`

ΕΥΘΡΑΥΣΤΟ ΦΥΣΗΤΟ ΓΥΑΛΙ

Μικρά κι αέρινα πετούμενα
πάνω απʼ το φόβο των ψυχών
σαν άγγελοι της αναγέννησης κι ωσάν
τοπία φανταστικών ερωτικών σκηνών
με διπλοσέντονα λευκά και δαντελένια
προσκέφαλα ως τους ώμους κι ως τον αιώνιο
ποθητό μανδύα ʽʽορατών τε και αοράτων ʼʼ
– εύθραυστο φυσητό γυαλί, ευγενικό στολίδι
στους κλάδους αιωρούμενο του δέντρου
της μηλιάς, της γνώσης, των μεγάλων κοπετών
των δώδεκα δακρύων, όταν σφαλίζουν νοερά
οι πύλες της μοιραίας πρωτευούσης
κι αρχινούν οι κρότοι της αντίστασης
κάτω από επίπεδες στέγες πλήρεις κεραιών,
όταν ο δήμιος των ποιητών, δεν είναι
πρόσωπο υπαρκτό με θηλιά ή λαιμητόμο
αλλά μια τρύπα χάσκουσα στο κέντρο της ζωής
κοντά μας, δίπλα μας, απέναντι
στα θεωρεία της θλίψης, σε κάθε τζαμωτό
θηριο-οικοδόμημα, μʼ επιταγμένους αριθμούς
γραφείων ή σε φαρέτρες-φέρετρα της γλώσσας
δίχως βέλη, με μόνη άρχουσα δυσοίωνη αιχμή
το αρχαίον «ουδέν» ή «το μη χείρον
βέλτιστον» ανούσιων μονολόγων.

`

Από τη συλλογή «ΩΔΙΝΕΣ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ», εκδ. «τα τραμάκια», 1993

`

ΤΑ ΣΚΥΒΑΛΑ

Όλοι εσείς, ευυπόληπτοι και νομοταγείς
με την αξιοπρέπεια στο κούτελο,
που αφήνετε το σπέρμα σας στα πεζοδρόμια
και κουμπώνετε το παντελόνι σας επιδεικτικά
(σαν πράξη καλωσύνης)
στα όρια ενός καθωσπρεπισμού φαύλου σε βαθμό
κακουργήματος και μιας ξύλινης αδιαντροπίας,

ΣΥΝΤΗΡΕΊΤΕ την αλλοτρίωση
κι ούτε ένα τριφύλλι αίμα
για τις παιδικές σας φωτογραφίες που σας φτύνουν
μήτε μια ακίδα μνήμης στους βολεμένους πισινούς σας
απʼ τη σκαλωμαρία των λογισμών σας, κάποτε
ή έστω ένα τρύπιο βλέμμα
στα χρόνια του “Μεγάλου Ξεσηκωμού”.

Ας είναι…
Βλέπετε,
“πρέπει να πληρωθώσι πάντα τα γεγραμμένα”

για τα σκύβαλα…

ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΘΗΝΑΚΗΣ, ΖΗΣΗΣ ΑΪΝΑΛΗΣ, ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΑΙΩΡΟΚΛΕΟΥΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΙΣΑΝΟΓΛΟΥ, ΣΠΥΡΟΣ ΑΡΑΒΑΝΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΒΙΟΛΑΡΗΣ, ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΒΟΛΚΩΦ, ΠΕΤΡΟΣ ΓΚΟΛΙΤΣΗΣ, ΑΝΝΑ ΓΡΙΒΑ, ΘΑΝΟΣ ΓΩΓΟΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΟΥΚΑΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΑΚΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΕΡΗΝΑΚΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΕΥΑΝΤΙΝΟΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΗΛΑΚΟΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΗΒΑΙΟΣ, ΣΤΑΘΗΣ ΙΝΤΖΕΣ, ΘΩΜΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΛΚΟΥΝΟΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΜΠΑΔΑΗΣ, ΧΡΥΣΗ ΚΑΡΠΑΘΙΩΤΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΚΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΑΤΑΛΙΑ ΚΑΤΣΟΥ, ΧΑΡΙΣ ΚΟΝΤΟΥ, ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΟΡΡΕ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΤΟΥΒΕΛΑΣ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΡΕΜΝΙΩΤΗΣ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΥΡΙΑΖΑΚΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΛΗΣ, ΛΕΑΝΔΡΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΕