Επιστολή Βορειοηπειρώτη

“Αγαπητέ αδερφέ,

Πάνε τόσες μέρες που είμαι φευγάτος από την Κορυτσά και δεν βρήκα λίγο χαρτί κι ένα μολύβι για να σε γράψω. Αφού πέρασα έρπειν τα σύνορα, μαζί με άλλους πέντε, βρήκαμε έναν ταξιτζή και του δώσαμε όλες τις οικονομίες που κάναμε 30 χρόνια και αυτός μας πήγε στη λίμνη της Καστοριάς. Μόλις είδαμε τη λίμνη αυτός μας είπε “εδώ είναι Ομόνοια, Αθήνα, κατεβείτε”. Κι εμείς κατεβήκαμε κι απορούσαμε πως χωράν 4 εκατομμύρια ανθρώποι μέσα σε χίλια σπίτια. Τελικά όμως μετά από 7 μέρες ποδαρόδρομο βρήκαμε την Αθήνα.

Ωραία χώρα η Ελλάδα αλλά λίγο σκοτεινή τα βράδια. Ειδικά άμα έχουν αυτό το παράξενο έθιμο που το λεν “απεργία”. Κι είναι κάτι σαν το ραμαζάνι που κάνουν οι μουσουλμάνοι εκεί στην Αλβανία, πάνω σ’ εμας. Όταν το ‘χουν αυτό γεμίζουν κάτι μαύρες πλαστικές σακούλες που βρωμάν και τις πετάν στο δρόμο… στίβες. Δεν ξέρω άμα γεμίζει ο δρόμος τι κάνουνε. Αν τις μαζεύουν ή αν αλλάζουν χωριό.

Έχουν και κάτι μεγάλα μαγαζιά που γράφουν απ’ έξω “Τραπεζα” κι είναι μέσα γεμάτα λεφτά… εκατομμύρια. Αλλά είναι κλειστά και κανένας δεν πάει να τα πάρει. Χορτάτοι άνθρωποι.

Σημείωση: Ο τίτλος είναι η επιγραφή στη χάλκινη πλακέτα που είχε χαρίσει η Δανάη Στρατηγοπούλου στον Πάβλο Νερούδα.

Και πόσο ζει; (απόσπασμα)

Πόσο ζει ο άνθρωπος επιτέλους;

Ζει χίλιες μέρες ή μονάχα μια;

Μια βδομάδα ή μερικούς αιώνες;

Για πόσον καιρό πεθαίνει ο άνθρωπος;

Τι θα πει “Για Πάντα”;

(Πάβλο Νερούδα)

“Σπάνια άνθρωπος έζησε τόσο ζεστά, έντονα, ενθουσιαστικά, σχεδόν ερωτικά τη φιλία όπως ο Νερούδα μια μένα κι εγώ για τον ποιητή. Γι’ αυτό και η συγκίνησή μου είναι βαθύτατα εξουθενωτική τώρα που του χαρίζω αυτό το εξαιρετικό βιβλίο, στα εκατό χρόνια από τη γέννησή του (12 Ιουλίου 1904), έχοντας μαζί με τα γραφτά μας και τη φωνή του κοντά στη δική μου”.

Αυτά λέει η Δανάη στον πρόλογό της γι’ αυτή τη γιορταστική έκδοση του “Εστραβαγάριο” (εκδ. Καστανιώτη) που, πέρα από τη δύναμη και τη γοητεία των στίχων του, προσφέρει για πρώτη φορά στο κοινό, σε CD, τρία από τα καλύτερα ποιήματά του, μελοποιημένα και τραγουδισμένα από τη Δανάη στη Χιλή του Αγιέντα, το 1972.
Όταν τα πρωτάκουσε ο Νερούδα, έγραψε πάνω στο δίσκο: «Αυτό που έκανη η Δανάη είναι μια αναδημιουργία της ποίησής μου»

‘”Aμλετ”, του Σαίξπηρ, απόσπασμα γραμμένο στον τάφο του Αλέξη από την μητέρα του.

“Αν είχα χρόνο. Αν μ’ άφηνε ο θάνατος που κανείς δεν σταμάτησε. Αν μπορούσα να σας πω. Πεθαίνω. Ομως εσείς ζείτε. Δικαιώστε με. Πείτε για μένα. Προπάντων στους ανύποπτους. Σε κείνους που δεν ξέρουν… Οι φίλοι μου με λέγαν πρίγκιπα. Δεν φανταζόμουνα ποτέ ότι το όνομά μου θα επικρατούσε τόσο πολύ στον κόσμο. Αυτοί οι πρίγκιπες πεθαίνουν αθώοι, δολοφονημένοι σε μάχες που δεν δόθηκαν ποτέ.”

