[author] Του Σπύρου Αραβανή [/author]

`

`

1. Δημόσιες ευχαριστίες

Καθημερινά διαβάζω στους τοίχους του facebook δημόσιες ευχαριστίες λογοτεχνών προς περιοδικά, blogs ή οτιδήποτε άλλο φιλοξενεί τη δουλειά τους με επισυναπτόμενο ασφαλώς προς κοινή θέαση το αντίστοιχο link και τα λοιπά. Ο λόγος αυτής της δημόσιας παρουσίασης είναι αποκλειστικά ένας. Να πληροφορηθεί το κοινό τους για τη δουλειά τους. Απολύτως θεμιτό -άλλωστε προσωπικός χώρος ειναι και η αυτοπροβολή είναι μέρος του παιχνιδιού και σεβαστή-. Βρίσκω όμως περισσότερο τίμιο να αναγράφεται: «Στο τάδε τεύχος του τάδε περιοδικού δημοσιεύονται κείμενα, ποιήματά μου κ.τ.λ.» παρά αυτή η δημόσια εξομολόγηση περί ευχαριστιών, μιας δηλαδή συνθήκης η οποία κατά βάση είναι ιδιωτική. Με άλλα λόγια, το «δημόσιο ευχαριστώ» δεν προορίζεται για το περιοδικό αλλά για την ατομική προβολή του καθενός. Πρόκειται, λοιπόν, για ένα παιχνίδι marketing που δεν σέβεται τη δεοντολογία και την ιερότητα του «ευχαριστώ» και κατ’ επέκτασιν του χώρου που φιλοξένησε τη δουλειά σου και στον οποίο χώρο δεν θα αναφερθείς ποτέ ξανά για άλλες περιπτώσεις πλην εσού..
`
2. Βιογραφικά βιβλίων

Έχω αρκετά παραδείγματα λογοτεχνών οι οποίοι στα βιογραφικά των βιβλίων τους, δηλαδή στο “αυτί” της έκδοσης,  παρουσιάζονται φειδωλοί. Ούτε καν φωτογραφία τους δεν θέλουν να βάλουν, θεωρώντας πιθανόν είτε πως ο αναγνώστης δεν πρέπει να επηρεάζεται από το «βιογραφικό» του συγγραφέα είτε γιατί οι ίδιοι, με τον λακωνικό αυτό τρόπο προβολής τους, αυξάνουν την αξία των κειμένων τους και μειώνουν την ανθρώπινη παρουσία τους… Ή γιατί είναι ιδιαιτέρως σεμνοί από τη φύση τους και όχι επιδειξιομανείς….(αναφορά σε σπουδές, βραβεύσεις κ.ά.). Τρίχες κατσαρές. Οι ίδιοι αυτοί λογοτέχνες έχουν γεμίσει με εκατοντάδες προσωπικές πληροφορίες (από φωτογραφίες από όλες τις στιγμές και φάσεις τους, μέχρι στοιχεία ταυτότητας και βιογραφικού) το προσωπικό τους προφίλ στο ίντερνετ (και κυρίως στο facebook) και επιπρόσθετα μας βομβαρδίζουν με δεκάδες αναρτήσεις του υπερφίαλου ιδιωτικού τους «εγώ»  και όχι του έργου τους.  Από τη στιγμή που το διαδικτυακό τους προφίλ δεν είναι περιφρουρημένο ως ιδιωτική ζωή, δηλαδή, κοινοποιημένο μόνο στους φίλους τους αλλά «απελπιστικά διαθέσιμο» και ανοικτό και στον κάθε “αναγνώστη” του  αυτός ο αόρατος αλλά τόσο ορατός αναγνώστης (τον οποίο σκέφτονται όταν έχουν το ρόλο του συγγραφέα σε ένα βιβλίο) όχι μόνο είναι πλήρως ενημερωμένος για τον «ποιητή» και το βιογραφικό του αλλά είναι και συμμέτοχος της καθημερινότητάς του… Αν θέλετε, λογοτέχνες μου, να κτίσετε το «μύθο» σας, ας το κάνετε σωστά…Όχι με δυο μέτρα και με δύο σταθμά.

