[author] Του Σωτήρη Παστάκα[/author]

Χθες το απόγευμα στολίσαμε με την γυναίκα μου το Χριστουγεννιάτικο δέντρο μας: το βγάλαμε από την κούτα του και το συναρμολογήσαμε, χωρίς να έχουμε απώλειες μια και υπόκειται στην ίδια διαδικασία τα τελευταία έξι χρόνια. Ανοίξαμε και τις κούτες με τις μπάλες και τα γιορτινά διακοσμητικά και τη φάτνη και με χαρά μας διαπιστώσαμε πως το μόνο που θα χρειαστεί να αγοράσουμε για φέτος θα είναι ένα-δυο φακελάκια με «πάχνη». Όταν όλα ήταν έτοιμα κι ανάψαμε τα φωτάκια καθίσαμε αγκαλιά και σιωπηλοί, να φαντάζεται ο καθένας μας τα παιδικά του χρόνια, κάποια Χριστούγεννα σε σπίτια άλλων, κάποια Χριστούγεννα μοναξιάς κι απελπισίας.

Σήμερα, ένα χρόνο ακριβώς μετά την επέμβασή μου για αγγειοπλαστική, βγήκαμε βόλτα αγκαζέ στα μαγαζιά. Να χαζέψουμε τις βιτρίνες. Ο Δήμος φέτος δεν έστησε τις φωτεινές γιρλάντες, δεν φωταγώγησε τους εμπορικούς δρόμους και φρόντισε να στήσει μόνο ένα καχεκτικό δεντράκι στην κεντρική πλατεία. Είδαμε στη θέση της φάτνης τον Μήτσο, ένα αδέσποτο λυκόσκυλο φαρδιά πλατειά ξαπλωμένο πάνω στα άχυρα πριν καταλάβει τη θέση του ο Χριστούλης. Είδαμε τις θεούσες με κότσο τα μαλλιά να κάνουν τον έρανο αγάπης και συνεισφέραμε τον οβολό μας. Είδαμε τα παιδάκια με μάτια να λάμπουν από έκπληξη μπροστά σε παιγνίδια που δεν θα έχουν αυτά τα Χριστούγεννα κι ίσως θα μεγαλώσουν χωρίς να έχουν ξετυλίξει ούτε ένα πάκο με δώρα, αλλά ίσως ακριβώς γι αυτό θα ονειρευτούν τα πιο απίθανα, τα πιο φανταχτερά, τα πιο παράξενα παιχνίδια και θα τα κατακτήσουν με τη φαντασία τους.

Αύριο και μεθαύριο θα ξαναπεράσουμε μπροστά από τις στολισμένες βιτρίνες. Θα σταθούμε με το στόμα ανοιχτό και τα μάτια να λάμπουν μπροστά σε ρούχα και παπούτσια και γκάτζετ και αρώματα και μπιχλιμπίδια, να ονειρευτούμε και μόνο πως θα τα έχουμε στην κατοχή μας. Φέτος δεν θα αγοράσουμε τίποτα. Συμφωνήσαμε με τη γυναίκα μου να φτιάξουμε πακέτα με χρυσόσκονη κάτω από το δέντρο που θα έχουν μέσα μια και μοναδική καραμέλα. Φέτος ξανακερδίσαμε το φαντασιωτικό πνεύμα των Χριστουγέννων, εκείνο το διάστημα που χωρίζει την επιθυμία από την άμεση πραγματοποίησή της. Η επιθυμία που δεν πραγματοποιείται αμέσως αποτελεί το καλύτερο καύσιμο για τη φαντασία. Η φαντασία το καλύτερο προωθητικό της Τέχνης. Ονειρευτείτε Πατριώτες και καλές γιορτές σε όλους μας.

