[Σήμέρα 30 Αυγούστου κλείνουν 50 χρόνια

απο τη δολοφονία του ποιητη Δώρου Λοΐζου

απο τα φασιστικα στοιχεία της ΕΟΚΑ Β’.]

Η κραυγη των νεκρων, άγγελος και κήρυκας¹

(ΙΠΠΩΝΑΚΤΑΣ, απ. 54 West)

Με χαλασμένη γυναίκα έμοιαζε ψες η Λευκωσία Δώρο!

Την είχαν ξεπατώσει οι καταρρακτώδεις βροχες

που έπεφταν ασταμάτητα και ο διαβολεμένος αγέρας

που γονάτιζε αλύπητα κάτω στη γη τα δύστυχα δέντρα!

Μέσα σε αυτη τη κοσμοχαλασια σε είδα αδελφε-μου

ελεύθερος και ολοφώτεινος να σεργιανας και πάλι

στους δρόμους μέσα και τις πλατείες της ρημαγμένης πόλης

με το πρόσωπο ανάποδο και ματωμένο

αναζητώντας –μάταια όμως– αποφασισμένους νέους ποιητες

για να σε συνοδέψουν προς τη σκλαβωμένη γη-μας

ομαδικα να τραγουδήσετε εκει για τους εγκλωβισμένους

το Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά,

και σαν πρώτα ανδρειωμένη, χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

Ευχόμαστε σε όλες και όλους καλές διακοπές! 

Νέες δημοσιεύσεις ξανά τη Δευτέρα 25 Αυγούστου.

Καλό καλοκαίρι!

En la mar hay unatorre

Στη θάλασσα είν’ ένας πύργος,

στον πύργο ένα παραθύρι

στο παραθύρι μία κόρη

ναυτικούς που αγαπάει.

Το χέρι δώσ’ μου περιστέρα

ν’ ανέβω πάνω στη φωλιά σου,

μόνη σου, λένε, πως κοιμάσαι,

θα’ρθω δίπλα να πλαγιάσω.

Η θάλασσα αν ήταν γάλα,

ψαράς θα ήθελα να γίνω,

και να ψαρεύω τους καημούς μου,

με τα λόγια της αγάπης.

Να μην κοιτάζεις το λιμάνι,

δε θά’βρεις τίποτα για νά ιδεις,

μία βαρκούλα ήταν δεμένη,

για μακριά ‘χει πια σαλπάρει.

Ο ήρωας της γειτονιάς

Ο αστικός ήρωας δεν πετάει, γκαζώνει και κάποιες φορές κορνάρει. Δεν σώζει τον κόσμο, απλώς φέρνει το λεωφορείο στην ώρα του, εκεί που το κράτος είπε «αποκλείεται». Με πείσμα και σωφεράτζικο νάζι.

Η ταινία «Το 47» (El 47) του Μαρσέλ Μπαρένα είναι μια λιτή, ανεπιτήδευτη ωδή στη σιωπηλή πρόκληση ενός ανθρώπου και στη συλλογική αξιοπρέπεια μιας ξεχασμένης γειτονιάς. Στον πυρήνα της, η ταινία αφηγείται την αληθινή ιστορία του Μανόλο Βιτάλ (Εντουάρντ Φερνάντεθ), ενός οδηγού λεωφορείου από την περιθωριοποιημένη συνοικία Torre Baró, που βρίσκεται στην περιφέρεια της Βαρκελώνης, κατά τη διάρκεια των ταραγμένων και μεταμορφωτικών χρόνων της δεκαετίας του 1970. Με στυλ, τρυφερότητα και έντονη αίσθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, ο Μπαρένα  κατασκευάζει μια αφήγηση που είναι ταυτόχρονα οικεία και σαρωτική, έναν τοπικό μύθο με εθνική απήχηση.

Η πλοκή ακολουθεί τον Μανόλο, που υποδύεται με διακριτικό χάρισμα και τραχιά ζεστασιά, καθώς γίνεται ένας απίθανος ήρωας σε μια πόλη που υφίσταται δραματικές αλλαγές. Η Βαρκελώνη της δεκαετίας του 1970 είναι μια πόλη στα όρια, πολιτικά, οικονομικά και γεωγραφικά. Ενώ το κέντρο αρχίζει να εκσυγχρονίζεται και να ευημερεί, γειτονιές όπως η Torre Baró που βρίσκεται στα βόρεια της πόλης, παραμένουν κυριολεκτικά αποκομμένες, στερούμενες ακόμη και της πιο βασικής υποδομής: των δημόσιων συγκοινωνιών. Όταν οι τοπικές αρχές απορρίπτουν τα αιτήματα για επέκταση του δικτύου λεωφορείων της πόλης στην περιοχή, επικαλούμενες τους απότομους, μη ασφαλτοστρωμένους δρόμους και τις υλικοτεχνικές αδυναμίες, ο Βιτάλ παίρνει την κατάσταση στα χέρια του.