`

3. Η αναγραφή του ονόματος και το γ’ πρόσωπο

Διαβάζω στους διαδικτυακούς τοίχους τα δημιουργήματα που δημοσιεύουν οι λογοτέχνες. Κάτω από αυτά,  πολλοί γράφουν -συνήθως με κεφαλαία γράμματα- το όνομά τους. Λες και αυτοί που τα έγραψαν δεν είναι οι ίδιοι που τα κοινοποιούν. Φοβούνται τη λογοκλοπή; Θεωρούν μήπως οι αναγνώστες τους δεν  δώσουν την πρέπουσα σημασία αν νομίσουν οτι είναι κάποιου άλλου; Νομίζουν πως μένουν έτσι στην αιωνιότητα βάζοντας την υπογραφή τους; -το αστειότερο βέβαια είναι όταν δημοσιεύουν εικόνες με στίχους τους και το επώνυμό τους-.

Επιπρόσθετα, χρήζει ψυχιατρικής μάλλον παρατήρησης όταν κοινοποιούν  ανακοινώσεις, που τους αφορούν, γραμμένες σε γ’ πρόσωπο: «Διαβάστε το άρθρο του Βρασίδα Κουνουπίδη που δημοσιεύτηκε εκεί..» ή «Ο Βρασίδας Κουνουπίδης παρουσίαζει το βιβλίο του κ.τ.λ.»  -εξαιρώ τις επίσημες, επαγγελματικού προφίλ, σελίδες-. Πάντα στο μυαλό μου, όταν διαβάζω τέτοιες περιπτώσεις, έρχονται τηλεοπτικές εκπομπές ή ομιλίες πολιτικών οι οποίοι υπερασπίζονται το βίος και την ηθική τους κάνοντας χρήση αυτού του μεγαλοπρεπούς γ΄προσώπου. Και είναι αυτές οι περιπτώσεις που το βίος και η ηθική είναι προβληματικά…

`

Θα μπορούσα να αναφέρω και άλλες τέτοιες  παρατηρήσεις από τη γύρα μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όπως για παράδειγμα τα ψεύτικα προφίλ που με επαγγελματικό τρόπο ανανεώνουν οι λογοτέχνες για να κερδίσουν λίγα ή πολλά likes παραπάνω στην αληθινή τους σελίδα, τα πληρωμένα μέσω ειδικών εταιρειών πλαστά σχόλια, friends, likes κ.ά., οι αναρίθμητες φατσούλες, και τα γλυκόλογα στα σχόλια οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και άλλα τινά και τραγελαφικά που δεν ανήκουν μόνο στο χώρο των παραλογοτεχνών αλλά δυστυχών και ορισμένων λογοτεχνών. Το κείμενο όμως αυτό δεν διεκδικεί τίποτε πέραν αυτού που γράφει ο τίτλος του. Ανούσιες παρατηρήσεις.

[author] του Νίκου Βουτυρόπουλου[/author]

Κυρίαρχο ιδεολόγημα που έχει σχέση με την ανατροφή των παιδιών στην νεοελληνική κοινωνία, αποτελεί η θεωρία του καλού παιδιού. Κάνει αταξίες το παιδί; Ίσως και να τιμωρηθεί, αλλά παραμένει καλό παιδί. Δεν διαβάζει για το σχολείο, ούτε έχει κανένα άλλο ενδιαφέρον; Όμως είναι καλό παιδί, γι’ αυτό ας πάρει βαθμό, ας πάρει κι απολυτήριο. Έμπλεξε με κακές παρέες, έγινε αλκοολικός και ναρκομανής;
Κατά βάθος παραμένει καλό παιδί. Σκότωσε, έκλεψε, βίασε και βρίσκεται στη φυλακή; Ξέφυγε το καημένο, αλλά είναι, ήταν και θα είναι καλό παιδί.
Προπατορικό αμάρτημα; Ιστορίες της ζούγκλας. Ο άνθρωπος εκπολιτίστηκε, έγινε παμπόνηρος, πάνω απ’ όλα έμαθε να μεταθέτει ευθύνες. Τι του χρειάζονται; Ουφ! Η ζωή είναι σύντομη, πρέπει να την χαρεί, να ζήσει τη στιγμή. Ε, τι άλλο;