(Πρώτη δημοσίευση στο ποντίκι web )

[author] Του Δημήτριου Μουζάκη[/author]

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος είχε σε τηλεοπτική του εμφάνιση κάποτε πει ότι η ερμηνεία του Συντάγματος είναι δυσκολότερη της ερμηνείας της ποίησης. Δε γνωρίζω αν τούτο είναι αληθές, πάντως είμαι σχεδόν βέβαιος ότι δεν αληθεύει επί του άρθρου που ορίζει πως η καταβολή φόρων είναι υποχρέωση των Ελλήνων, το δε ύψος της εξαρτάται από τη φοροδοτική ικανότητά τους.
Εγώ, βεβαίως, συνταγματολόγος δεν είμαι, ούτε, φυσικά, νομοθέτης, ούτε καν ιδιαίτερα έξυπνος, αλλά, δεδομένου ότι τα εκκαθαριστικά της εφορίας έρχονται σε ετήσια βάση, αν ήμουν συνταγματολόγος ή νομοθέτης ή στοιχειωδώς έξυπνος, θα θεωρούσα το ετήσιο εισόδημα του πολίτη μοναδική δεξαμενή της ετήσιας φορολόγησής του κατά τρόπο απαρέγκλιτο, στεγανό και μονοσήμαντο. Οτιδήποτε εκινήτο εκτός της λογικής αυτής θα μου φαινόταν παράλογο, αντισυνταγματικό και ηλίθιο.
Οι κυβερνώντες, όμως, στην Ελλάδα (και σε άλλες χώρες) προφανώς έχουν άλλη οπτική των πραγμάτων και θεωρούν ότι ο ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας πρέπει να καταβάλει και φόρο για την ιδιοκτησία του, ανεξάρτητα από το ύψος του εισοδήματός του. Δικαίωμα και των κυβερνώντων και των πολιτών και του οποιοδήποτε να υποστηρίζει αυτή τη λογική. Εις ό,τι αφορά σε μένα, μέχρι να ακούσω ή διαβάσω ή και να εμπνευστώ μόνος μου κάποιο επιχείρημα, κάποιο λόγο, τελοσπάντων, που να δικαιολογεί μία τέτοια προσέγγιση, θα πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ηλίθιο, πρόστυχο, φασιστικό και ευθέως παράλογο να καλείσαι να καταβάλεις χρήματα που δε διαθέτεις επειδή διαθέτεις ακίνητη περιουσία.
Να μην παρεξηγηθώ. Αν ο ιδιοκτήτης κατέστη τέτοιος φοροδιαφεύγοντας, εγκληματώντας ή, τελοσπάντων, παρανομώντας, ας υποστεί τις συνέπειες. Συνέπεια, εξάλλου, βρίσκω και στη σκέψη της μερίδας εκείνης των κομμουνιστών (ή και άλλων ομάδων) που δεν εγκρίνουν την ιδιοκτησία. Λέω, όμως, ότι εντός πλαισίου στο οποίο η ιδιοκτησία επιτρέπεται, αδυνατώ να αντιληφθώ τη φορολόγησή της ανεξαρτήτως του εισοδήματος του ιδιοκτήτη.
Υπό συνθήκες κρίσης ως αυτές που βιώνουμε, τοιούτου είδους φορολόγηση καθίσταται πολλαπλά παράλογη, πρόστυχη, φασιστική και ηλίθια, και τούτο, διότι ο ιδιοκτήτης, σε μία περίοδο έλλειψης ρευστότητας, καλείται να πληρώσει πολλαπλάσια ποσά εκείνων που μέχρι τώρα κατέβαλε, μόνο και μόνο επειδή είναι ιδιοκτήτης, ανεξαρτήτως, λέω ξανά δίχως να χορταίνω, του εισοδήματός του. Επόμενο και φυσικό είναι, εντός του παρόντος οικονομικού περιβάλλοντος, να μην μπορεί να πληρώσει. Ταυτοχρόνως, δεν μπορεί και να πουλήσει, διότι κανείς δεν αγοράζει. Με λίγα λόγια, ο ιδιοκτήτης οφείλει να βγει στο μπαλκόνι του ακινήτου του και να σαλτάρει, διότι, στη χώρα αυτή, όσο και να μιλάμε για εξορθολογισμό του δημοσίου, λαθρεμπόριο, φοροδιαφυγή και τα λοιπά χιλιοματωμένα, πάντοτε στα λόγια και στα κόπρανα θα κολυμπάμε.
Θα ʼθελα να κλείσω με κάποιο επαναστατικό του τύπου «αν δεν επιτρέψουν την εκχώρηση ακινήτου στην αντικειμενική του αξία, που είναι και αυτή βάσει της οποίας φορολογούν, προς συμψηφισμό των οφειλών, να μην πληρώσει κανείς», αλλά δε θα το κάνω. Θα επιβιώσουν πάλι όσοι εξαιρούνται του νόμου και όσοι έχουν τα μαύρα στην άκρη κι αυγατίζουν. Καλά Χριστούγεννα, λοιπόν, στη φάτνη της τρόικας και των στουρναράδων.

