Ακολουθεί ένα απάνθισμα ποιημάτων που τραγούδησε (επιμέλεια Σπύρου Αραβανή) και ο κατάλογος της δισκογραφίας της (επιμέλεια Μιχάλη Γελασάκη).
Αν η μισή μου καρδιά
Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Αν η μισή μου καρδιά βρίσκεται, γιατρέ, εδώ πέρα
η άλλη μισή στην Κίνα βρίσκεται
με τη στρατιά που κατεβαίνει προς το κίτρινο ποτάμι
Η άλλη μισή στην Κίνα βρίσκεται.
Κι ύστερα, γιατρέ, την κάθε αυγή
την κάθε αυγή, γιατρέ, με τα χαράματα
πάντα η καρδιά μου στην Ελλάδα τουφεκίζεται.
Κι ύστερα, δέκα χρόνια, γιατρέ,
που τίποτα δεν έχω μες στα χέρια μου
να δώσω στο φτωχό λαό μου,
τίποτα πάρεξ ένα μήλο
Ένα κόκκινο μήλο
Την καρδιά μου.
Δελτίο καιρού
Στίχοι: Μήτσος Κασόλας
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Σήμερον ο καιρός διαρκώς συννεφώδης
Φαντόμ, Μιράζ, Κονκόρ και Μινγκ.
Αστραπές και βροντές βόμβες Ναπάλμ
Καταρρακτώδεις βροχές από αίμα.
Οι πιλότοι φωτογραφίζουν έγχρωμα μανιτάρια
Και βαθιά εγκαύματα της γης
Με τους πολτούς των σωμάτων.
Η τηλεόρασις διαφημίζει τροφές
εγγυημένης ποιότητας για σκύλους.
Στο γήπεδο πέθαναν τρεις
Η μπάλα βρήκε το δοκάρι
Οι ιαχές των θεατών αγγίζουν τον ήλιο.
Οι ήρωες σαπίζουν μες στη λησμονιά
Δε θα ‘θελα να ‘χα τη μοίρα τους.
Οι σύγχρονοι θεοί πίνουν νέκταρ, μαριχουάνα
Και αίμα.
Αμβροσία τα κορμιά των εφήβων
Και τα μάτια των τρελών οραματιστών
Απεριτίφ εποχής.
Οι επιβάτες ονείρων “το μέλλον έρχεται”
Στην άσφαλτο ναυαγούν κάθε μέρα
Οι ναυαγοσώστες πνίγηκαν πριν απ’ τους ναυαγούς
Κανείς δεν ξέρει
Πού θάφτηκαν τα καρφωμένα τους φέρετρα
Άνεμοι ισχυροί χιλιάδων μποφόρ πνέουν ανά τας Ηπείρους
Αλλεπάλληλα κύματα εθνοφρουρών καταφτάνουν
Ομίχλη, καπνογόνα, ασφυξιογόνα
τερατώδεις θόρυβοι, σειρήνες, ερπύστριες,
Λόγχες, κραυγές, ροπές πολυβόλων.
Πλήκτρα πλευρά
Νεύρα χορδές
Κραυγές η μουσική
Των καιρών μας.
Υπόγεια πλημμύρισαν από αίμα και σπέρματα εφήβων.
Πάμε καλά, κοιμηθείτε
Το πρωί στη δουλειά όπως πάντα.
Οι μήτρες των γυναικών θα γεννήσουν
κι άλλα τέρατα
Κι άλλους τρελούς οραμάτων.
Πάμε καλά, κοιμηθείτε
Ώρα δώδεκα παρά πέντε
Αύριο ο καιρός προβλέπεται με θερμοκρασία
Θερμοπυρηνική και νηνεμία θανάτου
1922 ( Στους χρόνους της καταστροφής )
Στίχοι: Κ.Χ Μύρης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Στους χρόνους της καταστροφής
εικοσιδυό και πέρα
φονιάδες παραμόνευαν
το γέρο μου πατέρα.
Οι τοίχοι γέμιζαν αυτιά
οι νύχτες κρύα μάτια
οι πόρτες κρύβανε φωνές
σκιές τα σκαλοπάτια.
