ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΣΤΟ ΚΑΜΠΟ ΚΙΧΑΝΟ¹

Το απόγευμα μυρίζει φρεσκοκομμένο πεύκο
και ποιήματα του Αντόνιο Ματσάδο.
Ο αέρας παρών και δροσερός μου θυμίζει τη νιότη.
Στον ερεθισμένο μου λαιμό
αποτυγχάνει ένα μακρινό τραγούδι.
Ο χρόνος έχει μια θλίψη
που άργησα πενήντα χρόνια να την καταλάβω.
Επιστρέφω στο δωμάτιό μου. Αργός και κατηφής
κλείνω το παράθυρο. Σαν ένας σκύλος
ψάχνω μια γωνιά να κοιμίσω
τις κουρασμένες μου πεποιθήσεις.
Για να πεθάνουν εκεί τα ποιήματά μου
γερνάω ανάμεσα σε ψυχρά και θνητά αντικείμενα.

¹Campo Quijano (Κάμπο Κιχάνο): πόλη της Αργεντινής

Το Ατέρμονο

Ορατόριο σε τρία μέρη
Ποίηση: Gottfried Benn – Μουσική: Paul Hindemith, 1930/31

«Δε γνωρίζουμε τίποτα για τη Δημιουργία, παρά μόνο τις μεταλλάξεις της.          Το Ατέρμονο είναι ίσως έκφραση αυτού του βαθύτερου νοήματος της ζωής και στοιχειώδης αρχή της αδιάκοπης μορφοποίησής της».
         G. Benn

1ο ΜΕΡΟΣ: Ο ΜΕΓΑΣ ΝΟΜΟΣ

Το Ατέρμονο
μέρα και νύχτα
διασκεδάζει και συντηρεί
από πέλαγος σε πέλαγος,
πρώιμους κόσμους αφέγγαρους
πάνω και κάτω.

Τους ηγέτες υποτάσσει όλους,
υποτάσσει τα χρόνια.

Τις τροπικές φωτιές,
τις αρκτικές παγωνιές,
πάνω και κάτω,
μια ανάσα.
Και περήφανους ηγέτες,
αγκαλιά με χρυσάφι και στέμμα
ή στο κράνος ανώνυμου άντρα:
το Ατέρμονο,
υποτάσσει και σένα.

Το Ατέρμονο.
Παρακμή και αλλαγή
πάνω από θάλασσες,
πέρα από βουνά.

Η έδρα του
από ανατολή σε δύση
με φρουρούς σ’ όλα τα ύψη,
τίποτα δεν είναι ελεύθερο
απέναντι στο ξίφος του.

ΜΙΛΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ

Στον Έλιοτ Γουάινμπεργκερ

`

Νέα του σήμερα και ερείπια αύριο κιόλας, θαμμένα και αναστημένα κάθε μέρα,
συνυπάρχουν σε οδούς, πλατείες, λεωφορεία, ταξί, σινεμάδες, θέατρα, μπαρ, ξενοδοχεία, περιστερεώνες, κατακόμβες,
η πόλη τεράστια και χωράει σε μιά κάμαρα τριών τετραγωνικών μέτρων ατελείωτη σαν γαλαξίας,
η πόλη που μας ονειρεύεται όλους και που όλοι τη φτιάχνουμε και τη χαλάμε και την ξαναφτιάχνουμε όσο ονειρευόμαστε,
η πόλη που όλοι ονειρευόμαστε και που ακατάπαυστα μεταβάλλεται όσο εμείς ονειρευόμαστε,
η πόλη που ξυπνάει κάθε εκατό χρόνια και κοιτάζεται στον καθρέφτη μιάς λέξης και μη αναγνωρίζοντας τον εαυτό της ξαναρίχνεται ευθύς στον ύπνο,
η πόλη που βλασταίνει στα βλέφαρα της γυναίκας που κοιμάται δίπλα μου και αφυπνίζεται,
με τα μνημεία και τʼ αγάλματά της, με τις ιστορίες και τους θρύλους της
σʼ έναν κρουνό φτιαγμένον από πάμπολλα μάτια και όπου το καθένα της καθρεφτίζει το ίδιο σταματημένο πάνω στη στιγμή τοπίο,
πριν απʼ τα σχολεία και τις φυλακές, τους αριθμούς και τα αλφάβητα, τους ιερούς βωμούς και τον νόμο:
ο ποταμός που είναι τέσσερα ποτάμια, ο κήπος, το δέντρο, η Γυναίκα και ο Άντρας ντυμένος άνεμο
– να επιστρέφεις, να επιστρέφεις, να ξανάσαι πηλός, να λούζεσαι σʼ αυτό το φως, να κοιμάσαι κάτω από όλες τούτες τις φωτοχυσίες,
να πλέεις στα νερά του χρόνου σαν το φλογισμένο σφενταμόφυλλο που το παρασέρνει το ρεύμα,
να επιστρέφεις, κοιμόμαστε άραγε ή είμαστε ξύπνιοι; είμαστε, απλώς βρισκόμαστε εδώ, ξημερώνει, είναι νωρίς,
βρισκόμαστε στην πόλη, αδύνατον να βγούμε απʼ αυτήν χωρίς να πέσουμε σε άλλην, ταυτόσημη και εν τούτοις διαφορετική, μια πόλη άλλη,
μιλώ για την τεράστια πόλη, πραγματικότητα καθημερινή φτιαγμένη με δύο μόνο λέξεις: οι άλλοι,
και σε καθέναν τους υπάρχει ένα εγώ κομμένο από ένα εμείς, ένα εγώ ασύδοτο,
μιλώ για την πόλη που χτίστηκε απʼ τους νεκρούς, που κατοικείται από τʼ αδιάλλακτα φαντάσματά της, που κυβερνάται απʼ τη δεσποτική της μνήμη,
η πόλη με την οποία μιλώ όσο δεν μιλώ με κανέναν και που τώρα μου υπαγορεύει τούτες τις άγρυπνες λέξεις,

Poesie di Niki MARANGÙ dall’ Antologia di Poesia Cipriota, Una foglia verde oro, Edizioni Argo 2013,Traduzione di Crescenzio Sangiglio

Sagra popolare a Mèniko

comuni vestiti
indossò e sgattaiolò via.
K.P. Kavafis, Il re Demetrio

Giorni come fine di sagra popolare
quando i merciaioli ormai insonnoliti
avvolgono i loro tendali
raccolgono la loro mercanzia
caricano i camion
e uno alla volta se ne vanno
le grandi stanze si svuotano
le strade la Piazza
e la chiesa che stasera
molti pellegrini ha conosciuto

Ad un tavolo stanno ancora bevendo e raccontano
accanto agli estemporanei forni
col klèftiko oftòn1
come gli inglesi avevano teso agguato al paese
ed uno riuscì a scappare e lʼaltro fu preso

Così vi sono momenti che si svuota la vita
in una strada marina
con una traccia di anima
e un desiderio scialbo
tanto da poter contenere solo parte della città
vicino alla grande Porta
da cui partivano i cristiani
che tenevano laboratori dentro le mura
poco prima del tramonto del sole.

1)È lʼagnello arrostito sul fuoco. È forse chiamato “klèftiko”forse perchè cucinato allʼaperto, sulla brace, senza molta preparazione della carne, vista il modo di vivere “improvvisato” dei “kleftes” di continuo inseguiti dai turchi.