[author] Του Σπύρου Αραβανή [/author]

`

Ο περιβόητος όρος «κρίση» έχει ασφαλώς πολλαπλές αναγνώσεις. Στον ποιητικό -και όχι μόνο- χώρο, πέραν της εμπορικής και ενίοτε ποιοτικής κρίσης του βιβλίου, της έλλειψης σοβαρού «κριτικού λόγου», τελευταία εμφανίστηκε πολλαπλώς και το φαινόμενο της έλλειψης «διακριτικότητας». Ποιητές, περιοδικά, βιβλιοχώροι «απελπιστικά διαθέσιμοι» και «ανοικτοί» στο κοινό, με άλλα λόγια προς άγραν αναγνωστών, συμμάχων, πελατών…χωρίς να κρατούν σε μερικές περιπτώσεις ούτε τα προσχήματα…Ας ξεκινήσουμε..

`

* Πρώτο Παράδειγμα από το παρελθόν: Διαβάζουμε στη διάλεξη του Άλκη Αλκαίου για την ποίηση του Κώστα Καρυωτάκη, το 1967:

`

«Θόρυβο προκάλεσε η διένεξη Καρυωτάκη—Νουμά. Ο συγγραφέας έστειλε τρία αντίτυπα στον Νουμά, με την ελπίδα να αγγελθή η έκδοση μέσω του περιοδικού. Μάταια όμως περίμενε, γιατί ο Νουμάς αγνόησε το βιβλίο. Ο Καρυωτάκης καταφεύγει… στη δικαιοσύνη. Σύμφωνα με υποσχέσεις του Νουμά έπρεπε κάθε βιβλίο που λάβαιναν να κάνουν κοινοποίηση. Τʼ αποτέλεσμα ήταν η συμφιλίωση που απόφερε μια εξώδικη πρόσκληση.» (Περισσότερα ΕΔΩ)

`

Κρατώ τη φράση: «Σύμφωνα με υποσχέσεις του Νουμά έπρεπε κάθε βιβλίο που λάβαιναν να κάνουν κοινοποίηση» και αναρωτιέμαι αν αυτές οι υποσχέσεις είχαν να κάνουν με το «σεβασμό» στους συγγραφείς- αποστολείς τω βιβλίων που μπήκαν στον κόπο, στα έξοδα και στην αγωνία να αποστείλουν το «πόνημά» τους, με τη «δημοσιογραφική» πλευρά του περιοδικού, δηλαδή ως μέσο ενημέρωσης ή αποτελούσε έναν ευγενώς καμουφλαρισμένο τρόπο να αυξήσουν τους αναγνώστες τους εκμεταλλευόμενοι το ελάχιστο της δημοσιότητας που τους έταζαν; Όσα, δηλαδή, περισσότερα «ονόματα» -έστω με μισή αράδα αναφορά- εμπεριέχει άκριτα το περιοδικό τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες της αναγνωσιμότητας ελέω ματαιοδοξίας, περιέργειας, χαράς ή όπως αλλιώς μπορεί να βαπτίσει κανείς την ανάγκη του συγγραφέα να αγοράσει ένα περιοδικό -που υπό άλλες συνθήκες δεν θα το αγόραζε- στο οποίο «τρύπωσε» έστω και από μια γωνίτσα.

Αυτή η τακτική εμφανίζεται και σε αρκετά σύγχρονα λογοτεχνικά περιοδικά για τα οποία μόνο εικασία μπορεί να κάνει ο καθένας για το πού γέρνει η πλάστιγγα της επιλογής τους να «αναφέρουν» δεκάδες τίτλους βιβλίων μέσα από δυο σειρές.  Όποιο κι αν είναι το «υποσυνείδητο» της απόφασής τους, είναι ασφαλώς δικαίωμά τους η επιλογή εφ’ όσον οι υπεύθυνοί τους δεν έχουν απαντήσει ή δεν έτυχε να απαντήσουν (ή να πέσουν στην αντίληψή μου οι απαντήσεις τους) δημοσίως σε ένα τέτοιο ερώτημα. Συνεπώς ο κάθε αναγνώστης μένει με τις εικασίες του «γιατί» της πράξης.

