*

Σώπα ψυχή μου, κουράστηκες πια ν’ απολαμβάνεις
και να υποφέρεις (και στα δυό τραβάς υποταγμένη).
Όσο κι αν σ’ αφουγκράζομαι, δεν ακούω καμιά φωνή
θρήνου, για την αξιολύπητη νιότη, καμιά
φωνή οργής ή ελπίδας,
ούτε καν πλήξης.
Κείτεσαι
σαν το κορμί, αποσβολωμένη, γεμάτη
απελπισμένη συγκατάβαση.

Δεν θα σαστίσουμε,
έτσι ψυχή μου, κι ας σταματήσει
η καρδιά κι ας μας κοπεί
η ανάσα…
Κι όμως πηγαίνουμε
αντάμα εσύ κι εγώ σαν υπνοβάτες.
Τα δέντρα εξακολουθούν να είναι δέντρα,
τα σπίτια να είναι σπίτια, οι γυναίκες
που μας προσπερνάν είναι γυναίκες.
Όλα είναι εκείνο που είναι,
μονάχα αυτό που είναι.

Η περιπέτεια της χαράς και του πόνου
δεν μας αγγίζει. Έχασε τη φωνή της
η σειρήνα του κόσμου κι ο κόσμος έγινε
μια μεγάλη έρημος.
Στην έρημο
κοιτάζω με μάτια στεγνά τον εαυτό μου.

• Just Like Heaven buy

Απόστολος Παύλος, Προς Κορινθίους Α’, 13.

Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, κἂν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν ὥστε ὄρη μεθιστάναι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐθέν εἰμι. κἂν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα καυχήσωμαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται ἡ ἀγάπη, οὐ ζηλοῖ, οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, οὐκ ἀσχημονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ• πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει. Ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει. εἴτε δὲ προφητεῖαι, καταργηθήσονται• εἴτε γλῶσσαι, παύσονται• εἴτε γνῶσις, καταργηθήσεται. ἐκ μέρους γὰρ γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν• ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον, τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται. ὅτε ἤμην νήπιος, ἐλάλουν ὡς νήπιος, ἐφρόνουν ὡς νήπιος, ἐλογιζόμην ὡς νήπιος• ὅτε γέγονα ἀνήρ, κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου. βλέπομεν γὰρ ἄρτι διʼ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον• ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς καὶ ἐπεγνώσθην. νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα• μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη.

ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ
(ΚΑΝΤΑΔΑ)

«Και για να θυμηθώ γιατί έχω ζήσει», έρχομαι σε σένα, ποταμέ Χάτσον της θάλασσάς μου. «Γλυκός ωσάν αυτό το φως ήταν ο έρωτας.» Και αποκάτω από τη Γουάσιγκτον Μπριτζ ( τη γέφυρα την πιο μεγάλη απʼ τις μεγάλες αυτής της Νέας Υόρκης) περνάει ο κάμπος κίτρινος των παιδικών μου χρόνων». Παιδικά χρόνια, παιδί ξαναγίνομαι και είμαι, χαμένος, τόσο μεγαλύτερος μέσα στο πιο μεγάλο. Μύθος ανέλπιστος: «γλυκός ωσάν το φως είναι ο έρωτας», κι αυτή η Νέα Υόρκη είναι ίδια με το Μογέρ, είναι ίδια με τη Σεβίλλη και με τη Μαδρίτη. Με υπομένει ο άνεμος, στη γωνία της Μπροντγουαίη, όπως και στη Γωνία ντε λας Πουλμόνιας της οδού μου Ρασκόν, κι έχω ανοιχτή την πόρτα όπου ζω, με ήλιο μέσα. «Γλυκός ωσάν αυτόν τον ήλιο ήταν ο έρωτας»

