Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αγλαΐα Μηλιά, επί των ημερών μας

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΙΣΟΝ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΥΧΙ ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ

Υπαρξιακώς περιπλανώμενη ακροβάτισσα είναι η ευθύνη μας σε διαδρομές που σέρνονται διαγώνια, που τέμνονται και τέμνουν, που σκεπάζονται από τη βρωμιά των δρόμων μα κυρίως από τις φυλακές των ψυχών.
Η καλύτερη επανάσταση είναι αυτή της ψυχής, αμήχανα ψιθύρισε ο Αδάμ στο Θεό και εκτοπίστηκε, προσδιορίστηκε και γυμνός από την ορφάνια της παντοδυναμίας του στήθηκε εμπρός στην ευθύνη της ύπαρξής του. Μα ποιος Θεός θέλει να χάσει τους πιστους του άρα και την εξουσία του; Η συνάντηση στο ιερό – Σύνταγμα ʽήταν μια κάποια λύσιςʼ για να μετατραπούν οι βάρβαροι σε συμμάχους.
2011, Μάης. Με ποιο τρόπο η ανάληψη της ευθύνης του εαυτού μετατρέπεται σε αγανάκτηση; Με ποιο τρόπο η αγανάκτηση μετατρέπεται σε υπερτιμημένες βρισιές και τσίκνα;
Άραγε μια ελεγχόμενη επανάσταση δεν βολεύει πρισσότερο από την ορμή που φέρει η ελευθερία της ψυχής; Μήπως τελικά η Μεσόγειος θα πυρακτωθεί όπως η Μέση Ανατολή; Κι εμείς τελικά είμαστε οι επαναστάτες ή τα στρατευμένα πιόνια τους που εκμεταλλεύονται την επιθυμία μας για ζωή;

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Μάνος Χατζιδάκις, “Για την Παράδοση” (17 χρόνια απουσίας)

Aκούστε το Μάνο Χατζιδάκι, εδώ

 

Και πρώτα απ’όλα, τι θα πει παράδοση; Είν’ τα παιδιά, είναι οι πρόγονοι, είναι συνήθεια, για υποχρέωση; Είναι κάτι που μας παρέχει ασφάλεια, ταυτότητα και σιγουριά, ή εμπόδια, αναστολές και αποθάρρυνση για μια προς τ’άστρα εκτόξευσή μας; Πώς είμαστε τοποθετημένοι απέναντί της, είναι Κυρία, παρθένα ή γριά; Και πώς μας φανερώνεται εντός μας; Με μια εσωτερική διεργασία, από ανάγκη που πολλές φορές μας οδηγεί στο βάθος των πηγών μας, ή από διάθεση να’ μαστε κάτι διαφορετικό, να ξεχωρίζουμε απ’ τους άλλους; Είναι παράδοση οι συνήθειες των πατέρων μας, οι παλιές φωτογραφίες των συγγενών μας, που σκονισμένες χάνονται στα συρτάρια, ή εκείνο το φως που μας αποκαλύπτει, το αποτύπωμα των δακτύλων μας, το περίγραμμα του σώματός μας, η σκιά μας;

Ιδιαίτερα τούτο τον χρόνο που την γιορτάζουμε κι επίσημα, μας ήρθε ο πειρασμός να θέσουμε το ερώτημα: Τι πάει να πει παράδοση;

Στις μέρες μας πολύ γιορτάζονται τα “παραδοσιακά” και προστατεύονται όχι μόνο απ’ τις αρχές, αλλά κι από τους συλλόγους, κι από τα γυμναστήρια, κι από τα κόμματα και τις πολιτικές παρατάξεις. Θα ‘χετε ακούσει πως όλοι σκίζονται να μη χαθεί το πρόσωπό μας, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας, και δίχως να ‘χουμε δραχμή αποφασίζουμε τη διατήρηση κάθε σπιτιού και κάθε χώρου, μες στον οποίο κάποιος πρόγονος έζησε, σκέφτηκε ή τέλος πάντων έφτιαξε κάτι. Χώρια που υπάρχουν εκπομπές στην τηλεόραση, όπου καλοδιατηρημένες Κυρίες με οδοντιατρική άρθρωση και συνεχώς δακρύζοντα μάτια, προσπαθούν να μας πείσουν πως κάθε πρόγονος, όλοι οι πρόγονοι, αρκεί να μην είναι κάποιος ζωντανός, υπήρξαν όλοι τους υπέροχοι, γενναίοι και εθνικοί. Και δεν χωράνε αυτά αμφισβήτηση και κριτική. Αποτελούν παράδοση εθνική. Όμως έχουμε και μια διαφορετική παράδοση, πιο προοδευτική. Μες στην οποία ο συμπαθής μας Μουφλουζέλης κάνει περίπατο με τον στρατηγό Μακρυγιάννη, σε ώρες απογευματινές. Ο πατήρ ημών Βαμβακάρης μελοποιεί σε ήχο πλάγιο τη “Γυναίκα της Ζάκυνθος” του Διονύσιου Σολωμού. Και η Μαντώ Μαυρογένους χορεύει βαρύ ζεϊμπέκικο με την Ρόζα Λούξενμπουργκ, την Πασιονάρια ή την Πηνελόπη Δέλτα, ενισχύοντας έτσι το κίνημα για την απελευθέρωση των γυναικών.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Στέφανος Πατεράκης, Ο καραγκιόζης και το μνημόνιο