Εξαιρώ τον εκδότη του Εντευκτηρίου, Γιώργο Κορδομενίδη ο οποίος σε μια σχετική ερώτηση του υπογράφοντος σχετικά με το «ανοικτό» κάλεσμά του να διαφημίσουν βιβλία τους οι συγγραφείς στο περιοδικό του, χωρίς αναφορά σε κριτήρια επιλογής, μού απάντησε ευθαρσώς και γενναίως:

`

«Όλα τα λογοτεχνικά περιοδικά, από τον πρώτο κιόλας καιρό της πρόσφατης και συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης, είδαν να δοκιμάζονται οι κυκλοφορίες τους. Μερικά μάλιστα έκλεισαν οριστικά, άλλα ανέστειλαν (προσωρινά, ελπίζω) την έκδοσή τους.
Παρότι το Εντευκτήριο μείωσε, ήδη από τις αρχές του 2010, την τιμή πώλησής του κατά 20% περίπου, όπως και το κόστος της συνδρομής, η μείωση του αγοραστικού ενδιαφέροντος εξακολούθησε να είναι αισθητή. (Ευτυχώς, από τα τέλη του περασμένου χρόνου σημειώνεται μια ενθαρρυντική ανάκαμψη.) Μέσα σʼ αυτό το οικονομικό περιβάλλον, και οι χειμαζόμενοι, σχεδόν στο σύνολό τους, εκδοτικοί οίκοι περιόρισαν δραστικά ―αν δεν εκμηδένισαν― τα διαφημιστικά τους προγράμματα. Επίσης, πάλι λόγω της οικονομικής δυσπραγίας, οι εκδότες σπάνια αναλαμβάνουν το ρίσκο να συστήσουν στο αναγνωστικό κοινό νέα ονόματα, κυρίως όταν αυτά επιδίδονται στην ποίηση, με αποτέλεσμα να έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια τα βιβλία «ιδίοις αναλώμασιν», που κυκλοφορούν μεν υπό την ετικέτα ενός εκδοτικού οίκου αλλά στην πραγματικότητα έχουν χρηματοδοτηθεί από τους ίδιους τους συγγραφείς. Τα βιβλία αυτής της κατηγορίας ―τα περισσότερα τουλάχιστον― δεν (πρόκειται να) έχουν στον ήλιο μοίρα: δεν θα βρουν θέση στους πάγκους των (μεγάλων) βιβλιοπωλείων, δεν θα φωτιστούν από μια, ελάχιστης έκτασης έστω, βιβλιοπαρουσίαση. Το Εντευκτήριο αφενός προσπαθεί να ξεχωρίσει τα πιο αξιόλογα από αυτά και τα σχολιάζει στη στήλη «Βιβλία στο κομοδίνο», αφετέρου παρέχει διαφημιστικό χώρο, με μεγάλη έκπτωση, για την προβολή τους. (Περισσότερα ΕΔΩ)

`

* Έρχομαι στο Δεύτερο Παράδειγμα. Αντιγράφω από το Δελτίο Τύπου της «Λογοτεχνικής-Συγγραφικής Ομάδας Ιδεόπνοον», των περιοδικών Πνοές Λόγου & Τέχνης και iamvosart και της εφημερίδας Πνοές Πολιτισμού:

`

«Σε μια προσπάθεια προώθησης της λογοτεχνίας, ανακοινώνουμε ότι και στις δυο κατηγορίες (ποίηση-διήγημα) του 9ου Πανελληνίου Διαγωνισμού Διηγήματος και Ποίησης, Εφήβων και Ενηλίκων, θα εκδοθούν δυο ανθολογίες με έργα των διαγωνιζομένων, ανεξαρτήτως διάκρισης. Όσοι θέλουν να συμμετέχουν στις ανθολογίες, ας αποστείλουν παράλληλα με το ποίημά τους ή το διήγημα, ταχυδρομική επιταγή με το ποσό των 25 ευρώ, για κάλυψη προβολής και προώθησης και ταχυδρομικής αποστολής. Επίσης, είναι απαραίτητο να στείλουν υπεύθυνη δήλωση θεωρημένη με το γνήσιο της υπογραφής, ότι αποδέχονται τη δημοσίευση του κειμένου τους. Eπίσης όσοι συμμετέχουν στις ανθολογίες θα μας αποστείλουν την συμμετοχή τους και σε cd -το οποίο θα ανοιχθεί μετά το πέρας του διαγωνισμού- εκτός των πέντε (5) αντιτύπων. Όταν τυπωθεί έκαστη ανθολογία θα πάρουν όσοι συμμετέχουν σʼ αυτές ένα (1) αντίτυπο δωρεάν με την ευκαιρία να αγοράσουν κι άλλα αντίτυπα σε οικονομικό κόστος.» (Περισσότερα ΕΔΩ)