Πικροί καιροί σημαδιακοί
με δάκρυα κι αλάτι
με του δασκάλου τη φωνή
το χέρι του εργάτη.
Μαζί με κείνους στο σταυρό
παρά να προσκυνήσω
παρά να πάω μπρός σκυφτός
ορθός να πολεμήσω.
Τα χέρια νά ‘ναι σίδερα
και θα γυρίσει η σφαίρα
θα φέρει κάτω το φονιά
και πάνω τον πατέρα.
Η μπαλάντα ενός φιλήσυχου
Στίχοι: Άλκης Αλκαίος
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Πώς να κοπάσει ετούτη η τρικυμία
τα κύματά της με καταζητούνε
φορούν οι φίλοι πορφυρό μανδύα
με ρούμι οι βοριάδες με κερνούνε
Στον όλμο εκεί υπνοβάτης βλαστημάει
και τρώει ένα κουκούρι σκεφτικός
έφυγε απ’ την καρδιά μου ο πανικός
και γελαστός την πόρτα μου χτυπάει
Άλογο ατίθασο μακριά με φέρνει
στων κυνηγών του χρόνου την αυλή
ο πυρετός τους την ζωή μου παίρνει
και τ’ άλογό μου τρέπει σε φυγή
Η τρικυμία ποτέ δε θα σβηστεί
για μιαν ανεξιχνίαστην αιτία
καρφώθηκα σε όμορφη εξορία
το πέλαγο καρφί μου και σφυρί
Η μπαλάντα του Τελέθ Ζιρό
Στίχοι: Γιώργος Μιχαηλίδης
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Σκάβουνε τ’άλογα τη γης αγριεμένα
Ο Δον Ροντρίγκο Τελέθ Ζιρόν
Από τ’Αλμαγκρογιά της Ιουδαδρεάλ
Με δυο χιλιάδες πάει
Ατσάλι σκέπασε το λαμπερό μετάξι
Η λόγχη καρφωμένη
Καρφωμένη στο φεγγάρι
Στην κοιλάδα της Φουέντε Οβεχούνα
Αίμα της Ισπανίας καίει τα χόρτα
Για ποιον οργώνεις σπέρνεις και θερίζεις
Χωριάτη της Φουέντε Οβεχούνα
Ο νικητής τον τόπο σου θ’αρπάξει
Κι ο νικημένος πάλι από εσέ θα πάρει
Χωριάτη της Φουέντε Οβεχούνα
Ήσουνα φεγγάρι
Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική: Γιώργος Σταυριανός
Πράσινο σκοτάδι απ’ τα μάτια σου βαμμένο
χίμηξε κι απόψε να με βρει
κι έγινε το σπίτι ένα δάσος πετρωμένο
πού ‘μοιαζαν τα δέντρα του σταυροί.
Έρημο τραγούδι από αίμα κι από χιόνι
κλαίει στα παλιά μου τα χαρτιά
όπως το φτωχό μου το κορμί που δεν παλιώνει
για να το πετάξω στη φωτιά.
Ήσουνα φεγγάρι κι ήμουνα πουλί
πέταξα για να σε φτάσω
κι όταν σ’ είχα φτάσει μέχρι το φιλί
σ’ έσβησ’ η ανατολή.
Κι ήθελε ακόμη
Στίχοι: Μανώλης Αναγνωστάκης
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει
όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα,
έβλεπα τώρα πόσα κρυμμένα τιμαλφή έπρεπε να σώσω
πόσες φωλιές νερού να συντηρήσω μέσα στις φλόγες.
Μιλάτε, δείχνετε πληγές, αλλόφρονες στους δρόμους.
Τον πανικό που στραγγαλίζει την καρδιά σας σαν σημαία
καρφώσατε σ’ εξώστες, με σπουδή φορτώσατε το εμπόρευμα.
Η πρόγνωσή σας ασφαλής: Θα πέσει η πόλις.
Εκεί, προσεκτικά σε μια γωνιά μαζεύω με τάξη,
φράζω με σύνεση το τελευταίο μου φυλάκιο.