[author] Του Βασίλη Λαλιώτη[/author]

`

Η Βιβλιοθήκη Βολανάκη, είναι κατά κάποιον τρόπο ένα μέρος των δράσεων της Εταιρίας Φίλων του Μίνου Βολανάκη. Ο Βολανάκης, γεννήθηκε έζησε και πέθανε στα Εξάρχεια. Άφησε αρκετό υλικό στα κατάλοιπά του, μεταφράσεις υλικά παραστάσεων, και τη βιβλιοθήκη του. Στον πολυχώρο της Στουρνάρα 11, η παρουσία του είναι διαρκής μέσα από όλο αυτό το υλικό που γίνεται προσιτό.
Το κύριο χαρακτηριστικό της Βιβλιοθήκης Βολανάκη ως χώρου είναι η δυνατότητα να φιλοξενεί την ίδια στιγμή πολλές εκδηλώσεις και ταυτόχρονα να προσφέρεται σαν ήσυχο στέκι.
Οι πρώτες εκδηλώσεις που άρχισαν δείχνουν κιόλας τη δυναμική του εγχειρήματος.
Στον ίδιο χώρο φιλοξενείται το ClipartRadio.

`

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Τη Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου
στις 20:30 μ.μ.,το
η Bibliotheque και το Clipartradio

σας προσκαλούν σε μια ξεχωριστή βραδιά
στη ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΒΟΛΑΝΑΚΗ

ένας
Δημόσιος Διάλογος εφ’ όλης της ύλης
για τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και το έργο του

`

Με τον
σκηνοθέτη και συγγραφέα Τάκη Σπετσιώτη
τον ποιητή Γιώργο Κακουλίδη
τον ποιητή και κριτικό Γιώργο Βαρθαλίτη
και τον συγγραφέα Νίκο Σαραντάκο

`

Θα ακολουθεί προβολή της ταινίας
του Τάκη Σπετσιώτη
ΜΕΤΕΩΡΟ ΚΑΙ ΣΚΙΑ
για τον Λαπαθιώτη
`

με τους : Τάκη Μόσχο, Μιχαήλ Μαρμαρινό,
Γιώργο Κέντρο και Δημήτρης Ξανθούλη.

`
Για πληροφορίες για τις δράσεις και τα δρώμενα:

https://www.facebook.com/pages/%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7-%CE%92%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%B7/258216481005419

[author] Του Σπύρου Αραβανή [/author]

`

`

Διαβάζοντας το πρώιμο μανιφέστο του Σταύρου Θεοδωράκη σημειολογικά θα μπορούσε κανείς να σταθεί σε πολλά: από την εσκεμμένη χρήση του α’ εξομολογητικού προσώπου ως άμεσο επικοινωνιακό τρυκ –ενώ ευαγγελίζεται μια συλλογική προσπάθεια- μέχρι τις γενικόλογες αναφορές που παραπέμπουν σε έκθεση ιδεών Πανελληνίων εξετάσεων (και μαλιστα «κομμένη» εξαιτίας ασυνταξίας, ασάφειας και προκάτ επιχειρημάτων) και την «τυχαία» απαθανάτισή του (με ασπρο μπλουζάκι στη θέση του αλησμόνητου «ζιβάγκο») εν ώρα δράσης στο κέντρο της αίθουσας εξηγώντας στους συνεργάτες του κάτι που όφειλε -ως συνεργάτες του- ήδη να το γνωρίζουν.
`

