1. Άγγελος Κούρος, Βαθαίνοντας τα διακοσάχρονα της ελληνικής επανάστασης (Πέντανδρον, 2021)

Δύσκολη χρονιά το έτος που πέρασε, άφησε σε δεύτερη μοίρα πολλά και σημαντικά, όπως τα διακοσάχρονα από την ελληνική επανάσταση. Μια, όμως, από τις σημαντικές, σύγχρονες φωνές, ο Άγγελος Κούρος, επανήλθε στην επέτειο όπως έπρεπε: με στίχους που αποπνέουν αγάπη για την πατρίδα και την ελληνικότητα, αλλά και με ισχυρή αυτοκριτική διάθεση έναντι όλων εκείνων, προσώπων, πραγμάτων, ηθών και συνηθειών, που ταπεινώνουν τον Έλληνα σε όλο το μήκος της ιστορίας του. Ώριμη και εμπεδωμένη η γραφή του ποιητή καταπιάνεται με τη ναρκοθετημένη θεματολογία της μνήμης μιας εθνικής επετείου και επιτυγχάνει, δίχως υστερίες, γραφικότητες και απλοϊκές συμβάσεις, για να αναφέρω λίγους μόνον από τους κινδύνους που θα διέτρεχε ένα βιβλίο ποίησης με αυτόν τον τίτλο.

Μνήμη 2007 μ. Χ.

Εκείνη η 25η Μαρτίου έπεφτε Κυριακή
και δεν φύσαγε καθόλου
πάλι καλά, αλλιώς οι κυματισμοί της σημαίας
του γείτονα
θα μας έφερναν όλη τη μυρωδιά
απ’ τη σκορδαλιά του.
Καλός οικογενειάρχης, με δυο παιδιά
κατέβηκε απ’ το πρωί στο γκαράζ της πολυκατοικίας
έκλεισε την κεντρική πόρτα σίγουρα μας βλαστήμησε
από μέσα του, την άλλη μέρα θα κόλλαγε σημείωμα
στο ασανσέρ
«παρακαλούνται οι ένοικοι να κλείνουν τα βράδια»
και κάτω απ’ τον ίσκιο της σημαίας
έπλενε την ασημί BMW του
όταν πέρναγαν σε σχηματισμό τα αεροπλάνα
έμενε με το σφουγγάρι στο χέρι
και θαύμαζε

ένας Σαλαμινομάχος σε αργία.

Διαβάστε περισσότερα

Don’t look up (Adam McKay, 2021)

Πρόκειται, ενδεχομένως, για το φιλμ της χρονιάς. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, ο υπέροχος Leonardo DiCaprio και η πολύ καλή Jennifer Lawrence υποδύονται δύο αστρονόμους. Οι επιστήμονες προσπαθούν να προειδοποιήσουν την αμερικανική κυβέρνηση και τον κόσμο για έναν μετεωρίτη που βρίσκεται σε τροχιά πρόσκρουσης με τη γη, και ο οποίος θα αφανίσει τη ζωή στον πλανήτη. Μπορεί το σενάριο εκ πρώτης ακροάσεως να μην εντυπωσιάζει, όμως το οικοδόμημα που χτίζεται επ’ αυτού ξεπερνά τις προσδοκίες και του πιο καλοπροαίρετου θεατή. Η επιστημονική αλήθεια, το πολιτικό κόστος, η διαφθορά στην επιστήμη και την πολιτική, η αναισθησία της ευμάρειας, το σημαντικό και το ασήμαντο, η συμπεριφορά του χαύνου πλήθους, η συνωμοσιολογία, η ξιπασιά του μεγάλου πλούτου τίθενται σε αντικειμενοφόρο πλάκα επί μικροσκοπίου. Το σπουδαιότερο: όλα τούτα εξετάζονται με τη δέουσα σοβαρότητα στο πλαίσιο ενός ανάλαφρου κλίματος, καμωμένου από το εύστοχο χιούμορ της καυστικής σάτιρας, η οποία αποσκοπεί στην κινητοποίηση του θεατή, αλλά όχι στο βασανισμό του. Ο τρόπος που ο Mark Rylance αποδίδει το δισεκατομμυριούχο μεγιστάνα ο οποίος παίρνει δια της επιρροής του τις τύχες του κόσμου στα χέρια του είναι καταπληκτικός: η στάση του σώματος, η χροιά της φωνής, τα βλέμματα και τα καμώματά του βρίθουν νοήματος. Η έβδομη τέχνη σε μεγάλα κέφια.