Κρεμώ κομμένα χέρια στους τοίχους, στολίζω
με τα κομμένα κρανία τα παράθυρα, πλέκω
με κομμένα μαλλιά το δίχτυ μου και περιμένω
όρθιος και μόνος σαν και πρώτα περιμένω.
Νίκος Πλουμπίδης
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Σε τούτη την πατρίδα τί γυρεύω,
με μισθοφόρους και πραιτωριανούς,
τη δόξα σου γονατιστός να ζητιανεύω,
και να χτυπώ την πόρτα σου στους ουρανούς.
Σαν ψίχουλα είναι τούτα τα στιχάκια,
από συμπόσια και ξενύχτια ποιητών,
τα ψιθυρίζουν οι χαφιέδες στα σοκάκια,
εκεί που πάω σαν το ψάρι να πιαστώ,
Κινήσαμε για μακρινό ταξίδι
κι η νύχτα φαρμακώνει τα φιλιά
ποιος κόσμος μας κρατάει και ποιο σανίδι
απόψε που δικάζουν τον Πλουμπίδη.
Οι λύκοι αγκαλιά με τα σκυλιά, οι λύκοι αγκαλιά με τα σκυλιά.
Σε τούτη την πατρίδα τί γυρεύω,
με μισθοφόρους και πραιτωριανούς.
Δισκογραφία (επιμέλεια: Μιχάλης Γελασάκης)
Προσωπική δισκογραφία:
1969 ΗΛΙΟΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ | PHILIPS | LP & CD
1974 ΑΝΤΟΝΙΟ ΤΟΡΡΕΣ ΧΕΡΕΔΙΑ | LYRA | LP & CD
1975 ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ | LYRA | LP & CD
1976 ΚΑΝΤΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΚΡΟΝΗΣΟ / ΣΠΟΥΔΗ ΣΕ ΠΟΙΗΜΑΤΑ του Βλαδίμηρου Μαγιακόφσκι | LYRA| LP & CD
1977 ΤΡΟΠΑΡΙΑ ΓΙΑ ΦΟΝΙΑΔΕΣ | LYRA | LP & CD
1977 ΦΟΥΕΝΤΕ ΟΒΕΧΟΥΝΑ | LYRA | από θεατρική παράσταση | LP & CD
1978 ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ | LYRA | LP & CD
1980 ΔΕΛΤΙΟ ΚΑΙΡΟΥ | CBS | LP & CD
1985 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ | ΣΕΙΡΙΟΣ | LP & CD
1987 ΤΟ ΜΑΓΙΚΟ ΚΛΕΙΔΙ | COLUMBIA | LP & CD
1989 ΟΡΙΣΤΙΚΑ; | LYRA | LP & CD
1989 ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ | LYRA | LP
1990 ΒΙΟΛΙΣΤΗ ΚΑΤΕΒΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΕΓΗ | LYRA | LP & CD
1991 ΜΗΠΩΣ ΖΟΥΜΕ Σ’ ΑΛΛΗ ΧΩΡΑ | | ΣΕΙΡΙΟΣ | LP & CD
1991 Ο ΗΛΙΟΣ ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ | POLYDOR | επανέκδοση | LP & CD
1992 Η Μ.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΕΡΒΙΑ | | SAVACENT | LP & CD
1995 ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ | PHILIPS | συλλογή | CD
1996 ΑΥΡΙΟ | MINOS | LP & CD
2001 ΔΟΝ ΚΙΧΩΤΕΣ | MIKPH APKTΟΣ | CD
Συμμετοχές
δεκαετία ’60
1968 ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ | COLUMBIA soundtrack | LP & CD
δεκαετία ’70
1970 ΧΡΟΝΙΚΟ | PHILIPS | LP & CD
1971 ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΕΙ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ 1 | POLYDOR | LP & CD
1971 ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ | OLYMPIC | LP
1972 THEODORAKIS IN CONCERT | POLYDOR | live | LP & CD
1972 ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ | OLYMPIC | LP & CD
1972 ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΦΕΡΑΙΟ, ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ, ΣΟΛΩΜΟ, ΚΑΛΒΟ | OLYMPIC ανάγνωση ποιημάτων / κειμένων | LP |
1974 18 ΛΙΑΝΟΤΡΑΓΟΥΔΑ ΤΗΣ ΠΙΚΡΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ | | LYRA | LP & CD
