.
Ο τελευταίος στίχος φαίνεται να είναι ο πιο προβληματικός για όλους μας καθώς και τα μαύρα γάντια των τροχονόμων. Να θυμηθούμε ότι τότε (πιθανό πριν την ανακάλυψη των φώτων τροχαίας)υπήρχαν στις διασταυρώσεις τροχονόμοι με ολόασπρα γάντια.
Κι’εσείς κ. Μίχο καυγά ψάχνετε μεσημεριάτικα;
Αποδεικνύετε σωστό τον sfen και εμένα λανθασμένο άρα ας αφήσουμε τις όποιες κρίσεις και επιλογές στην ιδιωτική σφαίρα.
Σωτήρη διαφωνώ.
Οι διάφορες μεταφραστικές προτάσεις αν δεν συνδυαστούν με συγ”κριτική” τους μελέτη χάνουν την ουσία τους (όπως χανεται και η ουσία του Μεταφραστικού Εργαστηρίου).
Η αυτονομία τους είναι άλλο θέμα, αυτό, ναι, δεν χρειάζεται το παραβάν.
Συνεπώς, sfen, πραγματικά ωραίο παιχνίδι θα είναι αν παίξουμε…
Φίλε κ. Μίχο νομίζω ότι υπάρχει μια διαφορά μεταξύ της επιλογής ενός ποιήματος ή άλλου λογοτεχνικού έργου, από έναν αναγνώστη που καλύπτει κάποιες αισθητικές του προτιμήσεις και δεν επιχειρεί να την επιβάλει σε κανέναν και άλλο η τεκμηριωμένη κριτική ανάλυση από έγκυρους κριτικούς ή δοκιμιογράφους, που διαμορφώνουν άποψη στο αναγνωστικό κοινό. (βέβαια προκύπτει το πρόβλημα του σπάνιου αυτού είδους). Νομίζω. Το ότι επιλέγει κανείς άκριτα βέβαια δεν ευσταθεί, αλλά η όποια προσωπική επιλογή αποτελεί ιδία κρίση και δεν απαιτεί όπως ένα κριτικό κείμενο την παραδοχή της ορθής του απόφανσης. Πέρα όμως από τις συμφωνίες ή διαφωνίες, μου γεννιέται το ερώτημα τί βοηθάει σε μια συζήτηση η με οποιονδήποτε τρόπο υποτίμηση και ο χλευασμός του συνομιλητή Πάντοτε φιλικά..
Παίζουμε ακόμα;)
Ταφικά ταξίμια
Πάψτε τα ρολόγια, βγάλτε τα τηλέφωνα
κάντε το να σκάσει το σκυλί μ’ ένα ζουμερό κόκαλο
φιμώστε τα πιάνα, στουπώστε με πανιά τα τύμπανα
Το κιβούρι φέρτε, ας έρθουν όσοι τον κλαίνε
Κυκλωτικά αεροπλάνα πάνω απ τα κεφάλια μας
ας γράψουν στον ουρανό το μήνυμα Νεκρός είναι
πένθους περιλαίμια φορέστε στων πλατεών τ’ ασπρόλαιμα περιστέρια
κι οι τροχονόμοι μαύρα βαμβακερά γάντια ας φορέσουν
Αυτός ήταν ο βορράς κι ο νότος μου, η ανατολή μου και η δύση
η δουλεμένη δικιά μου βδομάδα και η ξεκούρασή μου της Κυριακής
το μεσημέρι, το μεσονύχτι μου, η λαλιά το τραγούδι μου
Νόμιζα παντοτινή την αγάπη, λάθεψα
Δεν ψάχνω πια τ’ αστέρια, κατεβάστε τα ένα ένα
χαλάστε το φεγγάρι, γκρεμίστε τον ήλιο
τον ωκεανό στραγγίχτε, σαρώστε τα δάση
Γιατί τίποτα τώρα πια δεν μπορεί για καλό να ρθει
Δεν επιδιώκω να λάβω μέρος στον “καβγά”, αλλά η αντιπαράθεση μου κίνησε την περιέργεια και μπήκα στον πειρασμό να “διαβάσω” τις μεταφράσεις ανταγωνιστικά! Θα συμφωνήσω απόλυτα με την κρίση του Γιάννη Σκλιβανιώτη ότι η κάθε μετάφραση φέρει κάτι το ξεχωριστό -ίσως κάποιοι δεν πρόσεξαν αυτή την λεπτομέρια- και επίσης ξεχώρισα την μετάφραση (χωρίς να είναι Μαραθώνιος φίλε Γιώργο- της Σοφίας Λινοσπόρη. Με κάθε καλή διάθεση :))
Με αυτό μου το σημείωμα θα ήθελα να ευχαριστήσω τους δημιουργούς του “Ποιείν” για την ευκαρία που μου έδωσαν να εκθέσω την μεταφραστική μου απόπειρα. Άλλο τόσο την κυρία Ανδρεαδέλλη που με τη μετάφρασή της με παρακίνησε να “γυμναστώ” πάνω στο κείμενο του Auden. Καταπιάνομαι μόνο με ό,τι αγαπώ και δε μπορώ παρά να το σέβομαι τότε.
