Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

W. B. Yeats, Τέσσερα ποιήματα (μετάφραση: Κώστας Κουτσουρέλης)

ΕΝΑΣ ΓΕΡΟ-ΨΑΡΑΣ ΣΥΛΛΟΓΙΖΕΤΑΙ

Κύμα μου, τον χαρούμενο κι αν βλέπω τον χορό σου,
μ’ όλη τη θέρμη και το φως, τον φλοίσβο, τον αφρό σου
κύματα έχω γνωρίσει εγώ πιο αλέγρα, πιο ζωηρά,
μικρό παιδί σαν ήμουνα μ’ αράγιστη καρδιά.

Δεν έχει πια η φουσκονεριά κείνα τα πρώτα ψάρια·
σκιστήκανε, μαδίσανε δίχτυα και παλαμάρια,
τρίζουν τα κάρα πού ’φερναν στο Σλάιγκο την ψαριά,
μικρό παιδί σαν ήμουνα μ’ αράγιστη καρδιά.

Κι εσύ, κόρη περήφανη, πού εκείνη η ομορφιά σου
που άστραφτε όταν λάμνοντας γύριζε αυτός κοντά σου
ή χλώμιαζε όταν σήκωνε πανί για τ’ ανοιχτά,
μικρό παιδί σαν ήμουνα μ’ αράγιστη καρδιά.

~.~

ΤΟΝ ΦΕΡΓΚΟΥΣ ΠΟΙΟΣ Θ’ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ;

Τον Φέργκους ποιος θ’ ακολουθήσει,
ποιος τα βαθύσκιωτα τα δάση θα διασχίσει,
ποιος στον γυαλό θα στήσει δίπλα του χορό;
Σήκωσ’ το ρούσο σου κεφάλι, νιε, ψηλά,
σήκωσε, κόρη, τα γλυκά σου μάτια,
φόβους κι ελπίδες διώξτε τους μακριά.

Και μη στενάζετε, μην τυραννιέστε πια
για της αγάπης το μυστήριο το πικρό·
γιατί τα γκέμια ο Φέργκους τα κρατά,
και τις σκιές στα δάση τις ορίζει αυτός,
και το λευκόστερνο, το θολωμένο κύμα
κι όλα τ’ ατίθασ’ άστρα που ’χει ο ουρανός.

~.~

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Πάμπλο Νερούδα, «Είκοσι Ερωτικά Ποιήματα κι ένα Τραγούδι Απελπισμένο», (μετφρ. Βασίλης Λαλιώτης), εκδ. Bibliotheque, 2023

1.
Σώμα γυναίκας, λευκοί λόφοι, μηροί λευκοί,
ίδια ο κόσμος σαν παίρνεις στάση της παράδοσης.
Το σώμα μου του άγριου ξωμάχου σε υποσκάπτει
κάνοντας να ’βγει το παιδί από της γης το βάθος.

Μόνος ήμουν σαν σήραγγα. Μου φεύγαν τα πουλιά
κι η νύχτα πάνω μου έμπαινε την τρομερή εισβολή της.
Για να επιζήσω σ’ έκανα σφυρήλατη σαν όπλο,
σαν βέλος για το τόξο μου, σαν πέτρα στη σφεντόνα.

Μα φτάνει η ώρα της εκδίκησης, και σ’ αγαπώ.
Σώμα από χνούδι, από μούσκλι, από άπληστο γάλα πετρωμένο.
A, οι κούπες του στήθους! Α, της απουσίας τα μάτια!
Α, τα ρόδα του εφηβαίου ! Α, η αργή φωνή σου και θλιμμένη!

Σώμα γυναίκας μου, θα επιμείνω στη χάρη σου.
Δίψα μου, πόθε μου δίχως όριο, δρόμε διστακτικέ μου!
Σκοτεινές κοίτες όπου η αιώνια δίψα συνεχίζεται,
κι ο κόπος συνεχίζεται, κι ο πόνος ο ατέλειωτος.

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

«Όσο η Γη διαρκεί», κύκλος τραγουδιών σε ποίηση του Thomas Hardy (1840 – 1928) (μετάφραση: Κώστας Μαντζάκος)

Μέσ’ στον καθρέφτη μου κοιτώ

Μέσ’ στον καθρέφτη μου κοιτώ
και βλέπω το δέρμα μου να φθίνει
και λέω: «Θέ μου, κάνε σε παρακαλώ
και την καρδιά μου έτσι ισχνή να γίνει».

Τότε επιτέλους χωρίς καμία ταραχή,
από αγάπες που για μένα έχουν παγώσει,
θα περιμένω, μοναχός, μ’ απαντοχή
την ηρεμία που ποτέ δε θα τελειώσει.

Μα ο Χρόνος, για να προσθέσει στο μαράζι,
κάτι μου κλέβει, κάτι μ’ αφήνει του φτωχού,
και κάθε βράδυ το εύθραστο σαρκίο μου ταράζει
με χτυποκάρδια του μεσημεριού.