1974 ΗΛΙΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣ | COLUMBIA | 2LP
1974 ΣΚΛΑΒΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ | LYRA | LP & CD
1974 ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ | MINOS | επανέκδοση | LP & CD |
1975 Ο ΗΛΙΟΣ ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ / ΕΠΙΦΑΝΙΑ – ΑΒΕΡΩΦ | MINOS | 2LP
δεκαετία ’80
1981 ΤΑ ΑΝΤΑΡΤΙΚΑ | LYRA | LP & CD
1981 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ ‘81 | CBS | LP |
1982 ΕΜΠΑΡΓΚΟ | CBS | LP & CD
1982 ΕΡΗΜΗ ΠΟΛΗ | CBS | LP
1983 ΑΡΑΠΙΑ ΓΙΑ ΛΙΓΟ ΠΑΨΕ ΝΑ ΧΤΥΠΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΠΑΘΙ | CBS | LP & CD |
1985 Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ | ΣΕΙΡΙΟΣ | LP & CD
1985 ΝΑ’ ΜΑΣΤΕ ΠΑΛΙ ΕΔΩ ΑΝΤΡΕΑ | COLUMBIA| LP & CD
1986 ΟΙ ΦΟΒΟΙ ΤΟΥ ΜΕΣΗΜΕΡΙΟΥ | MINOS | LP
1986 ALL TIME GREATEST HITS | CBS | LP & CD
1986 ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ: ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΟΥ 1959-1986 Α,Β | CBS |2LP & 2CD
1988 ΑΝΝΑ | VEROFON | LP
1989 ΚΑΠΕΛΑ | ΣΕΙΡΙΟΣ | LP
1989 ΑΡΜΕΝΙΣΜΑ | CBS | LP
δεκαετία ’90
1990 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ 2 | EMI | τραγούδια από κινηματογραφικές ταινίες | LP & CD |
1992 ΑΝΑΖΗΤΗΣΙΣ | | MBI | soundtrack | LP & CD
1992 ΑΧ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΟΥ ΓΛΥΚΕΙΑ | | MINOS | LP & CD
1992 Θ’ ΑΚΟΥΣΕΤΕ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΣΠΗΛΙΟΥ ΜΕΝΤΗ | LYRA |LP & CD
1992 ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΣ ΑΝΑΧΩΡΗΤΗΣ | KRITI | LP & CD
1994 ΑΠΟΝΕΣ ΕΞΟΥΣΙΕΣ | MBI | 2LP & CD
1994 Ο ΗΛΙΟΣ ΚΑΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ / ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ – ΑΒΕΡΩΦ | | POLYDOR | επανέκδοση | CD |
1994 ΣΤΟ ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙ | | ΑΝΑΤΟΛΗ | από θεατρική παράσταση | LP & CD |
1994 ΤΕΛΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ | LYRA | συλλογή | CD
1996 ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ | POLYDOR | επανέκδοση | CD
1996 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α’ | POLYDOR | από θεατρική παράσταση | CD
1998 ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ | TSBRF | CD
δεκαετία του 2000
2001 ΤΟ ΚΛΑΜΑ ΒΓΗΚΕ ΑΠ’ ΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ | AKTH | soundtrack | CD
2003 ΟΥΡΑΝΙΟ ΤΟΞΟ | Warner | CD
2005 Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ | KME | CD
Πηγές:
Πέτρου Δραγουμάνου δισκογραφία 1950-2007
Δισκογραφικός κατάλογος της Columbia
Δισκογραφικός κατάλογος της Lyra
Δισκογραφικός κατάλογος της ΕΜΙ











Πώς ν΄αποχαιρετήσει κανείς ήχους που γέμισαν το χώρο και πλημμύρισαν τις ψυχές μας;;;
Συνεπής η Μαρία Δημητριάδη σ΄ έναν ασυμβίβαστο και ανυπότακτο τρόπο ζωής,επέλεξε κι έναν αντίστοιχο τόπο θανάτου- τον άνεμο…
Χαίρε ΜΑΡΊΑ!!!!