`

Αναρωτιέμαι: πώς «προωθείται η λογοτεχνία» όταν η λογοτεχνική αξία εκτιμάται σε 25 ευρώ και δεν υπάρχει κανένα κριτήριο επιλογής; Πώς δικαιολογεί την αγωνία «για την προώθηση της λογοτεχνίας» η σημείωση : «Για την περίπτωση κατά την οποία δεν συγκεντρωθεί εύλογος αριθμός συμμετοχών θα επιστραφούν τα χρήματα στους συμμετέχοντες.» Πώς συνδυάζεται, τέλος η σημείωση «Τα κείμενα προς ανθολόγηση υπόκεινται σε έλεγχο από τη συντακτική επιτροπή» με το επίσης δημοσιευμένο: «θα εκδοθούν δυο ανθολογίες με έργα των διαγωνιζομένων, ανεξαρτήτως διάκρισης» και «Όσοι θέλουν να συμμετέχουν στις ανθολογίες, ας αποστείλουν παράλληλα με το ποίημά τους ή το διήγημα, ταχυδρομική επιταγή με το ποσό των 25 ευρώ, για κάλυψη προβολής και προώθησης και ταχυδρομικής αποστολής»

`

Ίδια νοοτροπία συναντάμε ανά καιρούς και σε άλλες Ανθολογίες: «Η πόρτα ανοίγεται για νέους ποιητές…[…]Τιμή συμμετοχής στην έκδοση: 60 ευρώ. Στον κάθε ποιητή-πεζογράφο με την έκδοση θα δοθούν 3 αντίτυπα…» κ.τλ. (Περισσότερα ΕΔΩ)

`

Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει βεβαίως με τις -ουσιαστικά- αυτοεκδόσεις των ποιητών που «μισθώνουν» τους εκδοτικούς οίκους, οι οποίοι  -στο «όνομα» και αυτοί «της προώθησης της λογοτεχνίας»…- εκδίδουν άκριτα δέκα ποιητικά βιβλία τον μήνα «εγκληματώντας» ουσιαστικά τόσο στην τσέπη των «θυμάτων» όσο και στο ποιητικό corpus.

Εξαιρώ και εδώ περιπτώσεις όπως της πρόσφατης Ανοικτής Πρόσκλησης προς το συγγραφικό κοινό του περιοδικού Bibliotheque για μια Ανθολογία από Ολιγόλεκτα καθώς αυτή η πρόσκληση πρώτον δεν έχει κερδοφόρο -εις βάρος των συγγραφέων- χαρακτήρα και κατά δεύτερον υπάρχουν δύο σημεία στο «Δελτίο Τύπου» που δικαιολογούν και «προστατεύουν» την επιλογή του δημόσιου ανοίγματος στον κόσμο:

`

«Τα Ολιγόλεκτα είναι μια ανοιχτή πρόσκληση για γραφή προς ανάγνωσιν και όχι για τη γραμματολογία και της Ιστορίες της Λογοτεχνίας που είναι κάποτε το καταφύγιο των μετρίων.
[…]
Όσοι λοιπόν επιθυμούν ας στείλουν τις συμμετοχές τους. Η νέα τεχνολογία μας απαλλάσσει από τις δουλείες της στενότητας του χώρου που υπήρξε η πρόφαση μιας ορισμένης μίζερης δημοσιότητας. Μόνο κριτήριο η ποιότητα των κειμένων και η απόλαυση ελευθερίας προς γραφήν. Περιμένουμε.» (Περισσότερα ΕΔΩ)

