`

Η προθεσμία

Ένα τσαλακωμένο φύλλο
σκούρο χαρτί
στο ύψος περίπου

και στο φαινομενικό όγκο
ενός ανθρώπου
κυλούσε με τον

άνεμο σιγά
όλο πιο πάνω στο
δρόμο όταν

ένα αυτοκίνητο κατηφορίζοντας
προς τα εκεί
το τσάκισε στο

χώμα. Κι αυτό
-όχι σαν τους ανθρώπους-
σηκώθηκε ξανά κυλώντας

με τον άνεμο όλο και πιο
ψηλά να γίνει όπως
ήταν πριν

*

Να μην είσαι ο ίδιος
σημάδι της σκέψης σου
– αυτή η απελπισία
να έχεις ξοδέψει το τελευταίο σου σύννεφο –
Μονάχα
το θέμα μιας βιογραφίας
μεταξύ μύθου και ομολογίας
ψάχνοντας ένα ρήμα για να περάσεις
μια ευκαιρία για σαλπάρισμα
για να πας να ιδρύσεις μια Ακρόπολη
με μερικά κλεμμένα από λέξεις
που με πουλιά σου τρώνε ήλιους

*

Να γεννηθείς και να πάρεις το χρόνο του διαστήματος
όπως παίρνουμε το τρένο για κάπου αλλού
για περιβόλια σα σελίδες
μέλισσες λαφυραγωγούν το άσπρο
όταν η ευθυμία των παιδιών
ξεπροβάλλει από τον καινούργιο μύθο
του λινού που τον αέρα χαστουκίζει

`

1
–Μην απελπίζεσαι – λένε στο Λουδέρ όταν παραπονιέται που δεν έχει βρει ακόμα την ιδανική σύντροφο εξαιτίας των βίτσιων και των εμμονών του.
Πάντα υπάρχει ένας σκισμένος για κάθε ξηλωμένο.
–Ναι, αλλά εγώ δεν είμαι ούτε σκισμένος, ούτε ξηλωμένος:
Μπαλωμένος είμαι.
`

2
–Διάβασες το τελευταίο του μυθιστόρημα;
–τον ρωτούν, αναφερόμενοι σε ένα διάσημο συγγραφέα–.
Τι λυρισμός, τι ρυθμός, τι πλούτος από φωνές! Είναι ένα αληθινό ορατόριο.
–Ας το τραγουδήσει – απαντά ο Λουδέρ.
`

4
–Έλα μαζί μας– του λένε οι φίλοι του–. Η νύχτα είναι εξαιρετική, οι δρόμοι ήσυχοι. Έχουμε εισιτήρια για το σινεμά και μέχρι που έχουμε κλείσει και τραπέζι σε ένα εστιατόριο.
–Α, όχι! –διαμαρτύρεται ο Λουδέρ–. Εγώ βγαίνω μόνο όταν υπάρχει ένας , ελάχιστος έστω, βαθμός αβεβαιότητας.
`

6
Τον ρωτούν τον Λουδέρ γιατί δεν γράφει μυθιστορήματα.
–Επειδή είμαι δρομέας μικρών αποστάσεων. Άμα τρέξω μαραθώνιο θα φτάσω στο στάδιο όταν το κοινό θα έχει φύγει.
`

8
Περπατώντας με ένα φίλο ο Λουδέρ βλέπει τον εαυτό του να καθρεφτίζεται στη βιτρίνα ενός μαγαζιού.
–Τώρα ενοχλήθηκα –λέει, σταματώντας στην άκρη–. Μόλις πρόσεξα ότι δεν είμαι ένας άνθρωπος του σήμερα, αλλά ένας μορφωμένος του χθες.
Μέχρι και στον τρόπο που περπατάω σέρνω τα σκουπίδια της λογοτεχνικής μου εκπαίδευσης.

`

Είμαι σαν άνεμος χωρίς φωνή
στην αναζήτηση σιωπής…
(Τζ. Λουτσίνι)

`

1.

Αν δεν με πιστεύεις, μέτρα τʼ αστέρια
που βρίσκονται σʼ ένα δάκρυ,
μέτρα τα μαλλιά
της αγαπημένης καθώς τα χαϊδεύεις
μέτρα τις ρυτίδες του κορμιού της,
τις μυστικές επιστροφές του πάθους
που έρχεται και σε διαποτίζει
όπως το αλάτι το ψωμί
και σκέψου το άπειρο που θα μπορούσες να ζήσεις
με ένα μόνο σάλτο της καρδιάς.

(σʼ εκείνους που πάνε στον πόλεμο και το ξέρουν)

[από τη συλλογή «Επιτομή»]

`

∗∗∗∗∗

2.

Θα ʼθελα να σου αφιερώσω στίχους αγάπης
σύμφωνα και φωνήεντα που απαρνιούνται
το πρόσωπό σου
και να σε αποκαλύψω στην παλάμη
του ανοιχτού μου χεριού
επική χωρίς σημαίες
σαν ψωμί στον πεινασμένο,
αίμα στο πάθος το πιο αληθινό.