Ευχαριστούμε Σπύρο Αραβανή για την εξαιρετική αυτή εύοσμη ανθοδέσμη που καταθέτεις εδώ….
Να είσαι καλά…
Καλό ταξίδι,Μαρία Δημητριάδη,της εφηβείας μας..Έτσι κι αλλιώς,
“Οι ναυαγοσώστες πνίγηκαν πριν απʼ τους ναυαγούς”
Μαρία Δημητριάδη.. Η πιο καθαρή φωνή που τραγούδησε στη διαπασών ενάντια σε όλους αυτούς που “..σαν χέλια γλοιώδικα έχουν πουληθεί..”.. “..τους έχω σιχαθεί!!”.. Με τις αξέχαστες ερμηνείες της ρίζωσε βαθιά το επαναστατικό και πολιτικό τραγούδι.. Το μήνυμά της “..έτσι κιʼ αλλιώς, η γη θα γίνει κόκκινη..”, θα εμπνέει τους αγώνες των “από κάτω” ενάντια σε κάθε εξουσιαστική βαρβαρότητα.. Για “έναν κόσμο που να χωράει πολλούς κόσμους”..
Καλό ταξίδι Μαρία στον “κόκκινο ουρανό” σου..
Καλημέρα φίλοι και φίλες του Ποιείν..
Θα περάσουν τα χρόνια
Θα χαθούμε
Άσημη σκόνη θα σκορπίσουμε
Όταν οι αμπελουργοί του μέλλοντος
Θα ψάχνουν τα βοτάνια
το κλήμα να μπολιάσουν
Και τους αγέρηδες
Θα εξευμενίζουν
Να δέσουνε καρπό
Για το κρασί της υπέρβασης
Και της αιώνιας νιότης
Τότε και πάντα
Στη φωνή της θα καταλήγουν
Θα μεθούν
Θα προσκυνούν
Και θα ζηλεύουν
τους θνητούς που άκουσαν
Ολοζώντανο το μύθο
Καθώς κραύγαζε
Ζωή
Επανάσταση
Έρωτα
Πάθος
Χαίρε Μαρία
Των εργατών φωνή
Των ποιητών πρωθιέρεια
Των μουσικών άπειρη οκτάβα
Των κατατρεγμένων Παρθένα Μαρία
Στις εκδρομές πάντα στη γαλαρία
Μια γενιά μεγάλωσες Μαρία
Έκανες στη μουσική υπερωρίες
Τραγούδησες κινήματα και εξορίες.
Ονειρεύτηκες κι εσύ επαναστάσεις
Ήσουν λεωφορείο, εμείς οι στάσεις
Δεν ήσουνα σοπράνο να βρεις άρια
παρέα σου, φονιάδες και τροπάρια.
Καλό ταξίδι, Μαρία.
Πιστεύω πως η Μαρία Δημητριάδη μένει μισή, αν την περιορίσουμε μόνο στα πολλά και καλά πολιτικά τραγούδια που ερμήνευσε.
Λυρική και αισθησιακή φωνή και σε άλλα τραγούδια, προσέξτε π.χ. την εξαιρετική ερμηνεία της στον κύκλο τραγουδιών “Για την Ελένη” του Μ. Χατζιδάκι.
Σύντεκνοι του ΠΟΙΕΙΝ, τι γίνεται; Πολύ κρύο εφέτος…
Οι “παλιοί μας φίλοι/μη μου το πεις/ για πάντα φύγαν”.
Κοσμική ενέργεια λοιπόν, παρά άβουλη/φυσιολογική καθημερινότητα!
“Είμαστε μές στο δικό μας κόσμο”…
Μαρία, χαίρε σε μνήμη αιώνια!
Καλό ταξίδι….σε εκείνη την όμορφη θάλασσα…σε εκείνη που ακόμα δεν αρμενίσαμε!
Στην πιο όμορφη θάλασσα!!!
ΠΟΛΥ ΝΩΡΙΣ, ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ
Απόλυτα συγκινητικό το αφιέρωμα, αντάξιο πραγματικά αυτής της σπουδαίας φωνής.