Σε μια πράξη πολιτικής ανυπακοής, ο Μανόλο «δανείζεται» ένα αστικό λεωφορείο, τη γραμμή 47, και το οδηγεί ο ίδιος στη γειτονιά. Αυτό που ξεκινά ως μια πράξη διαμαρτυρίας γρήγορα εξελίσσεται σε σύμβολο ελπίδας. Το καθημερινό ταξίδι με το 47 γίνεται γεγονός, μια κοινοτική τελετουργία. Παιδιά, εργάτες και ηλικιωμένοι κάτοικοι επιβιβάζονται στο λεωφορείο όχι μόνο για να πάνε στη δουλειά ή στο σχολείο, αλλά για να ταξιδέψουν με τον Μανόλο, τον δικό τους Μανόλο, που έφερε την πόλη στο κατώφλι τους.

Για την Φλέρυ (2025)

Σύνθεση: Βασίλης Πανόπουλος

Στίχοι: Μπάμπης Ανδριανόπουλος

Ερμηνεία: Βάσια Ηλιάδη

Ενορχρήστρωση: Τάσος Ζαφειρίου

1972. Ένα δροσερό αεράκι φύσηξε κι έφερε στ’ αυτιά μας μελωδίες πρωτόφαντες πάνω σε στίχους γνωστούς ή και λιγότερο γνωστούς, ετερόκλητους σε ένα βαθμό, που είχαν όμως μια κοινή αναφορά. Τον έρωτα στη διαχρονική του μορφή και διάσταση. Ο Μεγάλος Ερωτικός! Η μουσική ήταν του Μάνου Χατζιδάκι και τις απέδωσαν δύο σχετικά άγνωστες νεανικές φωνές με τρόπο μοναδικό και ανεπανάληπτο. Ο Δημήτρης Ψαριανός και η Φλέρυ Νταντωνάκη.

Η Φλέρυ! Μια φλεγόμενη ύπαρξη. Η “φεγγαρική αηδόνα” κατά τον Νίκο Καρούζο. Ένα πλάσμα ιδιαίτερο. Με αναπαλλοτρίωτα χαρακτηριστικά για τούτο και αταξινόμητο. Ένα αερικό που φανερώθηκε στον κόσμο μας, αναστάτωσε το μέσα μας αποκαλύπτοντας πληθώρα συναισθημάτων και ύστερα αποχώρησε αφού έδωσε γενναία μάχη με τους προσωπικούς της “δαίμονες”.

Η Φλέρυ όλα τα χρόνια που ακολούθησαν μετά το τραγικό της τέλος το 1998 κατοικούσε εντός μου ως σημείο αναφοράς αλλά και ως καταφύγιο σε καιρούς της ανημπόριας Ώσπου πριν μερικά χρόνια ανακάλυψα έναν σπουδαίο μα παραγνωρισμένο δίσκο του Νότη Μαυρουδή με τίτλο: “Καρτ ποστάλ” Έγραφε ο αλησμόνητος Ηλίας Κατσούλης για τη Φλέρυ: Την είδαν στο Θιβέτ μ’ ένα μαντήλι αμίλητη τις προσευχές να λέει ξυπόλητη το μύθο της να καίει ν’ ανάβει του μυαλού της το φιτίλι. Σε ένα τετράστιχο όλη η ζωή της Φλέρυς. Ήταν το έναυσμα για ν’ ανάψει και του δικού μου μυαλού το φιτίλι και να προσπαθήσω σε τρία τετράστιχα να κλείσω τη δική μου ματιά για τη Φλέρυ.

Θα παρέμενε βέβαια ισχνή η απόπειρα εάν ο στίχος μου δεν έπεφτε στην αντίληψη του Βασίλη του Πανόπουλου. Του σπουδαίου μουσικού, του μαέστρου, του γλυκύτατου μελωδού. Με αποτέλεσμα ένα αριστουργηματικό τραγούδι που προσεγγίζει με αγάπη το ιδιαίτερο σύμπαν εντός του οποίου κινήθηκε η Φλέρυ.