Αν χρησιμεύει σε κάτι η γνώμη μου (η αλήθεια είναι ότι η γνώμη μας δεν χρησιμεύει πάντα αλλά εμείς οι άνθρωποι έχουμε μία μανία να τη λέμε) η κριτική, αυτοτελής ή συγκριτική, είναι αναπόφευκτη για κάθε έργο που εκτίθεται δημόσια. ‘Οσο την επιδιώκει ο δημιουργός, το παραδέχεται ή όχι, άλλο τόσο την απολαμβάνει ο κρίνων και καλά κάνει.
Ο κρίνων του κρίνοντος όμως, στην έκταση και στο ύφος που παίρνει ο “διάλογος” μερικές φορές, όπως έχω παρατηρήσει, απέχει από αυτό που θα ονόμαζα γόνιμη διαδικασία. Στα άκρα της δε, ο παρατηρητής βλέπει τους συνομιλητές (περίεργο, συχνά τους ίδιους και τους ίδιους) να απολαμβάνουν προσωπικές αντιπαραθέσεις. Στο τέλος ο παρατηρητής, στην προκειμένη εγώ που παρέθεσα το μικρό μου εργάκι, μένω τουλάχιστον ήσυχη ότι οι “επίμονοι κηπουροί” δεν ασχολούνται τελικά μαζί μου όταν αντί για σκαλιστίρι χρησιμοποιούν γκασμά! Κι ωστόσο, δεν σας κρύβω αγαπητοι συνομιλητές, ότι διασκεδάζω κι όλας. Γιατί είτε με τον έναν είτε με τον άλλον τρόπο, εκθέτοντας ή κρίνοντας έργο, ο λόγος μεταφέρει την ίδια κοινή ανάγκη που κατά την ταπεινή μου γνώμη συνοψίζεται στη φράση: “Ακούστε κι αυτό…”.
Εχω ήδη φλυαρίσει όμως. Επί της συγκεκριμένης μετάφρασης, να σημειώσω μόνο αυτό. Ο Auden έγραψε το κείμενο με προορισμό να μελωποιηθεί. Η ομοιοκαταληξία του λοιπόν είναι σχεδόν εύλογη. Στη μετάφρασή του με προβλημάτισε για το λόγο αυτό, αν θα έπρεπε δηλαδή πάση θυσία να τηρεί ομοιοκαταληξία. Μπορεί να φταίει η δική μου ανικανότητα προς ένα ικανοποιητικό τέτοιο αποτέλεσμα, αλλά κατέληξα (συζητώντας με τον εαυτό μου) ότι το “πάσα θυσία” θα ξεστράτιζε από τον εσωτερικό θρήνο που καταγράφει ο δημιουργός χρησιμοποιώντας απλή, όχι απλοική, κατά τ’ αλλα γλώσσα. Ετσι το μόνο που εύχομαι τώρα, είναι τουλάχιστον με την απόπειρά μου να μην έκανα τα κόκαλα του ποιητή να τρίζουν. Γιατί είμαι σίγουρη ότι στην άλλη διάσταση, οι ποιητές παραμένουν εγωκεντρικοί και επιπλέον καταλαβαίνουν και όλες τις γλώσσες.