Παραμερίζω τη χρονική στιγμή της ανακοίνωσης (την επομένη της ξηρασίας της «Ελιάς») ως σύμπτωση και θα μείνω μόνο σε μια ενδοκειμενική παρατήρηση. Εκεί προς το τέλος: «Το τι θα κάνω θα εξαρτηθεί πάλι από εσάς. Αν πάμε καλά στις Ευρωεκλογές, μετά θα αποφασίσουμε τι θα κάνουμε και στις εθνικές εκλογές. Αν αποτύχουμε – αν αποτύχω για την ακρίβεια- τότε μετά τις ευρωεκλογές, θα προσπαθήσω να γυρίσω στη δημοσιογραφία». Τουτέστιν «θα προσπαθήσω», «θα προσπαθήσουμε», «θα προσπαθήσετε» (διαλέγει και παίρνει ο καθένας ό,τι θέλει) για τρείς μήνες. Σαν ένας προπονητής που αναλαμβάνει άμεσα να σώσει μια ομάδα από τον υποβιβασμό ή να κατακτήσει το πρωτάθλημα αν και βρίσκεται σε μειονεκτική θέση (επίσης διαλέγει και παίρνει ο καθένας). Έχοντας όμως  μπροστά του μόνο την προοπτική της επιτυχίας και όχι της αποτυχίας. Τι θέλω να πω; Οτι δεν έχει τίποτα να χάσει όποιο αποτέλεσμα και να έρθει… Όχι όμως όπως το ορίζει ο Μπακούνιν: «Αληθινοί επαναστάτες είναι εκείνοι που δεν έχουν να χάσουν τίποτε». Αλλά με μια ήττα ασφαλή. «Αν αποτύχουμε – αν αποτύχω για την ακρίβεια- τότε μετά τις ευρωεκλογές» και πάλι φίλοι θα είμαστε, σαν να λέει. Όπως ο προπονητής που μοιράζεται με τους παίκτες την επιτυχία, στην ήττα όμως είναι μόνος…

`

Η δημοσιογραφία, λοιπόν, θα τον περιμένει (και ας γράφει παραπλανητικά αυτό το «θα προσπαθήσω») όπως φυσικά θα τον περιμένουν και οι επιχειρηματικές του δραστηριότητες οι οποίες δεν ανακόπτουν την πορεία τους ούτε τη ζέση που προσφέρουν. Η ζωή θα συνεχιστεί, η ενδεχόμενη αποτυχία θα ξεχαστεί μέσα σε λίγες μέρες ή έστω εβδομάδες ενώ η ενδεχόμενη επιτυχία θα δώσει την επιθυμητή παράταση στον πάγκο. Το πρώιμο μήνυμα, επομένως που εξέλαβα είναι «Τρεις μήνες είναι αυτοί, θα περάσουν. Και βλέπουμε…». Τόση λοιπόν, αγωνία για το μέλλον της πατρίδας μας μόνο για τρεις μήνες; Τόσο μεγάλο όραμα και να εξαρτάται μόνο από τη ψήφο του λαού που δεν έχει δώσει και τα καλύτερα δείγματα τελευταία….; Ακόμα και αν ο Σταύρος Θεοδωράκης έχει τις καλύτερες των προθέσεων (συνεχίζω να απευθύνομαι προσωπικά σε αυτόν και όχι στο συλλογικό της κίνησής του εφορμώμενος από την ίδια του τη γραφή) αυτές ξεκίνησαν με βραχυπρόθεσμο προγραμματισμό. Η πολιτική όμως είναι μαραθώνιος. Και η αλλαγή που επιθυμεί ο οποιοσδήποτε θέλει να συμμετέχει στα κοινά, μαραθώνιος δρόμος μετ’ εμποδίων. Χωρίς να ανακόπτει την πορεία του το πρώτο στραβοπάτημα όπως και η πρώτη επιτυχημένη κούρσα.