`

Ασφαλώς και όλοι γνωρίζουμε καλά οτι  οι εκδοτικοί οίκοι και οι βιβλιοχώροι δεν είναι φιλανθρωπικά ιδρύματα, ούτε η εκτύπωση και η διανομή “Ανθολογιών” γίνεται αφιλοκερδώς ή έχει προοπτική απόσβεσης εξόδων.  Αλλά τουλάχιστον ας κρατάμε, όπως είπαμε τα προσχήματα. Ας μην δονκιχωτίζουμε…

`

* Τρίτο Παράδειγμα: Διαβάζω σε μια σχετική Ανακοίνωση:

`

«Για την έναρξη της 3ης περιόδου του, το «μτλγ» (με τα λόγια γίνεται) υιοθετεί και έναν 3ο τύπο εκδήλωσης – πέρα από τις γνωστές ώς σήμερα «1 + 1» και «1 x 2». πρόκειται για το –δημοφιλές στον αγγλοσαξονικό κόσμο– ʽopen micʼ, κατά το οποίο, όποιος/α θέλει, διαβάζει αδημοσίευτα ποιήματά του/της, εντός αυστηρά ορισμένου χρονικού ορίου. προς τούτο, αρκεί να προσέλθει εγκαίρως [από τις 18:30, στην περίπτωσή μας] στον χώρο της εκδήλωσης, και να γράψει το όνομά του/της σε έναν κατάλογο προτεραιότητας, με κλειστό αριθμό συμμετεχόντων [10 στην περίπτωσή μας]
η εκδήλωση θα διαρκέσει συνολικά 75ʼ – τουτέστιν:
2 x 15ʼ οι προσκεκλημένες αναγνώσεις + 10 x 3ʼ οι ελεύθερες αναγνώσεις
[όχι κατʼ ανάγκην με αυτήν την σειρά]
+ 15ʼ συζήτηση του κοινού με τις/τους 12 ποιήτριες/τές

Μετά το τυπικό πέρας της εκδήλωσης, όσοι/ες το επιθυμούν, θα έχουν την δυνατότητα να παραμείνουν στον χώρο της βιβλιοθήκης για 15ʼ ακόμα, για να συνεχίσουν πιο χαλαρά την συζήτηση. όσοι/ες, λοιπόν, θέλετε να διαβάσετε αδημοσίευτα ποιήματά σας, ελάτε στην κεντρική βιβλιοθήκη του δήμου αθηναίων από τις 18:30 – οι πρώτοι/ες 10 που θα αναγράψετε το όνομά σας στον σχετικό πίνακα, θα έχετε την ευκαιρία να διαβάσετε ποιήματά σας συνολικής διάρκειας 3 λεπτών [αυστηρά!] η/ο καθεμιά/ένας! Φυσικά, περιμένουμε με χαρά και όσους/ες από εσάς θέλετε απλώς να ακούσετε ποιήματα ʽνέας εσοδείαςʼ!»

`

Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με φαινόμενα αγοραπωλησίας (ή τουλάχιστον δεν υπέπεσε κάτι τέτοιο στην αντίληψή μου) αλλά με μια ανοικτή πρόσκληση ανάγνωσης. Τα αγγλοσαξονικά ποιητικά έθιμα, ως γνωστόν,  έχουν κάνει την εμφάνισή τους και στην Ελλάδα. Το νέο, λοιπόν, «φιλελεύθερο φρούτο» ονομάζεται «open mic». Οι «10 ποιητές/τριες» (πώς άραγε προοικονομείται ο προσδιορισμός αυτός που τους αποδίδεται από τον συντάκτη του Δελτίου Τύπου😉 ως άλλοι «Άγνωστοι Χ» θα ρίξουν τα αποκαλυπτήρια πέπλα τους σε «ζωντανό χρόνο». Περισσότερο, δηλαδή από ποτέ επιχειρείται ένα «κάλεσμα» στο λαό..-αφού ως γνωστόν όλοι γράφουν ποιήματα- στα πλαίσια μιας δημοκρατικότητας να υποθέσω;

