Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Ida Travi, «Τά. Ποίηση της χαραμάδας και του χιονιού» (απόδοση-επίμετρο: Ευαγγελία Πολύμου)

`

Αδύνατον να επιστρέψουμε στο παρελθόν, αδύνατον
να κοιτάξουμε στο μέλλον
Ίντα Τράβι

`

Χρόνος αναμονής ανάμεσα σε τέσσερις τοίχους

Υπάρχει ένα ποιητικό σύμπαν κατοικημένο από ανθρώπινα όντα. Είναι κοινά όντα, είναι post. Μετ-εκπαιδευόμενοι, πρώην εργάτες, οδοιπόροι. Γυναίκες και άνδρες μεταλλαγμένοι από την ποίηση ζουν σʼ ένα χώρο ασκητικό. Ίσως σʼ ένα σπίτι, ίσως σε μια πρώην φάμπρικα… σʼ ένα μελλοντικό σχολείο ή στο κατώγι ενός θεάτρου. Ίσως σʼ ένα παλιό μοναστήρι. Είναι ένας χώρος φραγμένος με σανίδες, κλεισμένος με σεντόνια… Στο γύρισμα του χρόνου υπάρχει μια ενοχλητική ομίχλη, υπάρχει πολλή υγρασία.

Tά, όπως τα λεπτά που ο δείκτης ανακτά. Τά, όπως μια σχισμή στην τέντα.

Υπάρχει μια ρωγμή στο ξύλο. Αν κοιτάξεις προσεκτικά, θα δεις μια σπιθαμή γης. Αν αφουγκραστείς προσεκτικά, θʼ ακούσεις ένα χτύπημα ραβδιού.

Υπάρχει κάτι που πέφτει και δεν κυλά. Υπάρχει μια σταγόνα που δεν ξεδιψά. Υπάρχει μια πέτρα καταμεσής της κάμαρης. Υπάρχει σε εξέλιξη μια λεηλασία. Υπάρχει ένα δέντρο, ένα ξεγύμνωμα.

Υπάρχει κάποιος στην πόρτα που χτυπά… Η πόρτα ανοίγει όπως κάθε πόρτα, παραπέρα υπάρχει ένας άλλος χώρος. Διακρίνονται όντα με κοσμοπολίτικα ονόματα: Όλιν, Αττέ, Ίνα, Αντόν, Κατρίν, Ούσοβ. Μπορείς να τους δεις μια στο τόσο, μόνο για μια στιγμή, σε μορφή κόμικ στριπς, πίσω από τη χαραμάδα. Πάνε κι έρχονται. Επαναλαμβάνουν πάντα τα ίδια πράγματα. Για μια στιγμή κάνει την εμφάνισή της και κάποια Σούντα.

Είναι όντα αυτού του κόσμου, το αντίθετο ακριβώς από τους θεούς. Δεν έχουν χώρα, δεν έχουν ηλικία. Τους αναγνωρίζεις από τις στολές, από τις φόρμες εργασίας.

Μιλούν μια γλώσσα αποστεωμένη. Είναι σε σύγκρουση καθένας με τον εαυτό του, είναι σε σύγκρουση μεταξύ τους. Ντρέπονται για μια λέξη παραπάνω. Κινούνται μʼ ένα είδος λάμψης που παγιώθηκε στο γκρίζο. Η φωνή τους ηχεί βαριά. Η φωνή τους είναι μπάσα. Περιμένουν, αλλά τί;

Αναμένοντας αυτό το κάτι, υπάρχει ένα πλάνο ανώτερης διαβίωσης, υπάρχει ένα ανώτερο κλαδί, μια απλή ακτίνα. Έκαστος μισός άγιος, έκαστος μισός αμαρτωλός. Εδώ το σκοτάδι μιας ενοχής που δεν διαπράχθηκε και το φως ενός πνευματικού βίου πάνε μαζί, καταλήγουν στο ίδιο κελί.

Υπάρχει ελάχιστη κίνηση, σαν μια κούρσα που επιβραδύνθηκε στο εσωτερικό μιας μινιατούρας. Υπάρχουν κενά που βασίζονται στο χτύπο ενός παλιού εκκρεμούς, σε μια καρδιά που ξαναχτυπά.

Αυτά τα ανθρώπινα όντα πλαγιάζουν, ξανασηκώνονται. Ξαναντύνονται βιαστικά. Κρυφοκοιτάζουν πίσω από το άνοιγμα. Μας δείχνουν το μάτι τους. Περιμένουν τη λέξη που αφυπνίζει, ένα κλικ. Αλλά στο μεταξύ… τί να κάνουν με τούτο το ποίημα;

Αυτός ο τόπος ονομάζεται Τά. Είναι σκληρός όπως ένα ρολόι τοίχου.