Ευχαριστώ για την υπομονή σας.
Ουφ ουφ! εδώ κάπου δεν ήντουνε το παιχνίδι;)
Κολυμπάμε κολυμπάμε…τρελοντόριν στη γεια σου!
Ταφικά ταξίμια
Πάψτε ρολόγια και τηλέφωνα να μην ακούω
κόκαλο ζουμερό πετάξτε του σκυλιού
να βγάνει επιτέλους το σκασμό του πεθαμού
πιάνα και τύμπανα φιμώστε με στουπιά
τον ήχο τους να πνίξουνε μες στη στριγγλιά
για το κιβούρι του που μπαίνει
με όσους είχε να λαθαίνει
κι ας γράψουνε στον ουρανό
αεροπλάνα κύκλους τον καημό
νεκρός πως είναι
να το τυλίξουμε μαυροθηλιά
στα άσπρα των περιστεριών λαιμά
να τον πετάνε
κι οι τροχονόμοι γάντια να φορέσουνε
τα μαύρα τους ας εζητάνε
γι αυτόνε το βορρά και νότο μου
τη δύση την ανατολή μου
ιδρώτα της βδομάδας μου
κι ανάπαυλα της κυριακής μου
τ ’αστέρια άλλο πια το σκοτεινό δεν αγκαλιάζουνε
ξερζώστε τα, λαμποκοπάν ξεδιάντροπα στο μαύρο
χαλάστε ήλιο και φεγγάρι, το τέλος δεν αλλάζουνε
γκρεμίστε τα και δείχνουνε πως πια δε θα μπορέσω να βρω
πώς απ το κύμα τώρα να πιαστώ πώς απ τα δέντρα τάχα
στραγγίχτε τον ωκεανό σαρώστε ότι πράσινο ακόμη έχει άχνα
γιατι όλα δίχως κείνονε σχημαίνουνε ανήμπορα μονάχα
E…άμαν έχεις να ψάχνεις και για το νέμο…καταλαβαίνετε και συμπαθάτε με 🙂
μεσημέρι μεσονύχτι μου
λαλιά μου και τραγούδι
λάθεμα παντοτινό
σαν μιαν αγάπη αγγελούδι
στ ’αστέρια άλλο που το σκοτεινό δεν αγκαλιάζουνε
Ένα μεγάλο μπράβο στον Κώστα Σφενδουράκι γιατί “έκτισε” σαν ποίημα την μετάφραση!
(και από οτι έμαθα το έκανε μόνο σε 10 λεπτά!!!)
Aπό τη δική μου σκοπιά:
Πάψτε ρολόγια, κόφτε τηλέφωνα
ρίχτε κοκκάλο στο σκύλο, μη γαβγίσει
φιμώστε πιάνα και με τύμπανα πνυχτά
φέρτε τη σωρό, να ‘ρθούνε οι θρηνούντες
Αφήστε τ’αεροπλάνα, κύκλους να κάνουνε ψηλά
μήνυμα στον ουρανό να γράφουν: Πέθανε
Τους λαιμούς των περιστεριών, με κρέπια να στολίστε
τους τροχονόμους μαύρα γάντια να βάλουνε, αφήστε
Ήταν για ‘με, ο Βορράς, ο Νότος, η Δύση κι’ η Ανατολή
Η καθημερινότητα κι’ η Κυριακή
Τo μεσημέρι, τα μεσάνυχτα, η κουβέντα, το τραγούδι.
Πίστευα στην αιώνια αγάπη: Ήμουν λάθος.
Άχρηστα τ’αστέρια, όλα σβήστε τα
Κλείστε κάπου το φεγγάρι, τον Ήλιο κατακερματίστε
Στραγγίχτε τους ωκεανούς, τα δάση αφανίστε
Μάταια γίναν όλα πια.