Ποτέ δε μοιάζει καλοκαίρι εδώ

«Ποτέ δε μοιάζει καλοκαίρι εδώ
στο Μπίνι, στη θάλασσα κοντά»·
μα κι αν αυτή το ’βλεπε θλιβερό,
μου φαίνονταν όλα καλοκαιρινά.

Ποτέ δε μοιάζει καλοκαίρι πια
εκεί, σε πείσμα του καιρού·
μα, αχ, δε θα καλοκαιριάσει πουθενά,
στο Μπίνι η κι όπου αλλού.
Η ζωή γελάει προχωρώντας

Περιπλανώμενος, αναζητούσα μια κατοικία παλιά
όπου, κάποια που γνώριζα, ζούσε έναν καιρό.
Στο μέρος ‘κείνο βρήκα ένα σπίτι τελικά,
μα ήταν καινούργιο, δεν ήταν το παλιό.

Πήγα εκεί, όπου, όχι και πριν καιρό πολύ,
μεσ’ από δυό στήθη το χόρτο είχε φυτρώσει,
οι μαργαρίτες χαρούμενα απλώνονταν στη γη,
τον τάφο από κάτω σα να μην είχαν νιώσει.

Περπάτησα μέσα απ’ έναν κήπο, όπου παιδιά
στον ήλιο, φωνάζοντας, χοροπηδούσαν:
τη σιλουέτα που κάποτε καθόταν στη γωνιά,
οι άνθρωποι πια δεν την αναζητούσαν.

Προχωρώντας ακάθεκτη γελάει η ζωή,
είδα πως στο νέο είχε υποκύψει το παλιό:
εύλογα η διάθεση μου η πολύ νοσταλγική
έσβησε, αφήνοντας το στόμα μου κλειστό.

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Juana Inés de la Cruz (1648-1695), Σονέτα (μετάφραση: Κώστας Μαντζάκος)

Σονέτο 164
{Απαντάει σε αμφιβολίες με τη ρητορική των δακρύων}

Απόψε αργά, καλέ μου, όση ώρα σου μιλούσα,
απ΄τις εκφράσεις και τη στάση σου έβλεπα καθαρά
πως να σε πείσω δε μπορούσα με λόγια μοναχά,
και την καρδιά μου να σου δείξω λαχταρούσα.

Γι αυτό η Αγάπη, που κατάλαβε τι προσπαθούσα,
κατάφερε αυτά που δεν ήταν μπορετά:
κι αποσταγμένη την καρδιά μου έκανε να κυλά
μέσα στο κλάμα που έτρεχε, καθώς πονούσα.

Φτάνει,λοιπόν καλέ μου, να με κρίνεις έτσι αυστηρά,
η τυραννία της ζήλειας σου ας μένει,
η άδικη υποψία την ηρεμία σου να μη χαλά,

οι αβάσιμες σκιές, οι υπαινιγμοί οι κρυμμένοι,
καθώς είδες κι άγγιξες στα δάκρυα μου αυτά
μέσα στα χέρια σου την καρδιά μου ραγισμένη.

Σονέτο 152
{Αποφασίζει να μην εμπιστεύεται την ελπίδα}

Γητειά εσύ πράσινη της ανθρώπινης ζωής,
τρελή ελπίδα, φρενίτιδα επιχρυσωμένη,
όνειρο που οι ξύπνιοι βλέπουν μπερδεμένοι,
μάταια όμως κι όνειρα, και θησαυρούς θα βρεις.

Ψυχή του κόσμου, γήρανση υγιής,
χλόη φανταστική εξαθλιωμένη,
το σήμερα που ο τυχερός θα αναμένει,
το αύριο που εύχονται οι ατυχείς:

Ακολουθήστε τη σκιά σας για να ‘βρετε το φως,
όσοι πράσινα θέλετε να βάζετε γυαλιά
και βλέπετε τον κόσμο όπως σας συμφέρει.

Όσο για μένα, στη μοίρα μου θα φανώ πιο λογικός:
θα΄χω τα μάτια μου στα δάχτυλα μπροστά,
θα βλέπω μοναχά ό,τι κρατάω στο χέρι.

Σονέτο 147
{Αντιπαρατίθεται στην ανθρώπινη ματαιοδοξία, μέσω της εικόνας ενός ρόδου}

Ρόδο θεϊκό, που στην ευγενική σου ανθοφορία
είσαι, με την ευωδιά σου την λεπτή,
της ομορφιάς μάθημα μαβί,
της λάμψης χιονιστή διδασκαλία.

Όμοιο κι εσύ με την ανθρώπινη φιλοδοξία,
παράδειγμα περήφανο που δε διαρκεί,
στο είναι σου η Φύση έσμιξε μαζί
την χαρωπή την κούνια με την λυπητερή κηδεία.

Πόσο αλαζονικά, στο μεγαλείο σου στηριγμένο,
τον κίνδυνο του θανάτου αψηφάς
κι ύστερα πεσμένο κάτω, μαραμένο,

σημάδια εκπνοής χλωμά σκορπάς
κι έτσι μ’ ανόητη ζωή και θάνατο μυαλωμένο,
πεθαίνοντας διδάσκεις, ζώντας εξαπατάς.