Πρέπει να πω, ότι, πέρα από την επιλογή των τραγουδιών της απ’ τον Σπύρο Αραβανή, που, λίγο ώς πολύ, όλοι έχουμε ψιθυρίσει ή σιγοτραγουδήσει κάποτε, με εντυπωσίασε το εύρος της προσφερθείσας δισκογραφίας από τον Μιχάλη Γελασάκη, σε τέτοιο βαθμό, ώστε μελαγχολώ σκεπτόμενος το πόσο αποσπασματικά ξέρουμε τους ανθρώπους, τους αληθινούς ανθρώπους, που δίπλα μας ζουν και κινούνται, και είναι ανάγκη να έρθει ο θάνατος, και κάποιο ενδεχόμενο αφιέρωμα σ’ εκείνους, για να συνειδητοποιήσουμε πόσο λίγο τους ξέραμε και πόσο πολύ μόνους μας αφήνει η απουσία τους…
Πολύ νωρίς έφυγες από κοντά μας Μαρία Δημητριάδη … Τώρα μόνο καταλαβαίνω πόσο πολύ ήθελα πάντα να σου σφίξω το χέρι, να σου πω πόσο σ΄ένιωθα φίλη, να σου πω ότι μεγαλώσαμε με τα τραγούδια σου…
Πολύ αργά!
ΠΛΑΝΟΔΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΣΙΤΑΣ
Μεταπολίτευση 1974. Μετά το Πολυτεχνείο, την προδοσία στην Κύπρο και την Λαϊκή κατακραυγή, η χούντα καταρρέει. Ο κόσμος ξεχύνεται στους δρόμους απαιτώντας άμεση δημοκρατία. Ο πολιτισμός και το τραγούδι στο απόγειό τους, μας ανεβάζουν στα ουράνια. Αν κάποιος νεαρός σήμερα, ρώταγε: τι ήταν η μεταπολίτευση; μπορεί να έπαιρνε και την απάντηση: Μαρία Δημητριάδη. Γιατί η Μαρία είχε ενώσει την φωνή της, όπως και την καρδιά της με ότι ομορφότερο είχαμε ονειρευτεί εκείνα τα χρόνια.
Δύο ήταν οι τεράστιες γυναικείες παρουσίες στο τραγούδι, εκείνη την εποχή. Οι δύο Μαρίες, Δημητριάδη – Φαραντούρη. Και οι δύο τραγούδησαν ότι πιο ποιητικό και ότι πιο πολιτικό γράφτηκε στην νεότερη ιστορία του τραγουδιού μας.
Η Μαρία Δημητριάδη στα πενήντα οχτώ της χρόνια, μας εγκατέλειψε για πάντα.
Πρωτοεμφανίστηκε στη μουσική σκηνή το 1968 με το τραγούδι του Σταύρου Ξαρχάκου «Κορίτσια στον ήλιο». Με την συμμετοχή της στον δίσκο του Γιάννη Μαρκόπουλου «Ήλιος ο πρώτος» το 1969 σε ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, ξεκινάει η μικρή σε διάρκεια, αλλά μέγιστη σε προσφορά καριέρα της.
Τραγούδησε όλους τους μεγάλους πρωτοποριακούς συνθέτες της Ελλάδας τα νεώτερα χρόνια. Μίκης Θεοδωράκης, «Τα τραγούδια του αγώνα», «Τα δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας». Θάνος Μικρούτσικος, «Τροπάρια για φονιάδες», «Φουέντε Οβεχούνα», «Τα πολιτικά τραγούδια» σε ποίηση Ναζίμ Χικμέτ. Γιάννη Μαρκόπουλο, «Χρονικό». Μάνο Χατζιδάκι, «Για την Ελένη», «Η μυθολογία του Σαββάτου».
Ήταν πρώην σύζυγος του Αντρέα Μικρούτσικου, με τον οποίον απέκτησε και ένα παιδί τον Σέργιο, και αδερφή της Αφροδίτης Μάνου.