(Μετάφραση Γ. Χειμωνά, εκδ. Κέδρος)

Blame It on the Samba moveWelcome Home, Roscoe Jenkins move

Ακολουθεί ένα απάνθισμα ποιημάτων που τραγούδησε (επιμέλεια Σπύρου Αραβανή) και ο κατάλογος της δισκογραφίας της (επιμέλεια Μιχάλη Γελασάκη).

Αν η μισή μου καρδιά

Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος

Αν η μισή μου καρδιά βρίσκεται, γιατρέ, εδώ πέρα
η άλλη μισή στην Κίνα βρίσκεται
με τη στρατιά που κατεβαίνει προς το κίτρινο ποτάμι

Η άλλη μισή στην Κίνα βρίσκεται.

Κι ύστερα, γιατρέ, την κάθε αυγή
την κάθε αυγή, γιατρέ, με τα χαράματα
πάντα η καρδιά μου στην Ελλάδα τουφεκίζεται.

Κι ύστερα, δέκα χρόνια, γιατρέ,
που τίποτα δεν έχω μες στα χέρια μου
να δώσω στο φτωχό λαό μου,
τίποτα πάρεξ ένα μήλο
Ένα κόκκινο μήλο
Την καρδιά μου.

Το 2008 θα καταγραφεί στην ιστορία σαν το έτος των διαδικτυακών ποιητών, όσων δηλαδή δραστηριοποιούνται εδώ και χρόνια στο νετ. Φέτος μπορούμε να μετρήσουμε μία αξιόλογη παραγωγή σε αριθμό τίτλων και τα πρώτα ίσως ολοκληρωμένα δείγματα λόγου που μας έρχονται απευθείας από τον κυβερνοχώρο!

Η παρουσίασή μας είναι απόλυτα υποκειμενική και δεν ντρεπόμαστε καθόλου να το πούμε. Αν θέλαμε να την κάνουμε αντικειμενική θα έπρεπε να αναφέρουμε την κρίση των πολιτιστικών ένθετων των εφημερίδων, μια και το 2008 είδαμε “έναν ολόκληρο κόσμο να γκρεμίζεται” (όπως μας είπε τηλεφωνικώς κυρία καθεστωτική κριτικός), με τη “βιβλιοθήκη”, το “βιβλιοδρόμιο” και το “βήμα βιβλία” να τελούν υπό διάλυση: η εισαγωγή κουλτούρας από την εσπερία χρεοκόπησε πολύ πριν το οικονομικό κραχ. Ο μακαρίτης ο πατέρας μου χρησιμοποιούσε το “ξυραφάκι”, όταν εργαζόταν στα μέσα της δεκαετίας του 50, σε θεσσαλική εφημερίδα και το περιγελούσε…αυτοί οι κύριοι καμάρωναν μέχρι τώρα που χρησιμοποιούσαν το “ξυραφάκι” (το κόπι-πέιστ πλέον…) στα πολιτιστικά, λες και η εισαγωγή ενός θέματος από την ιταλική Ρεπούμπλικα ή τη γαλλική Λε Μοντ, θα μπορούσε να εισάγει κουλτούρα στην Ελλάδα…

Από το ανεξάρτητο παρατηρητήριο του “ποιείν” λοιπόν, σας ανακοινώνουμε τα τέσσερα+ένα βιβλία του 2008, αφού σας κοινοποιήσουμε τη χαρά μας για την παραγωγή σε τίτλους των στενών συνεργατών μας (μια ματιά στις παλιότερες αναρτήσεις μας θα σας κάνει να αλλάξετε γνώμη για την ποίηση που γράφεται σήμερα στην Ελλάδα), να σας απευθύνουμε, αν μας το επιτρέπετε, μια απλή ερώτηση: πόσο χρόνο λέτε, θα χρειαστεί αυτή η υποκειμενική μας κρίση να προσλάβει την “εγκυρότητα” της αντικειμενικής;

Σωκράτης Ξένος, Σημύδες, εκδ. Ενδυμίων, 2008

Μικρό ροδάκινο

Μικρό ροδάκινο στόχε υψηλέ
με τόσα πρόθυμα κλαδιά
πόσο το μέτωπό σου ζήλεψε χώματα
πού είν` οι αστραπές τα ποτάμια οι γειώσεις του ήλιου
ραγδαίες βροχές και διψάς
μα κανένα θολό νερό δε θα σου πει την αλήθεια
έλα θα σου δείξω και στων δρόμων τα σώματα
τάφρους της μνήμης σε στιγμή κόκκινου πανικού
αρκετά `ναι να σκούξει η καρδιά της πρώτης ηλικίας
μόνο μην πεις πως παιδεύτηκα στην άγνοια λύση
με σαράντα οφθαλμούς στριφογυρνώ σ` ένα σεντόνι
ως μη ελεγχόμενο επεισόδιο
κι αφού κρατά κάτι απίκραντο του αγγέλου το βλέμμα
με την αγάπη λειτουργώ τ` αδιέξοδο
Δε βρίσκω άλλο εξέχον κερί.