Σταματείστε τα ρολόγια, κλείστε τα τηλέφωνα.
Δώστε στο σκύλο κόκκαλο , να πάψει να γαυγίζει.
Σιγάστε τα πιάνα, και με τύμπανα πνιχτά,
το φέρετρο φέρτε και στις μοιρολογίστρες πείτε να’ρθουν.
Κύκλους θρήνου ας κάνουν τ’ αεροπλάνα
πάνω απ΄το κεφάλι μας.
μουτζουρώνοντας στον ουρανό το μήνυμα.
Είναι νεκρός.
Βάλτε πένθιμα κρέπια στα ασπρα περιστέρια της πλατείας,
Μαύρα γάντια ας φορέσουν οι τροχονόμοι.
Ηταν Βορράς και Νότος μου, Ανατολή και Δύση.
Ηταν η εβδομάδα της δουλειάς και η Κυρακάτική μου σχόλη.
Μεσημέρι και Μεσάνυχτα, Κουβέντα και Τραγούδι μου.
Νόμιζα πως η αγάπη κρατάει για πάντα. Εκανα λάθος!
Δεν θέλω πια αστέρια στον ουρανό. Ξεκαρφώστε τα ολα.
Κρύφτε το φεγγάρι, ξεκρεμάστε τον ήλιο.
Αδειάστε τους ωκεανούς, ξεριζώστε τα δάση.
Τίποτα πια δεν ωφελεί…
Το σημαντικό νομίζω στην κάθε μετάφραση, είναι να μπορείς να εκφράσεις το συναίσθημα που σου προκαλεί το κείμενο που διαβάζεις.
Η μετάφραση για μένα, δεν πρέπει να γίνεται με το μυαλό, αλλα με την καρδιά…
Πρέπει να “νοιώθεις” τι μεταφράζεις, όχι απαραίτητα να χρησιμοποιείς την κατάλληλη/αντίστοιχη λέξη.
Είναι μια ενδιαφέρουσα σύμπτωση πως το υπέροχο αυτό ποίημα που έγινε τόσο γνωστό στο ευρύ κοινό από την ταινία, το είχα μεταφράσει κι εγώ… Για όσο έχει σημασία την μετάφραση έκανα το 2008. Η Σοφία Λινοσπόρη είναι όλως τυχαίως γνωστή μου και την εκτιμώ πολύ!! Θέλω να λέω πως γράφω ποίηση πότε-πότε, κι επειδή είμαι καιμισός Άγγλος μεταφράζω και στίχους για να “ακονιζω” την πένα μου, όταν πασχει από έμπνευση…καταθέτω λοιπόν και τη δική μου βερζιόν…
Σταματήστε τα ρολόγια, και τα τηλέφωνα ας σιωπήσουν,
Το σκύλο που γαβγίζει, με ένα κόκαλο ας σταματήσουν,
Ησυχάστε τα πιάνα, και με τύμπανα μουντά,
Βγάλτε το φέρετρο ,αυτούς που θρηνούν, φέρτε κοντά.
Βογκώντας αεροπλάνα κύκλους να διαγράφουν,
Το μήνυμα «είναι νεκρή» στον ουρανό να γράφουν,
Βάλτε φιογκάκια στους λαιμούς απʼτα δημόσια περιστέρια
Τους τροχονόμους, μαύρα, να φορούν γάντια, στα χέρια.
Ήταν ο Βορράς, ο Νότος, η Δύση και η Ανατολή μου,
Η εβδομάδα της δουλειάς, και η ξεκούραση μου,
Μεσημέρι μου, μεσάνυχτα μου, κουβέντα μου και τραγούδι,
Εγώ σε νόμιζα παντοτινό, μα ήσουν περαστικό λουλούδι.
Τα αστέρια δεν είναι πια επιθυμητά, να σβήσουν θέλω όλα,
Το φεγγάρι να το μαζέψετε κι αυτόν τον ήλιο ακόμα.