Η Μαρία Δημητριάδη δεν είχε τραγουδήσει μόνο, το λεγόμενο, πολιτικό τραγούδι, ήταν και βαθιά πολιτικοποιημένο άτομο, πως αλλιώς θα μπορούσε να γίνει. Από τα νεανικά της χρόνια ανήκε στην αριστερά, την περίοδο της μεταπολίτευσης μάλιστα ανήκε στο ΕΚΚΕ. Αργότερα συμπορεύτηκε με το ΚΚΕ. Εκλεγόταν δημοτική σύμβουλος στον Ταύρο από όπου και καταγόταν. Ασυμβίβαστος χαρακτήρας δεν δεχόταν μύγα στο σπαθί της. Αυτό το τόσο ασυμβίβαστο του χαρακτήρα της, της δημιουργούσε πολλά προβλήματα στη δουλειά της και την έκανε να ζει εκτός κυκλώματος για χρόνια.
Ιστορικές έχουν μείνει οι μεγάλες συναυλίες στην μετά το 1974 εποχή, όπου με το τραγούδι ο κόσμος υπεράσπιζε αξίες, έπλαθε όνειρα, πολιτικοποιούνταν. Όλα αυτά μέχρι το 1985. Μετά, η εξουσία του ΠΑΣΟΚ ισοπέδωσε τα πάντα.
Μαρία, όλοι εμείς που κάποτε ενώσαμε τους χτύπους της καρδιάς μας με τους χτύπους της δική σου καρδιάς, σου λέμε Αντίο.
Δημοσιευμένο εφημερίδα ΠΡΙΝ Κυριακή 11/1/2009
Αναδημοσίευση απο Μουσικά Προάστια
(http://mousikaproastia.blogspot.com/2009/01/blog-post_11.html)
“Διάβασα σήμερα στην εφημερίδα “Κυριακάτικη Αυγή” ότι τη δεκαετία του ’70 η Μαρία Δημητριάδη…
“σφραγίζει όλα τα τραγούδια της πρώτης περιόδου του συνθέτη (σσ: Θάνου Μικρούτσικου) φωνάζοντας μερικές φορές ίσως παραπάνω από το αναγκαίο – αυτά όμως ήθελε η εποχή και οι εκετζήδες στην αρχή και οι κνίτες στη συνέχεια”.
Την πρόταση αυτή υπογράφει ο Ανταίος Χρυσοστομίδης στο σημείωμά του με τίτλο “Το τρένο των οκτώ έφυγε για πάντα”. Ομολογώ ότι μου προκάλεσε δυσάρεστη εντύπωση η εμφανώς υποτιμητική αναφορά στους “εκετζήδες” και τους “κνίτες”, χωρίς καν να σχετίζομαι μαζί τους. Από την άνεση του καναπέ του και του έτους 2009, είναι βεβαίως πολύ εύκολο για τον Χρυσοστομίδη να κρίνει πολιτικές οργανώσεις και στάσεις ανθρώπων που έδρασαν σε άλλες, πολύ δύσκολες και ταραγμένες εποχές. Έχει όμως νόημα μια τέτοια κρίση, εκτός τόπου, χρόνου και ιστορικού πλαισίου; Μάλλον όχι.
Αν όμως αυτή η αναφορά σε εκετζήδες και κνίτες είναι απλά δυσάρεστη, η ιδέα ότι η Μαρία Δημητριάδη “φώναζε μερικές φορές ίσως παραπάνω από το αναγκαίο” είναι δυστυχώς θλιβερή, ιδιαίτερα όται αυτή εκφέρεται από μια ιστορική εφημερίδα της Αριστεράς. Προφανώς ο συγγραφέας δεν συμμερίζεται τα πολιτικά ιδεώδη που η Δημητριάδη εξέφρασε μέσα από τους δίσκους-σταθμούς του Θάνου Μικρούτσικου: “Πολιτικά Τραγούδια”, “Καντάτα για τη Μακρόνησο”, “Φουέντε Οβεχούνα”, “Τροπάρια για Φονιάδες”, “Τραγούδια της Λευτεριάς”, “Εμπάργκο”. Γιατί, αν συμμεριζόταν αυτά τα ιδεώδη, τότε φυσικά θα γνώριζε εκ των προτέρων ότι δεν υπάρχει όριο στην ένταση της φωνής όταν τραγουδάς για τον Νίκο Πλουμπίδη και τη Ρόζα Λούξεμπουργκ. Δυστυχώς, η λογική του Χρυσοστομίδη σύμφωνα με την οποία η Δημητριάδη “φώναζε” για να ικανοποιήσει τους φίλους του ΕΚΚΕ και της ΚΝΕ είναι απλά χυδαία και ανιστόρητη. Η Δημητριάδη φώναζε γιατί αυτό ζητούσε και γούσταρε η ψυχούλα της, και γιατί αυτό απαιτούσαν τα έργα που τραγούδησε και οι ήρωές τους.