Γκόνης, Θ. (2017). Εφτά λευκά πουκάμισα. Διηγήματα, Αθήνα: Άγρα

Όταν θέλεις να φύγεις, να ταξιδέψεις, δεν κρατιέσαι, δεν κλειδώνεσαι όσο κι αν σου κρύβουν τα κλειδιά, όσο κι αν σε περιορίζουν, βρίσκεις το παλιό μακρυμούρικο λεωφορείο που έχει φάει τα παπούτσια του στη διαδρομή Τρίπολη-Άργος, ξεχασμένο σε ένα οικόπεδο να σαπίζει, χτενίζεσαι, στολίζεσαι στους σπασμένους καθρέφτες του, παίρνεις στα χέρια σου το σκουριασμένο τιμόνι, πετάς στην τσάντα ένα ζευγάρι φτερά μαζί με ένα πορτοκάλι και ανοίγεσαι στους μεγάλους δρόμους.
Όσο και αν φωνάζουν τρέχοντας πίσω σου, δεν πρόκειται να γυρίσεις να τους ακούσεις, δεν θα σταματήσεις, έχεις ξεκινήσει χρόνια τώρα, φεύγεις, έφυγες. Πέταξε το πουλάκι, είναι αργά πια.
Το ξέρεις, το έμαθες, πέρασμα είναι, δεν γονατίζεις, δεν την πιστεύεις τη ζωή αυτή, εσύ θέλεις να ζήσεις, να ταξιδέψεις, να ξοδέψεις, δεν αγαπάς τους ρακοσυλλέκτες που τους βρίσκουν νεκρούς πάνω σε ένα παραγεμισμένο στρώμα με χιλιάδες χαρτονομίσματα, δεν χτίζεις εκκλησίες, γιατί ο Θεός ο δικός σου είναι παντού, δεν ανάβεις κερί, καίγεσαι σαν το κερί, φωτίζεις, δεν φωτίζεσαι, δεν προσεύχεσαι κάπου, δεν κρατάς, δεν δεσμεύεις θέση διπλή δίπλα σου. Έχεις δρόμο, έχεις διαδρομή. Φεύγεις.
Και όταν ξεχνιέσαι και αφήνεις ανοιχτά –γιατί άνθρωπος είσαι και το κάνεις– έρχονται, βρίσκουν την ευκαιρία τα πουλιά τα μαύρα, τα λευκά, οι ενοχές, οι τύψεις, οι αδυναμίες, οι παραλείψεις, οι συμπάθειες, τα αισθήματα, οι φιλοδοξίες, τα λάθη, τα πάθη, οι αγάπες και σε βάζουν στη μέση, σε σημαδεύουν με το σίδερο, σε στήνουν στα πέντε βήματα. Και εκεί, λίγο πριν κλείσεις τα μάτια και χαθείς οριστικά, έρχεται, φτάνει, ξυπνάει το σώμα, το κορμί, παίρνει στα χέρια του την τύχη του, σε περνάει απέναντι και σου δείχνει επιτέλους το μέρος όπου ανήκεις πάνω σ’ αυτή τη γη.

*********************************************************

Διηγήματα, μικρές ιστορίες που γράφτηκαν την περίοδο 2012-2017 ανάμεσα σε Βορρά και Νότο. Ιστορίες που γράφτηκαν με το μολύβι και τη γομολάστιχα. Με το σφυγμό τους. Με το ρυθμό της καρδιάς ενός ναυτικού, ενός νομάδα που μετακινείται διαρκώς με το μικρό του κοπάδι, ψάχνοντας το χόρτο του. Ιστορίες που γράφτηκαν κυρίως σε αίθουσες αναμονής αεροπλάνων, λεωφορείων και τρένων. Κι αν όχι όλες, οι περισσότερες κρύβουν ζηλότυπα στις αποσκευές τους το εισιτήριο της οριστικής επιστροφής. Μιας επιστροφής που διαρκώς αναβάλλεται. Εφτά λευκά πουκάμισα. Η καλή φορεσιά ενός σπιτιού που προσπάθησε να μην την τσα­λακώσει ποτέ και τη φόρεσε μονάχα στις μεγάλες του ώρες. Στα ταξίδια του στις στενές θάλασσες και στους χωματένιους δρόμους αυτού του βίου.