Σβηστά όλα τα φώτα:

και η φωνή από πίσω να φωνάζει …ψήφους αγοράζω ψήφους …100ευρώ, 200ευρώ….300ευρώ ψήφους αγοράζω ψήφους

σκηνικό: αριστερά αντί για την παράγκα του καραγκιόζη είναι μια πολυκατοικία που θα σκαρφαλώσουνε πάνω στο ρετιρέ
ενώ η οικογένεια του καραγκιόζη μένει στο υπόγειο
αντι για σαράι μαντρότοιχος
Μπαίνουν χορεύοντας Καραγκιόζης και παιδιά.

Καρ : Αμάν ξεβιδώθηκα. Μπορεί όλη μέρα να μας χορεύουν στο ταψί αλλά και λίγο για διασκέδαση έχει άλλη χάρη. Λέω τώρα να μιλήσω λίγο με τα παιδιά μου μην αποκτήσουν και κανένα ψυχολογικό και ψώφησε ο γάτος της Πιπίτσας που χαμε στην γειτονειά για ψυχίατρο.
Άκουσα παιδιά μου πως στο σχολείο μαθαίνετε με μοδέρνους – μνημονιακούς τρόπους τα μαθήματα σας είναι αλήθεια;
Όλα ⠆Αλήθεια είναι πατέρα.
Καρ : Θα μου πείτε κανα παράδειγμα παιδιά μου
Καρ : Θα σου πω εγώ πατέρα ένα από τα μαθηματικά. Ρωτάει ο αξιοσέβαστος (Καρ Λέγε με ρακένδυτος) δάσκαλος μας -έχουμε χρέος χ και 70 παππούδες α) Πόσοι παππούδες πρέπει να αφαιρεθούν για να μειωθεί το χρέος 2 μονάδες; β) προτείνετε 4 φθηνούς τρόπους αφαίρεσης παππούδων.
Καρ : Φτάσαμε ως εκεί ε;
Καρ : Ο δάσκαλος μας είναι πολύ προχώ.
Καρ : Ο δικός σας μιριγκόγκο;
Μιρ : Ο δικό μας πατερούλη μας κάνει γραμματική και συντακτικό μνημονίου.
Καρ : Δηλαδή;
Μιρ : Δηλαδή απλή γλώσσα πατερούλη. Όπως εκπαιδεύουνε τα σκυλιά λίγα λόγια και καθαρά. Να φαίνεται το αφεντικό. Όλες οι προτάσεις ξεκινάνε με πρέπει ή με το η Ελλάδα οφείλει να. ενώ το η λύση αυτή είναι μονόδρομος. το κλείνουμε με όλους τους πιθανούς τρόπους
Καρ : Εσύ κοπρίτη θα πεις ένα παράδειγμα από την ιστορία;
Κοπ : Οχι
Καρ : Οχια διμούτσουνη; Γιατι βρε;
Κοπ : Εμείς πατέλα μετά το μνημόνιο κάνουμε μόνο θρησκευτικά.
Καρ : Γιατί παπάς είναι ο δικός σας η κολλημένος με τον Άνθιμο;
Κοπ : Οχι πατέλα απλά μας διαβάζει συνέχεια εφημερίδες και ρίχνει χριστοπαναγίες.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Θοδωρής Σολδάτος, “Οι διανοούμενοι του Μεσαίωνα: Ιστορικοί όροι, Χαρακτηριστικά, Ρόλος και Εξέλιξη”

 

 

Εισαγωγή
«Διανοούμενοι του Μεσαίωνα» ονομάστηκαν από τον Jacques Le Goff
οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι που εμφανίζονται στην Ευρώπη του 13ου
αιώνα, παράλληλα με τις πόλεις και τους εμπόρους. Όπως και ο έμπορος
που κατηγορήθηκε ότι εμπορευόταν τον χρόνο που ανήκε μόνο στον Θεό,
έτσι και ο πανεπιστημιακός δάσκαλος κατηγορήθηκε κατά τον 12ο αιώνα
ότι εμπορευόταν ένα αγαθό που ανήκε στον Θεό, την επιστήμη. Νομιμο-
ποιείται τελικά χάρη στο έργο του, τη διδασκαλία και αυτό που σήμερα θα
ονομάζαμε έρευνα, δηλαδή το έργο του διαλογισμού και της γραφής. Αυτό
το λειτούργημα σε συνδυασμό με τον ρόλο των πανεπιστημιακών μέσω της
φήμης και των παρεμβάσεων πολλών από αυτούς στις κοινωνικές και πολι-
τικές διαμάχες οδήγησαν τον Le Goff να τους ονομάσει «διανοούμενους του
Μεσαίωνα (1) ». Ο όρος μάλιστα «διανοούμενος», σε αντίθεση με όρους ασα-
φείς όπως «επιστήμονας», «δόκτορας», «κληρικός» ή «στοχαστής», υποδη-
λώνει ένα περιβάλλον οριοθετημένο με ακρίβεια: αυτό των διδασκόντων
στις σχολές, αυτούς δηλαδή που έχουν ως επάγγελμα να σκέφτονται και να
διδάσκουν την σκέψη τους (2.)
Χρονικά, η ανάδειξη των διανοούμενων προσδιορίζεται παράλληλα
με την ακμή των μεσαιωνικών πόλεων, δηλαδή από τον 12ο μέχρι τον 15ο
αιώνα (3). Όπως θα δούμε παρακάτω, η ανάπτυξη των πόλεων ήταν ένας από
τους ιστορικούς όρους που ευνόησαν την ανάδειξη των διανοούμενων. Η
σχέση όμως αυτή ήταν αμφίδρομη: οι διανοούμενοι σύμφωνα με τον Le Goff
και μάλιστα η βάση των διανοούμενων, δηλαδή οι επαγγελματίες, έπαιξαν
σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση της ισχύος των πόλεων και χαρακτηρίζο-
νται ως «οι διανοούμενοι της αστικής ανάπτυξης (4)».