`

Άραγε όμως  ο Σταύρος Θεοδωράκης γνωρίζει τη φιλοσοφική ρήση του Ηράκλειτου «κανείς δεν μπαίνει στο ίδιο ποτάμι δυο φορές;»

[author] Του Γλαύκου Κουμίδη[/author]

`

`

Πάντα δυσκολευόμασταν, ακόμα και σήμερα, ύστερα από σαράντα χρόνια επετειακής παίδευσης, να βρούμε τα λόγια, το σωστό ύφος, και προπάντων χρήσιμους μνημονευτικούς τρόπους, τέτοιους που να εγκαρδιώνουν, να παρηγορούν, αλλά και να συνάδουν με τις πολιτειακές μας ανάγκες. Και σαν να μην έφταναν οι ιδεολογικές αγκυλώσεις και οι ενθυμητικές διαλείψεις, φέτος χάσαμε και το μέτρο των δυνάμεων, αφού όπως φαίνεται θα δυσκολευτούμε να βρούμε κι αυτά τα αναγκαία ψιλά για να φιλοδωρήσουμε τους μουσικούς.

Ποια να ʼναι άραγε η διαβολική διαφορά της δικής μας τραυματικής εμπειρίας, και τι είναι αυτό που μας κάνει τόσο δύστροπους, πιο ιδιότροπους από τους άλλους λαούς που είδαν κι έπαθαν παρόμοια, ίσως και χειρότερα; Φταίει η μορφολογία της Μεσαορίας, που δεν μας αφήνει να αποστρέψουμε το βλέμμα από τη σημαδεμένη οροσειρά, το επιτηδευμένο ξεχείλωμα του ιστορικού χρόνου που δεν επιτρέπει στο θυμικό να γαληνέψει; Ή μήπως αυτές οι στρεβλώσεις οφείλονται σε μια βαθύτερη εσωτερική σύγκρουση, στην παθογενή συσσώρευση κάποιων ακατέργαστων αντιφάσεων.
Τουλάχιστο υφολογικά είναι πασιφανές πως ακόμα βωλοδέρνουμε ανάμεσα στη θλίψη και την έπαρση, την ελεγεία και τον θούριο. Το ύφος όμως είναι τελικά θέμα αισθητικής, υποκειμενικής προτίμησης. Πιο καθοριστική είναι η χρεία του μνημονευτικού εθιμικού, προπάντων σʼ αυτό το όψιμο στάδιο που ο λαϊκός αυθορμητισμός κοντεύει να εκτοπιστεί ολοσχερώς από τους κερδοσκοπικούς σχεδιασμούς των ατζέντηδων και των διαφημιστών. Εξάλλου δεν είναι βέβαιο αν υπάρχουν ακόμα εκεί έξω άνθρωποι που θα ʼθελαν νʼακούσουν για το πρόβλημά μας, να συμπονέσουν, ή και να νιώσουν ενοχή για την κατοχή και τη διαίρεση του νησιού μας. Εκτός κι αν το ζητούμενο είναι η εκτόνωση, η κομματική συσπείρωση και ο κατευνασμός του φόβου για τα χειρότερα που ίσως να έπονται. Αλλά και τα πιο έκδηλα αιτήματά μας, για αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής, επανένωση της χώρας, επιστροφή των προσφύγων στις εστίες τους, φαίνεται να έχουν διαβρωθεί από την κατά κόρον επανάληψη και την αναποτελεσματικότητα. Η δε υφολογική αμφιρρέπεια της διαγωγής μας των τελευταίων χρόνων, και όχι μόνο των επετειακών μας εκδηλώσεων, εγείρει την υποψία πως ίσως εντός κι ανάμεσά μας να αναπτύσσεται βαθμηδόν μια διάθεση που μόνο ως «κρυπτοεόρτια» θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Πιθανόν λοιπόν αυτό που πραγματικά επιθυμούμε, ίσως και το μόνο