Διαβάστε περισσότερα
Η Κρίση της Ποίησης, Μεταφραστικό Εργαστήρι

Νίκος Μυλόπουλος, «Θερίσματα ζωής και ερώτων» (δίγλωσση έκδοση, μετφρ. Κατερίνα Λιάτζουρα), εκδ. στίξις, 2022 (γράφει η Ελένη Σακκά)

Σημασιολογική προσέγγιση στο ποιητικό έργο «Θερίσματα ζωής και ερώτων»του Nίκου Μυλόπουλου

– Η πληρότητα του «εγώ» μέσα από το «εμείς»

 

Εύθραυστες και αιχμηρές πινελιές ζωής καθώς και τολμηροί συνδυασμοί γήινων χρωμάτων εντυπώνονται με λέξεις ως πίνακας ζωγραφικής αμφισβητώντας και ανατρέποντας κάθε τι δεδομένο μέσα στη ρευστότητα του ανθρώπινου βίου, στο ποιητικό έργο «Θερίσματα ζωής και ερώτων» του ποιητή Νίκου Μυλόπουλου. Η έκδοση συνοδεύεται με την γερμανική απόδοση των ποιημάτων του από την Κατερίνα Λιάτζουρα και την εμβριθή εισαγωγή του Γιώργου Ρούσκα. Συνδιαλέγεται η ποίησή του με τον κάθε αναγνώστη με τρόπο μοναδικό και ανεπανάληπτο όχι ως τελειωμένος πίνακας αλλά ως έργο που συγγράφεται και αναγνώσκεται από ποικίλες οπτικές εκφάνσεις της ιστορικής πορείας του βίου υπό το πρίσμα σκιών και άπλετου φωτός. Δυσχερής και δύστοκος ο θερισμός, υψίστης όμως σπουδαιότητας απαιτεί αυτογνωσία, ενσυναίσθηση, παραδοχή αλλά και άρνηση μέσα σε συνθήκες και θερμοκρασίες ιδιαίτερα υψηλές καθώς η προσωπική ενδοσκόπηση του εσώτερου ψυχισμού του ποιητή απαιτεί επιμονή, σεβασμό αλλά κυρίως δύναμη αλήθειας που δεν διστάζει να αποκαλυφθεί και να προσφέρει τα οφέλη ελπίδας, αγάπης, έρωτος, προσδοκιών ως καρπούς θερισμάτων στην κοινωνία και στον άνθρωπο.

Ευαίσθητος, ειλικρινής και ιδιαίτερα αυτογνωσιακός ο τρόπος προσέγγισης του έταιρου προσώπου στο πλαίσιο σχέσης ερωτικής διαφαίνεται ήδη από τους πρώτους στίχους του ποιήματος «πενήντα τρία»-αριθμός που σηματοδοτεί εννοιολογικά σταθμό ζωής άγνωστο στους αναγνώστες- αφήνοντας να υπονοήσει όμως την απαρχή μιας καθοριστικής συνάντησης για τον ίδιο αλλά και με τους αναγνώστες καθώς η ποιητική τούτη συλλογή αποτελεί το απάνθισμα των 9 έργων του.Οι λέξεις «μονόχρωμη διαδρομή» «χλωμάδα»δημιουργούν ατμόσφαιρα σκοτεινιάς και απογοήτευσης που κορυφώνεται στον τελευταίο στίχο «ξεθωριασμένα χείλια να φιλήσεις» ανατρέποντας όμως την καταχνιά με τον αμέσως προηγούμενο στίχο «θέλει κουράγιο να ξεπεζέψεις απ’το όνειρο» που σημαίνει ότι ακόμη κι αν τα νεανικά και ζωηρά, από πόθο ζωής και πάθος για τα επερχόμενα, χείλη έχουν απωλέσει την αρχική τους συμβολική χρωματική δύναμη, ωστόσο η βεβαιότητα του ονείρου είναι υπαρκτή και απαιτεί κουράγιο η άρνησή του.Ταυτόχρονα ο στίχος «ξάγρυπνος στο κίτρινο κουστούμι μου» δηλώνει  συνεχή προσμονή, επαγρύπνηση αλλά και αγωνία προκειμένου να βιώσει κάθε στιγμή της επερχόμενης δύσης της ηλικίας ως ένα φθινόπωρο που το κυρίαρχο χρώμα είναι το κίτρινο πριν τα φύλλα των δέντρων ξεραθούν και πέσουν στο έδαφος αλλά κυρίως τη βαθμιαία εξέλιξη και ωριμότητα ως προσωπικότητα και στάση ζωής απέναντι στα πεπραγμένα.Ίσως θα μπορούσε να αναγνωσθεί αυτός ο στίχος και ως ζωή που ασφυκτιά σε προκαθορισμένα στερεότυπα ωσάν κουστούμι που το χρώμα του αλλοιώνεται μέσα σε αίσθηση πνιγερότητας και καθωσπρεπισμού.

Διαβάστε περισσότερα