Κοιμάται
ένας αρχαίος δαίμονας
στα ονόματα και στα ρήματα
και τρέμει το φώνημα
προφέροντάς σε στο αναίσχυντο
της πεθαμένης τούτης γης.

[από τις «Ελεγείες για την όμορφη γυναίκα»]

αναδημοσίευση από http://athensreviewofbooks.com/

`

Η έκδοση στα ελληνικά του μυθιστορήματος Ζωή και πεπρωμένο του Βασίλι Γκρόσμαν έτυχε ενθουσιώδους υποδοχής από τις στήλες των κριτικών λογοτεχνίας στη χώρα μας. Μέσα από ιστορικές αναδρομές και έναν επαναλαμβανόμενο παραλληλισμό με το Πόλεμος και Ειρήνη του Τολστόι, το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ανάγεται σε επικό αριστούργημα, απαραίτητο ανάγνωσμα για τους βιβλιόφιλους της επικράτειας – τόσο για όσους αγαπούν τη λογοτεχνία, όσο και για όσους αγαπούν την ιστορία. Η αντιμετώπιση αυτή γεννά ερωτηματικά, όχι βεβαίως σε σχέση με το εμβληματικό και πράγματι απαραίτητο να έχει διαβαστεί μυθιστόρημα του Γκρόσμαν, όσο για την πλήρη αγνόηση της ποιότητας της μετάφρασής του στη γλώσσα μας. Όσοι διαβάζουμε, αλλά και όσοι μεταφράζουμε είμαστε συνηθισμένοι στην παράκαμψη του μόχθου του μεταφραστή ή στις λακωνικές και αδιάφο- ρες αναφορές στο έργο του. Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα, η υπόθεση της με- τάφρασης του έργου θα έπρεπε να τύχει μεγαλύτερης προσοχής και να συζητηθεί ενδελεχώς. Ένα βιβλίο στο εξώφυλλο του οποίου ρητώς αναφέρεται «Μετάφραση από τα Ρωσικά ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΛΑΝΑΣ», ενώ στην προμετωπίδα πιο μέσα έχουμε «Μετάφραση από τα Ρωσικά ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΛΑΝΑΣ» και αμέσως από κάτω «Η μετάφραση ακολουθεί την αγγλική απόδοση του ROBERT CHANDLER», στην εισαγωγή του οποίου «διευκρινίζεται» από τον μεταφραστή πως «Η μετάφρασή μας αξιοποίησε τις εκδόσεις….» και ακολούθως παρατίθενται οι τίτλοι μιας από τις ρωσικές, καθώς και της γαλλικής, της ισπανικής και της αγγλικής έκδοσής του χωρίς καμία αναφορά στους μεταφραστές, θα έπρεπε να προκαλέσει κάποιες απορίες σχετικά με την μεταφορά του στα ελληνικά. Τι σημαίνει «ακο- λουθεί την αγγλική απόδοση»; Τι σημαίνει «αξιοποίησε τις εκδόσεις»; Κι όμως: Στις παρουσιάσεις του βιβλίου (η biblionet και μόνο παραπέμπει σε 25 σχετικά άρθρα!), όπου δεν αγνοείται, ο μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας, επαινείται. Έτσι, λ.χ. ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης αναφέρεται με θαυμασμό στον μόχθο του μεταφραστή,1 ο Γιώργος Λαμπράκος μιλά για «μάχη» του μεταφραστή με το «χιλιοσέλιδο έργο»,2 από το οποίο ο αναγνώστης «θα βγει νικητής», ο Δημήτρης Στεφανάκης μιλάει για «εξαιρετική» απόδοση στα ελληνικά, ενώ η Τιτίκα Δημητρούλια –με τον πιο διθυραμβικό τόνο από όλους– μιλά για «μια θαυμάσια μετάφραση» σε άρθρο που ονομάζει «το απόλυτο πολεμικό αριστούργημα»!3 «Κριτική» υφίσταται ο μεταφραστής μόνο από τη ρωσόφωνη Ευγενία Κριτσέφσκαγια που απλώς δεν ξέρει «κατά πόσο σωστή είναι η μετάφραση του τίτλου του βιβλίου του Γκρόσμαν ως Ζωή και Πεπρωμένο»4 , χωρίς, προφανώς, να έχει ασχοληθεί καθόλου με τη μετάφραση του έργου από τη μητρική της γλώσσα στα ελληνικά. Τουλάχιστον, όμως, η Κριτσέφσκαγια θα μπορούσε να έχει αντιπαραβάλει έστω και μια σελίδα από το ρωσικό πρωτότυπο με το ελληνικό αποτέλεσμα. Μέσα από την αντιπαραβολή τής μιας και μοναδικής αυτής σελίδας θα είχε καταλήξει στο συμπέρασμα πως το βιβλίο, απλούστατα, δεν έχει μεταφραστεί από τα ρωσικά πάρεξ κάποιων μικρών αποσπασμάτων που βρίθουν λαθών. Τι έχει συμβεί;