Στο μεσαίωνα, κάπου στα βάθη των ασιατικών στεπών, υπήρχε και εφαρμοζόταν ένα τρομερό βασανιστήριο κατά το οποίο το θύμα δενόταν χειροπόδαρα στο έδαφος και ο δήμιος του, οπλισμένος με ένα βαρύ σφυρί, χτυπούσε και θρυμμάτιζε με κινήσεις προσεκτικής δεξιοτεχνίας τα οστά του αιχμαλώτου. Στόχευε και οδηγούσε τα χτυπήματα του πάνω στον βασανιζόμενο, σπάζοντας του ένα ένα τα οστά, προσεκτικά σαν κάποιο είδος αρρωστημένου τεχνίτη, μέχρι να προκαλέσει σοβαρά κατάγματα σε όλο τον ανθρώπινο σκελετό, γεμίζοντας από πόνο και φρίκη τον άνθρωπο που είχε την κακή τύχη να βρεθεί σε αυτή τη θέση. Και όταν κάποτε έφτανε στη φάση της σιχαμερής αυτής διαδικασίας που όλα τα κόκαλα ανεξαιρέτως είχαν σπάσει, έδινε μια χαριστική βολή στο κρανίο του δεμένου, απελευθερώνοντας τον από το σαδιστικό μαρτύριο, στέλνοντας τον μακριά από τον τόσο άγριο και παράλογο κόσμο που ζούμε. Η τεχνική αυτή της ανθρώπινης εξόντωσης σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς χρησιμοποιούταν από τις στρατιές του Τζένγκις Χαν. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν πως η εν λόγω μέθοδος εκτελέσεως ήταν πολύ συχνή και διαδεδομένη ανάμεσα στους Ούνους. Είτε τη χρησιμοποιούσαν οι Ούννοι, είτε οι Μογγόλοι αυτή τη μορφή θανάτωσης, μικρή διαφορά όμως έχει. Η ουσία είναι πως αποτελούσε μια πρώτης τάξεως σαδιστική πράξη, που υλοποιούσε όλο το μέγεθος της ανθρώπινης κακίας, εμπνευσμένο από τους πιο απεχθείς εγκεφάλους, εγκεφάλους που αποτελούν δυνατό παράδειγμα στα επιχειρήματα αυτών που υποστηρίζουν πως η εξέλιξη ήταν ένα μεγάλο λάθος της φύσης και πως καλύτερα οι άνθρωποι να είχαμε παραμείνει πίθηκοι (αν όντως καταγόμαστε από το ευγενές αυτό ζωικό είδος).

Ας μην απελπιστεί από τη βαρεμάρα του όμως ο αγαπητός αναγνώστης, καθώς εδώ δεν πρόκειται να ασχοληθούμε με βιολογικές θεωρίες, ούτε με την οποιαδήποτε πιθανή εκδοχή της προέλευσης του ανθρώπου, θέματα για τα οποία οι διαφορετικές απόψεις είναι απειράριθμες και που καλύτερα θα είναι να αφήσουμε τους ειδικούς να ασχοληθούν με αυτά. Το θέμα του συγκεκριμένου γραπτού είναι πιο πολύ η ψυχική κατάσταση του Οδυσσέα, ενός εικοσιοχτάχρονου άντρα από την Αθήνα, και το νευρικό του σύστημα, το οποίο ήταν τόσο ερεθισμένο και τόσο φουντωμένο από μια ακράτητη οργή, λες και τα σφυροκοπήματα του Μογγόλου δημίου, έπεφταν κατά ριπάς πάνω στις νευρικές απολήξεις του. Ναι, ίσως ήταν λίγο μελοδραματική και πολλά υποσχόμενη η εισαγωγή του κειμένου μου, μα πιστέψτε με φίλοι αναγνώστες, ο Οδυσσέας ήταν πραγματικά θυμωμένος. Ο θυμός έβραζε μέσα του σαν ηφαιστειογενές κύμα, έτοιμο να ξεραστεί στην επιφάνεια και να σαρώσει με πρωτοφανή μανία οτιδήποτε έβρισκε στο διάβα του. Σαν τροπικός τυφώνας που ξεριζώνει στο πέρασμα του χωριά ολόκληρα ιθαγενών, μαζί με εκτάσεις αδιαπέραστης ζούγκλας που τα ζώνει κλειστοφοβικά από παντού.