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώσεις

Παναγιώτης Πάκος, Νοήματα και ιδέες του Εγώ

Α. Οι κλασικές ιδέες για το Εγώ

Στον Πρώτο από τους Στοχασμούς του, ο Descartes ομολογεί τη σύγχυση που του προκαλεί η προσπάθεια να διακρίνει με τρόπο σαφή τα όρια ανάμεσα στον ύπνο και στην εγρήγορση [1]. Παραδέχεται πόσο σαφής παρουσιάζεται η αδυναμία του να πει με βεβαιότητα εάν η πραγματικότητα που τον περιβάλλει είναι όντως πραγματικότητα ή, αντίθετα, ένα όνειρο. Ο Descartes μελετά το ενδεχόμενο να είναι η πλάνη του προϊόν μιας πανίσχυρης δαιμονικής δύναμης. Στη συνέχεια, αρχίζει να αμφιβάλλει για την εγκυρότητα των αισθήσεών του, πολιορκώντας παράλληλα την ιδέα και το νόημα αυτού που αντιλαμβάνεται ως δυνατότητα στοχασμού και αμφιβολίας. Στα πλαίσια αυτής της συλλογιστικής, ο Descartes καταλήγει, στο Δεύτερο Στοχασμό, να υποστηρίξει ότι εκείνο για την ύπαρξη του οποίου δεν μπορεί να αμφιβάλλει είναι ο νους του. Συνεπώς, για τον Descartes, όση δύναμη κι αν έχει ο δαίμονας που προσπαθεί να τον εξαπατήσει, δεν μπορεί να τον κάνει να αμφιβάλλει για το ότι σκέπτεται. Και εφόσον ένα πλάσμα έχει τουλάχιστον μια ιδιότητα, αυτήν της σκέψης, αυτό το πλάσμα πρέπει αναγκαστικά να υπάρχει.
Ο Descartes επιμένει να αναρωτιέται: “Τι είμαι;” Συμπληρώνει λοιπόν τη δήλωση “Σκέπτομαι, άρα υπάρχω” [2] με την προσθήκη “Σκέπτομαι, άρα είμαι σκεπτόμενο ον” και με τον τρόπο αυτό θεμελιώνει στην παρουσία της σκέψης του την πραγματικότητα της ύπαρξής του. Στο σημείο αυτό, όπως πολλοί έχουν επισημάνει, η συλλογιστική του Descartes είναι εσφαλμένη, λόγω της κυκλικότητάς της: η διαδικασία που ξεκινά με δεδομένο το “σκέπτομαι” επιστρέφει την ταυτολογία “είμαι σκεπτόμενος”. Θέτει υπό ανηλεή αμφισβήτηση τον εξωτερικό κόσμο, τα δεδομένα που ο κόσμος αυτός παρέχει στις αισθήσεις του, αλλά η διαδικασία της αμφισβήτησης δεν μπορεί να αγγίξει το υποκείμενο της αμφισβήτησης [3].
Ο Hume, από την άλλη πλευρά, δεν αμφισβητεί τον εξωτερικό κόσμο. Ως συνεπής εμπειριστής, ξεκινά από τα δεδομένα των αισθήσεων για να καταλήξει στο ότι καμία αίσθηση μέσα του δεν μοιάζει σε τίποτε με αυτό που ονομάζει κανείς “εαυτό” [4]. Και αφού το Εγώ δεν μπορεί να είναι γνωστό με την εμπειρία, η γραμμή του σκληρού εμπειρισμού δεν αφήνει κανένα περιθώριο διαφυγής στο Εγώ: το Εγώ δεν υπάρχει. Έτσι, λέει ο Hume, “ο εσωτερικός εαυτός, στο βαθμό που μπορώ να έχω συνείδησή του, είναι μια δέσμη παραστάσεων και συναισθημάτων”.

Διαβάστε περισσότερα