που μας απομένει, είναι να το «γιορτάσουμε». Το γεγονός δηλαδή πως το κράτος μας κατάφερε τότε να επιβιώσει, κι εξακολουθεί να υπάρχει, παρά τις πολλαπλές απώλειες ανθρώπων, περιουσιών, αλλά και εθνικών ιδεωδών. Με πιο βαρύνουσα την απώλεια της ιστορικής προοπτικής για «Ένωση» με την μητέρα Ελλάδα. Και όπως στις αγγελίες θανάτου οι συγγενείς προτρέπουν το κοινό να κάνει εισφορές αντί στεφάνων σε κάποιο ίδρυμα, έτσι κι εμείς εισφέρουμε έκτοτε αγόγγυστα στον «μακροχρόνιο» που κήρυξε ο Μακάριος. Δεν πρέπει όμως να έχει κανείς παράπονο. Η Κυπριακή Δημοκρατία στάθηκε όλα αυτά τα χρόνια γενναιόδωρη, γαλαντόμος, ένα ευαγές ίδρυμα που ακόμα και σήμερα, παρά τις οικονομικές δυσχέρειες, συνεχίζει να προσφέρει καταξίωση, ασυλία και άλλοθι, ακόμα και σʼ εκείνους που θέλησαν τότε να την καταλύσουν πραξικοπηματικά, καθώς και στους απατεώνες που την οδήγησαν τελικά στην πτώχευση, αποτέλεσμα της οποίας είναι και η αδυναμία της να βρει τις τετρακόσιες χιλιάδες που ζητά φέτος ο μαέστρος και οι «οργανικοί» υμνωδοί της καρτερικότητάς μας.
Πώς θα μπορέσουμε λοιπόν να επανασημασιοδοτήσουμε σαράντα βεβαρημένους Ιούληδες, χωρίς να πρέπει να προικίσουμε κάποιους επίδοξους ψυχαγωγούς; Δύσκολο το ερώτημα, αφού μια συγκεκριμένη απάντηση θα μας υποχρέωνε να μπούμε στο πνεύμα και την πρακτική των ατζέντηδων και των διαφημιστών, ή να παρεξηγηθούμε ως ομοίως «οργανικοί», με την γκραμσιανή έννοια του όρου. Δεν φτάνει όμως να ξέρουμε τι «δεν» θέλουμε. Πρέπει καμιά φορά να αντιπροτείνουμε. Ας το «γιορτάσουμε» λοιπόν ασύστολα, μέσα στη φτώχια μας, ανέξοδα και πανδήμως. Χωρίς κομματική καθοδήγηση, στήνοντας πηγαδάκια κι ανάβοντας μύριες λαμπρατζιές* σʼ όλο το κυκλικό βαθούλωμα της τάφρου. Να κοπιάσουν οι ροκάδες από τη Λεμεσό, να έρθουν και οι μαθητευόμενοι ρεμπέτες, οι λαϊκοί αοιδοί, οι τζασίστες, οι ράππερς, από Λονδίνο, Τορόντο, Αθήνα ή Αμστελόδαμο, κι όποιος άλλος θέλει να παίξει γύρω απʼ την πυρά, αμισθί. Κι ας φροντίσουν εγκαίρως οι «ανοργανικοί» επαναπροσεγγιστές να λαμπαδιάσει και το κατεχόμενο ήμισυ της τάφρου, έτσι που το τείχος της Λευκωσίας να γίνει ολόγιομο, να μοιάζει για λίγο από ψηλά σαν ένα καιόμενο στεφάνι, ένα υπερθέαμα μέσα στη νύκτα. Κι ας το φωτογραφήσουμε από πάνω με δορυφόρο ή ελικόπτερο. Για μια εικόνα στο «You Tube», αντί στεφάνων.

`
* Λαμπρατζιά, η (λαμπρόν> λαμπρακιά) μεγάλη πυρά (Κωνσταντίνου Γιαγκουλλή, Θησαυρός κυπριακής διαλέκτου, Λευκωσία ³2009).

`

***********
Ο Γλαύκος Κουμίδης είναι εικαστικός και ποιητής. Γεννήθηκε το 1950 στη Λευκωσία. Εργάζεται στην Κολωνία και στη Λευκωσία. (glavkos@t-online.de)