Συναντήθηκα στην είσοδο, του γέλασα, κι ανέβηκα στην ιδιαίτερη γωνιά, πάλι, της μοναξιάς και της σιωπής μου, τόσο ίδιας στον όροφο 9 και ήλιου, στο ισόγειο της οδού και τʼ ουρανού μου. «Γλυκός ωσάν αυτόν τον ήλιο ήταν ο έρωτας». Με κοιτάξαν γνώριμα παράθυρα με κάδρα του Μουρίγιο. Στο σύρμα του γαλάζιου, το συμπαντικό σπουργίτι κελαηδούσε, το σπουργίτι κι εγώ τραγουδούσαμε, μιλούσαμε, και το άκουγε η φωνή της γυναίκας στον άνεμο του κόσμου, Τι γωνιά πια για νʼακολουθήσει η φαντασία μου! Ο ήλιος έκαιγε το νότο της γωνιάς μου, και στη φθίνουσα σελήνη απʼτο χαλάκι, γεννιότανε γλυκά η παραίσθησή μου, θέλοντας από τη χρυσή μείωση να ξεφύγει. «Και αποκάτω από τη Γουάσιγκτον Μπρίτζ, την πιο φιλική γέφυρα αυτής της Νέας Υόρκης, κυλάει ο χρυσός κάμπος των παιδικών μου χρόνων…» Κατέβηκα γεμάτος στο δρόμο, μου άνοιξε ο άνεμος τα ρούχα, την καρδιά, είδα πρόσωπα ωραία. Στον κήπο του Σαιν Τζων δε Ντιβάϊν, οι λεύκες πράσινες ήτανε της Μαδρίτης. Μίλησα μʼ έναν σκύλο κι ένα γάτο στα ισπανικά, τα παιδιά της χορωδίας, γλώσσα αιώνια, ίδια με του παράδεισου και της σελήνης, έψαλαν, με καμπάνες του Σαν Χουάν, στην ακτίνα τη δεξιά του ήλιου, τη ζωντανή, όπου ο ουρανός έπλεε έχοντας γίνει αρμονία βιολετιά και χρυσή. Ουράνιο τόξο ιδεώδες που κατέβαινε κι ανέβαινε, που κατέβαινε… « Γλυκός ωσάν αυτόν το ήλιο ήταν ο έρωτας». Βγήκα στην Άμστερνταμ, εκεί βρισκόταν η σελήνη (Morningside). Ο αέρας ήτανε τόσο καθαρός, κρύος όχι, δροσερός. Πάνω του ερχότανε ζωή από άνοιξη νυκτερινή, κι ο ήλιος ήταν μέσα στη σελήνη και μες στο κορμί μου, ο παρών ήλιος, ο ήλιος που ποτέ πια δε θα άφηνε μόνα τα κόκαλά μου, ήλιος αιμάτινος κι αυτός. Και μπήκα τραγουδώντας και απών μέσα στη δενδροστοιχία της νύχτας, κι ο ποταμός κυλούσε κάτω από τη Γουάσιγκτον Μπριτζ, με ήλιο ακόμα, μέχρι την Ισπανία στην ανατολή μου, στην ανατολή μου του Μαΐου της Μαδρίτης. Ένας ήλιος νεκρός πια, μα ζωντανός, ένας ήλιος παρών, ωστόσο απών, ένας ήλιος θράκα από ζωηρό καρμίνιο, ένας ήλιος καρμίνιο ζωηρό μέσα στο πράσινο, ένας ζωηρός ήλιος στο πράσινο το μαύρο πια, ένας ήλιος στο μαύρο πια σελήνη, ένας ήλιος στη μαύρη του καρμίνιου σελήνη, ένας ήλιος νέας δόξης, κινείται μες στον άλλο αυτό. Ένας ήλιος του έρωτα και της όμορφης δουλειάς, ένας ήλιος σαν τον έρωτα…» Γλυκός ωσάν αυτό το φως ήταν ο έρωτας».

ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΙΒΑΔΑΣ – BLAISE CENDRARS
Προδημοσίευση από το βιβλίο: «23 Ποιήματα και μία Συνέντευξη»
(Εισαγωγή, επιμέλεια, σημειώσεις: Γιάννης Λειβαδάς
Μετάφραση: Ναυσικά Αθανασίου, Κλείτος Κύρου, Γιάννης Λειβαδάς

«Ζωντανός ή νεκρός, στο μυαλό μου είναι μακράν πιο αξιόλογος για την γενιά μου απʼ όσο θα είναι ποτέ ο Μπαλζάκ… Το θεωρώ ντροπή και κρίμα που κανένας αμερικανός εκδότης δεν έχει δείξει το ελάχιστο ενδιαφέρον γιʼ αυτόν τον αναμφισβήτητο γίγαντα των γαλλικών γραμμάτων… Είναι ανεξάντλητος… Ανάμεσα στους εν ζωή δημιουργούς, είναι εκείνος που έχει ζήσει περισσότερο, που έχει τις σπουδαιότερες εμπειρίες. Δίπλα του ο Έρνεστ Χέμινγουεη, για παράδειγμα, μοιάζει σαν πρόσκοπος… Υπήρξαν φορές που διαβάζοντάς τον, άφηνα το βιβλίο, (κι αυτό σπανίως μου συμβαίνει), για να σφίξω τα χέρια μου από χαρά ή από απελπισία. Ο Σαντράρ με έχει αφήσει κατάπληκτο. Όχι μία φορά, μα πολλές. Διαβάστε τον, σας λέω! Διαβάστε τον ακόμη κι αν χρειαστεί να μάθετε γαλλικά στα γεράματα. Διαβάστε τον πριν είναι πολύ αργά, γιατί είναι αμφίβολο αν η Γαλλία θα γεννήσει ποτέ ξανά έναν Σαντράρ».

Χένρυ Μίλλερ – 1949

Στον τρομερό μου δάσκαλο Μπλεζ Σαντράρ που του αφιέρωσα τρία από τα βιβλία μου, Παράρτημα Εύκρατης Συγκίνησης: “Je suis triste et malade. Peut-être à cause de Vous, peut-être à cause dʼun autre. Peut-être à cause de Vous”• και Οι Κρεμαστοί Στίχοι της Βαβυλώνας: “Il ne reste plus que ma bouche ouverte comme le vagin ma mère et qui crie”• και “La Chope Daguerre” (υπό έκδοση 2009). Στροφοδινητός.

Γιάννης Λειβαδάς – 2009

3

Croissant of a body,
between a sip of coffee
and a cigarette puff.
All the earlier
we arranged our rendezvous,
from noon and afternoon
to nine in the morning.

We can all be gods
for just one night.

16

Pain starts once we forget
the wound. There’s no outlet
for the bullet. Its opening has
healed and closed.

Pain is locked in.
You cannot spot it
in organs, tissues and cells.

Nothing gives it away.
Dispersed and uncaught,
it stands out like joy. Pain,
my love, grows when
great, joy that enthrals.

Only he who has truly loved
can fall in love again.

33

You have your life ahead of you, you youngsters,
not I. The everything, the never, the nothing
and all forbidden words
at your disposal. I appreciate
that you’ve used them correctly.
As one grows older
so limited is his vocabulary.

(Σωτήρης Παστάκας, Νήσος Χίος/Sotirios Pastakas, The Isle of Chios-bilingual edition-Εκδόσεις Οδός Πανός, 2009. Εξώφυλλο: Στράτος Φουντούλης)