Τά, όπως τάβλι, τάμα, τάλαντο. Τά όπως αιωνιότητα… πραγματικότητα, πνευματικότητα… γενναιότητα… αληθινότητα, ματαιότητα, φιλότητα, φιλότητα, φιλότητα!

Φωνές σβησμένες που εκτινάχτηκαν στον ύπνο μας… Ωστόσο, καταμεσής του ονείρου, το σώμα θα ξυπνήσει, θα ξανανιώσει.

Λοιπόν, υπάρχει ένα πέρασμα εκεί έξω. Υπάρχει ένα ρήγμα στο σπίτι … ο Όλιν, η Αττέ, η Ίνα, ο Αντόν, η Κατρίν, ο Ούσοβ… Από τη μια πλευρά είναι εκείνοι κι από την άλλη είμαστε εμείς… Ποιοί εκείνοι; Ποιοί εμείς;

Οι αρχαίοι Έλληνες με Τά ανήγγειλαν την πλουραλιστική φύση των πραγμάτων και των όντων του κόσμου…

Τώρα όμως αν κοιτάξεις προσεκτικά, εδώ υπάρχει μόνο χιόνι… υπάρχει μόνο πολύ χιόνι.

Για την αγάπη της αλήθειας αρνηθήκαμε κάθε εξωραϊσμό.

«…μʼ ακούς ακόμα, Όλιν;» «Όλα είναι τόσο οικεία, όλα είναι τόσο σιωπηλά…»

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Αγγελική Ηλιοπούλου, Δυο μελοποιημένα ποιήματα/ σύνθεση-ερμηνεία: Ηρακλής Ποζατζίδης (Α΄Ακρόαση)

`
`
ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ:

Fέπος

Μετρούσα κάποτε τα λόγια μου
πνιγμένα στα ημίφωνα
για να χορεύουν οι σεισμοί
ανάμεσα στα δόντια.
Την Aμαζόνα μου τη θήλασαν κοράκια
κι όλη μου τη λεμονιά
την έκαψα στα σύννεφα,
εσπερινός κατακτητής της πείνας
που μου κατέφαγε τα χρόνια.
Φόνος των καιρών
στο άμετρο περπάτημα.
Quo Musa tendis?
`
*
Fepos

Once I used to count my words
smothered with semivowels
to let the earthquakes dance
between teeth.
Crows suckled my Amazon
and all my lemon tree
Ι burned it in the clouds,
western victor of hunger
that devoured my years.
Murder of the times
in walking prose.
Quo Musa tendis?

`

***

Ποίηση : Αγγελική Ηλιοπούλου, Αγγλική μετάφρ. : Αγγελική Ηλιοπούλου, Σύνθεση, ενορχήστρωση, παραγωγή και τραγούδι : Ηρακλής Ποζατζίδης – Studio Vintage

`

Poetry : Aggeliki Iliopoulou, English translation : Aggeliki Iliopoulou, Composing, arrangment, production and singing: Iraklis Pozatzidis – Studio Vintage

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Yves Bonnefoy, Ποιήματα (μετφρ.-επίμετρο: Ανδρονίκη Δημητριάδου)

`

1. Pierre écrite (1965)
Une voix
Nous vieillissions, lui le feuillage et moi la source,
Lui le peu de soleil et moi la profondeur,
Et lui la mort et moi la sagesse de vivre.
Jʼacceptais que le temps nous présentât dans lʼombre
Son visage de faune au rire non moqueur,
Jʼaimais que se levât le vent qui porte lʼombre
Et que mourir ne fût en obscure fontaine
Que troubler lʼeau sans fond que le lierre buvait.
Jʼaimais, jʼétais debout dans le songe éternel.
`

1. ΠΕΤΡΑ ΓΡΑΜΜΕΝΗ
Μια φωνή
Μεγαλώναμε
αυτός το φύλλωμα
κι εγώ η πηγή,
αυτός το λιγοστό φως
κι εγώ το βάθος,
αυτός τον θάνατο
κι εγώ την φρόνηση να ζω.
Δεχόμουν ότι ο χρόνος
μας παρουσιάστηκε στη σκιά
με πρόσωπο άγριου ζώου
που  γελά χωρίς να σαρκάζει,
αγαπούσα τον άνεμο που σηκώθηκε
να παρασύρει την σκιά
και τον θάνατο που δεν ήρθε
παρά να ταράξει το απύθμενο νερό
που έπινε ο κισσός στη σκοτεινή κρήνη.
Αγαπούσα, στεκόμουν στο αιώνιο όνειρο.