Φαίνεται ότι τα ντεσιμπέλ της Δημητριάδη και των ριζοσπαστικών πολιτικών μηνυμάτων που αυτή τραγούδησε ήταν και είναι ανυπόφορα για τα αυτιά κάποιων.”
Ηρακλής Οικονόμου
Δε σχολιάζω την ελεύθερη διατύπωση της γνώμης.
Αλλά μπροστά στο θάνατο ας είμαστε πιο συγκρατημένοι. Και οι πρώην και οι νυν [εντόςκαι εκτός εισαγωγικών].
Κι ο Ανταίος στο μεταξύ θα μπορούσε. Και η Αυγή θα κημέρνε καλύτερη…
Κι εγώ σκεφτόμουνα σαν τον διάβαζα ότι δικαιούται ως συμμέτοχος στα γεγονότα εκείνης της περιόδου [και της τωρινής].
Και θυμάμαι ακόμη πόσο εύκολα
εκκετζήδες και κνίτες κλπ γινόμαστε ένα κουβάρι ολοένα πιο μειοψηφικό…τότε και τώρα.
Απεταξάμην;
O πανταχού παρόν Μυς είναι ανυπόφορα διπλωματικώς.
Με το κεφάλι ψηλά έφυγε ο δικός μας Πάνος Τζαβέλας
“Ο τελευταίος τραγουδιστής της Εθνικής μας Αντίστασης. Που έδωσε όχι μόνο τις σάρκες του στους μεγάλους αγώνες της γενιάς μας αλλά και την ψυχή του πάνω στο σανίδι, για να μην σβήσει η μνήμη των μεγάλων στιγμών της νεοελληνικής μας ιστορίας…
Τον θυμάμαι, πάνω στη σκηνή του Θεάτρου ΑΛΦΑ, στις μεγάλες γιορτές που οργανώναμε στα 40 και τα 50 χρόνια της ΕΠΟΝ.. Τραγούδαγε με τέτοιο πάθος που έσβηνε τα σκηνικά και τα μεταμόρφωνε στʼακροβουνά και τα λαγκάδια των αντάρτικων τραγουδιών μας..
Έφυγε όρθιος, ασυμβίβαστος, αλλοπαρμένος, όπως σʼ όλη του τη ζωή… Παράδειγμα για μίμηση, για τα νέα παιδιά που ο καταναλωτικός αμοραλισμός της εποχής μας, τα βυθίζει στην ανθρωποφάγα «ευτυχία» της παρακμής.. Μεταφέρουμε έτσι,απλά,τη βιογραφία του από το σημερινό αστικό τύπο. Χωρίς μεγάλα λόγια,ψεύτικους επικήδειους και απατηλές δημόσιες δαπάνες..”
Στέφανος Ληναίος
Γεια σου για παντα Μαρία μας .Γιατί εσυ θα μεινεις για πάντα μεσα στις ψυχές μας μέσα στις καρδιές μας μεσα στιν πιστη μας μέσα στης ποιο ουτοπικες για πολούς ισιος στόχους μας εγω με σένα μεγαλωσα και σε αντυκρισα σε ενα φεστιβαλ στης ΚΝΕ στο Ηράκλειο της ΚΡΗΤΗΣ απλη ανθρώπινη με γεματη ζωη καθησα διπλα σου και σε ακουσα να λες του χρονου θα ειμαστε περισοτεροι …. ελπιδα μου εσυ εφυγες … και εγω θα ειμαι εκει ακομα χωρις εσενα…με σενα μαζει…