`

Ας μην κρυβόμαστε άλλο. «Η κουλτούρα σήμερα έχει πάει στον λαό. Πότε θα επιστρέψει;» αναρωτιόταν από το 1955 κι όλας ο Πολωνός συγγραφέας, Στάνισλαβ Γέρζι Λετς. Κι αυτό δεν είναι καμία ελιτίστικη άποψη, οτι, δηλαδή μόνο «κάποιοι» έχουν το δικαίωμα να κρίνουν. Δεν εννοώ αυτό, Μιλώ για ένα «φίλτρο» από όποιον και απο όπου κι αν προέρχεται. Για προσωπικό «φίλτρο». Όχι για φίμωτρο…Δεν ζητώ, λοιπόν,  να επιστρέψουμε σε «κλειστά κυκλωματα» και ποιητικές συντεχνίες του παρελθόντος που θα ορίζουν και θα καθορίζουν «ονόματα». Ζητώ μια υποτυπώδη κρίση, κριτική, διακριτικότητα. Να ξέρουμε ποιοι κρίνουν όπως και να γνωρίζουμε ποιοι κρίνονται. Να γνωρίζουμε ποιοι «χρεώνονται» τις επιλογές -ειδικά όταν πρόκειται για «Ανθολογίες»-.  «Ανοικτές, λοιπόν, προσκλήσεις στο λαό» με το βάρος όμως της αξιολόγησης. Ή έστω με την ανδρεία της παραδοχής ότι η ελευθεριότητα, άνευ δηλαδή κρίσης, σημαίνει οικονομικό συμφέρον ή έστω «γέμισμα» μιας αίθουσας.

`

Υ.Γ. Με αυτά και με εκείνα, ένα σαχλοτραγουδάκι μού έρχεται στο μυαλό. Το υποκείμενο στην προκειμένη περίπτωση, η ποίηση...

`

Απελπιστικά διαθέσιμη
θα το γράψω στο στήθος στην πλάτη
και στους δρόμους θα βγω παραδίνομαι
με τα χέρια ψηλά στην αγάπη
Απελπιστικά διαθέσιμη
σʼένα κόσμο γεμάτο εκπτώσεις
η αγάπη μου φαίνεται κρύφτηκε
σε μια μάσκα αδιάφορης όψης
Απελπιστικά διαθέσιμη…

[author] Του Βασίλη Λαλιώτη [/author]

`

Δεν γίνεται να κρίνεις χωρίς να προσφέρεις προσωπικό υλικό. Γι αυτό κάθε κριτική είναι αυτοκριτική. Οπότε μιλώντας για τον Πέτρο Τατσόπουλο μιλάω για υλικά κοινά με του Πέτρου που είναι εγκαταστημένα μέσα μου. Κι όσο μεγαλύτερη η βδελυγμία μου τόσο μέσα μου.
Από τη μνησικακία βγαίνεις με τη θετική στάση όχι με τη σκέψη του δούλου που καθορίζεται αρνητικά. Υπάρχει και ένα άλλο στοιχείο που κριτές και κρινόμενοι φαίνεται να συμμερίζονται: ότι υπάρχει μια πλαστελίνη αποκάτω, η μάζα που είναι εύκολο να παρασυρθεί και να απομακρυνθεί από την “αλήθεια” της οποίας υπονοείται ότι είναι κάτοχος ο κρίνων. Το ίδιο πίστευαν όχι μόνο οι κομμουνιστές αλλά και οι ευσεβιστές. Και συνεχίζουν. Ο δαίμων καιροφυλακτεί να πάρει τις ψυχές.
Η υποτίμηση του κοινού που δεν ομολογείται, ενώνει τον Τατσόπουλο και τους κριτές του.
Αν υπάρχει μια στάση υγιής σε όλα αυτά, στάση που θα ακύρωνε αυτόματα κάθε οίστρο, μυγούλα ερεθισμού της καθημερινής μας πληροφόρησης, αυτή είναι το γέλιο, το χιούμορ, η ειρωνεία. Κυρίως για την ανομολόγητη δική μας υποτίμηση των ανθρώπων και τον ζηλωτισμό για τη σωτηρία τους που βρίσκεται κρυμμένη στα αρχαία πρωινά των μητέρων μας.
Εξ άλλου τι κάνει ο Πέτρος, από το να σύρει στο δικαστήριο της κοινής γνώμης μια μητέρα που είχε την αναλγησία να εγκαταλείψει ένα τόσο χαρισματικό και ευφυές και αρχιδάτο γιό προς υιοθεσίαν; Η αδιακρισία της δημόσιας και συνεχούς μεταμφίεσης του προσωπικού είναι που με ενοχλεί.
Η εξουσία στον καιρό του ολιγοπωλίου των βημάτων λόγου προωθούσε ανθρώπους στην κόψη του σοβαρού και του γελοιοποιήσιμου να ψυχαναλύονται δημόσια και συνεχίζει.
Στο πανδαιμόνιο της πληθώρας των πομπών το εγώ των ναρκίσσων
ρέπει μαθηματικά στην πορνογραφία της ψυχής που αυξάνει διαρκώς την δόση της πρόκλησης για να ακουστεί.
Εις σμικρόν και κατά το ναρκισσισμό του ο καθένας το κάνουμε όλοι στους περιγύρους μας. Μπορεί να μην τα φάγαμε μαζί, αλλά την καθημερινή τοξική συναισθηματικότητα την φτιάχνουμε και την ανεχόμαστε μαζί.
Και μην υποτιμάτε κι αυτούς που τον κρίνουν ακριβώς επειδή θα ήθελαν να είναι στη θέση του.