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Mark OʼBrien, «Ερωτικό ποίημα για καμία συγκεκριμένα» (μετφρ. Γιώργος Χριστοδουλίδης)

`

let me touch you with my words
for my hands lie limp as empty gloves
let my words stroke your hair
slide down your back
and tickle your belly
for my hands, light and free flying as bricks
ignore my wishes and stubbornly refuse to carry out my quietest desires
let my words enter your mind
bearing torches
admit them willingly into your being
so they may caress you gently
within

`

*

Ασε με να σ’ αγγίξω με τις λέξεις μου
διότι τα χέρια μου κρέμονται ανήμπορα
σαν άδεια γάντια.

Ασε τις λέξεις μου να χαϊδέψουν τα μαλλιά σου
άσε τες να γλιστρήσουν στην πλάτη σου
να χαϊδέψουν την κοιλιά σου
διότι τα χέρια μου απάλαφρα και ανεμοδοσμένα
σαν από πηλό
αγνοούν τις επιθυμίες μου
και επίμονα αρνούνται να ικανοποιήσουν
τους πιο απόκρυφους μου πόθους.

Ασε τις λέξεις μου να μπουν στη σκέψη σου
κρατώντας πυρσούς
δέξου τες πρόθυμα μέσα στο είναι σου
ώστε να σε χαϊδέψουν τρυφερά
από μέσα.

`

****

O Mark OʼBrien γεννήθηκε το 1949 στις ΗΠΑ. Σε ηλικία 6 ετών χτυπήθηκε από πολιομυελίτιδα που τον άφησε παράλυτο και κατάκοιτο μέχρι τον θάνατο του, το 1999. Επιβιώνοντας εβρισκόμενος τις περισσότερες ώρες της μέρας μέσα σε μια καψούλα γνωστή ως “σιδερένιος πνεύμονας”, μετέτρεψε την ασθένεια του σε κίνητρο ζωής για να αναδειχθεί τελικά σ’ έναν από τους πιο σημαντικούς ακτιβιστές και λογοτέχνες των ΗΠΑ.

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Cavafy, Erotica/Amores (Latine vertit: Anghelika Heliopoulou)/ Καβάφης Ερωτικά ποιήματα (μετφρ. στα λατινικά: Αγγελική Ηλιοπούλου)

`

Ο Γιάννης Τσαρούχης διαβάζει ποιήματα του Καβάφη, ακούστε ΕΔΩ

`

*

ΕΠΟΣ ΚΑΡΔΙΑΣ
(1886)

Μετά σοῦ τὸ πᾶν, νομίζω, προσηνὲς μὲ μειδιᾶ,
στὸν καθρέπτη τῶν ΄ματιῶν σου τὴν χαρὰν ἀντανακλᾶ.
Στάσου φῶς μου καὶ ἀκόμη δεν σὲ εἶπα τὰ μισὰ
ἀπ΄ἐκεῖνα ποὺ πιέζουν τὴν ἐρῶσαν μου καρδιὰ
καὶ στὰ χείλη μου ὁρμοῦνε μὲ μιὰ μόνη σου ΄ματιὰ.
Μὴ μὲ ὁμιλεῖς ἂν θέλης, μὴ μὲ πεῖς γοητευτικὰ
λόγια ἀγάπης καὶ λατρείας. Φθάνει νἆσαι ἐδῶ κοντά,
νὰ σὲ λέγω πὼς σὲ θέλω, νὰ σʼἐγγίζω, τὴν δροσιὰ
τοῦ πρωϊοῦ ποὺ ἀναπνέεις νʼ ἀναπνέω, κι ἂν καὶ αὐτὰ
ὑπερβολικὰ τὰ βρίσκῃς νὰ σὲ βλέπω μοναχά!

*

CORDIS CARMEN
(MDCCCLXXXVI)

Omnia tecum, puto, mihi surridere grata
oculorum in speculo tuorum gaudium reflectere.
Lux sta mea, dimidia non tibi adhuc dixi
eorum quae cor opprimunt meum aestuosum
ac uno solo aspectu tuo ad labra impetunt mea.
Ne si velis locutus mihi sis, ne mihi verba
amoris adorationisque illecebrosa dixeris. Satis est prope te esse,
tibi me dicere te cupere, te contingere,
rorem me mane respirare quem respiras,
et si haec nimia tibi videantur te solum me conspicere!

Διαβάστε περισσότερα