Αδειάστε τον ωκεανό, και σκουπίστε τα δάση,
Αφού κανένα καλό πια δεν βρίσκεται στην πλάση…
Ευχαριστώ τον Πέτρο που με παρέπεμψε εδώ και με την ευκαιρία να προσθέσω και τη δική μου πιο ελεύθερη μετάφραση, μια που μέ ‘βαλε σε πειρασμό…
Σταματήστε τα ρολόγια, τα τηλέφωνα όλα κόψτε,
το αλύχτισμα του σκύλου μ΄ένα κόκκαλο διακόψτε
τη σιωπή του πιάνου τώρα τύμπανα μουντά ας καλύψουν
μες το φέρετρο ας έρθει κι όσοι γύρω του θρηνήσουν.
ας πετάξουν τ΄αεροπλάνα κύκλους θρήνου να διαγράψουν
στ’ ουρανού το γκρι σεντόνι ότι πέθανε να γράψουν
μαύρα κρόσσια ας κρεμάσουν στο λαιμό τα περιστέρια
μαύρα γάντια οι τροχονόμοι πείτε να φορούν στα χέρια
‘Ηταν η Ανατολή μου και η δύση μου κι ο νότος,
ο βορράς, η δούλεψή μου και της Κυριακής μου ο νόστος,
το άσμα, η νύχτα μου και η μέρα , η φωνή μου… είχα πιστέψει,
θά ‘ταν όλα μου για πάντα…όμως πόσο είχα λαθέψει…
σβήστε τώρα όλα τ’ ‘άστρα, ο ουρανός μου δεν τα θέλει,
ξεκρεμάστε το φεγγάρι, ήλιος να μην ανατέλλει,
τους ωκεανούς στεγνώστε και τα δάση ας χαθούνε
τώρα πια δεν περιμένω τίποτα καλά να’ ρθούνε…
Έψαξα από περιέργεια μεταφράσεις του ποιήματος στα Ελληνικά και βρέθηκα εδώ. Δε μπορώ να πω πως οι δέκα μεταφράσεις με ικανοποίησαν, αν και μερικές είχαν κάποιες ενδιαφέρουσες μεταφραστικές επιλογές. Πολύ καλύτερες οι μεταφράσεις στα σχόλια, κατά την άποψή μου, ειδικά η ελεύθερη της Κρυσταλλένιας Μουμούρη. Παραθέτω και μια γρήγορη δική μου εκδοχή.
Νεκρώσιμη Θλίψη
Τα ρολόγια σταματήστε, τα τηλέφωνα κλείστε
Στο σκυλί, να μη γαυγίζει, ένα κόκκαλο ρίξτε
Σωπάστε τα πιάνα και μ’ένα τύμπανο πνιχτό
Το φέρετρο φέρτε, να έρθουν κι οι τεθλιμένοι εδώ
Τα αεροπλάνα βοώντας σε κύκλους να πετούν συνεχώς
Να γράφουν στα σύννεφα τις λέξεις “Είναι Νεκρός”
Στα περιστέρια, στους λευκούς τους λαιμούς, βάλτε να φορούν κρεπ φιόγκους
Κι οι τροχονόμοι βαμβακερά μαύρα γάντια να φορούνε στους δρόμους
Ήταν ο Βοράς, ο Νότος, η Ανατολή, η Δύση μου
Της εβδομάδας η δουλειά, της Κυριακής η παύση μου
Το μεσημέρι, το βράδυ, η μιλιά, το τραγούδι που άκουγα
Πως αγάπη κρατάει για πάντα, λάθος έλεγα
Δε θέλω τ’αστέρια, σβήστε τα όλα
Το φεγγάρι κρύψτε και τον ήλιο ξηλώστε τώρα
Τους ωκεανούς αδειάστε, σαρώστε τα δάση
Τίποτα πια δεν ωφελεί σ’όλη την πλάση
Ευχαριστώ πολύ τον Κ Γ που ξεχώρισε τη δική μου ελεύθερη μετάφραση η οποία είναι πια σχεδόν δέκα ετών.
Τυχαία και εγώ είδα το σχόλιο του! 🙂
Από τη μεριά μου θεωρώ και τη δική του μετάφραση εξαιρετικά ενδιαφέρουσα!