`

* Ο Βασίλης Λαλιώτης είναι ποιητής και μεταφραστής.

[author] Του Ισαάκ Σούση[/author]

`

Η διαστρέβλωση της ηρωικής εξέγερσης του Πολυτεχνείου ξεκινά με την ανακηρυξή της σε εθνική εορτή. Το Πολυτεχνείο έπρεπε να χρησιμοποιηθεί σαν άλλοθι υστερόχρονο για τη μάζα ενός κόσμου (λαού σύμφωνα με την αταξική ορολογία που μας τσάκιζε τα αυτιά και το μυαλό) που είτε αδιαφορούσε κατά τα πατροπαράδοτα, είτε συνεργαζόταν εύρυθμα με το καθεστώς της Χούντας, Έτσι “ομαλά” στον ιστό της Εθνικής αφήγησης μετά τις φιέστες της Χούντας οι οποίες συνάθροιζαν οικοιοθελέστατα στίφη κόσμου, του ίδιου πανω κάτω κόσμου που είχε δεχτεί τους δοσίλογους σαν κυβερνήτες του μετεμφυλιακού κράτους, που είχε επανδρώσει την νέα δύναμη της Ε.Ρ.Ε (με τον έναν στους δυό Έλληνες χαφιέ, καλή ώρα) που είχε ανακηρύξει τον μεσάζοντα των αγγλοαμερικανών και ιδρυτή των ξερονησιών, Γιώργο Παπανδρέου, γέρο της Δημοκρατίας κλπ.

Το Πολυτεχνείο όμως δεν είναι εθνική εορτή. Δεν έχει τα συστατικά μιας εθνικής εορτής. Δεν αντιπροσωπεύει (το αντίθετο) το κοινό μέτωπο των Ελλήνων έναντι σε μια ξένη κυριαρχία. Δεν είναι καν επέτειος για το σύνολο της Αριστεράς μια και είναι γνωστή σε όσους θέλουν να το ξέρουν η αντιστράτευση του ΚΚΕ στις μεθοδεύσεις των αριστερων και αριστεριστών που οδήγησαν στο Πολυτεχνείο. Το Πολυτεχνείο είναι η πιο πρόσφατη καίρια ταξική παρακαταθήκη και η εγκαταστασή του στο εορτολόγιο είναι το πρώτο βήμα που δέχτηκε να κάνει και η Αριστερά προς την κατεύθυνση του εκφυλισμού της ταξικης συνείδησης προκειμένου να αναβαθμίσει για εύλογους καιροσκοπικούς λόγους την παρουσία της στο νεότερο εθνικό αφήγημα…

`
Υ.Γ. Όμως όπως όλοι οι μύθοι εκτρέπονται από την ιστορική τους πραγματικότητα και εκτρέφονται από τις πραγματικές ανάγκες του παρόντος, αλλοιώνοντας σύμφωνα με τις συνθήκες το πρόταγμά τους το Πολυτεχνείο είναι εδώ, διεκδικώντας πάντα να γίνει κτήμα της αναζωπυρωμένης ταξικής συνείδησης των πολλών. Όπότε και αν φυσικά την αποκτήσουν. Και η ταξική συνείδηση δεν είναι μηχανικά και παβλοφικά ταυτόσημη με τα κόμματα της υπαρχουσας αριστεράς.

`

Ο Ισαάκ Σούσης είναι στιχουργός.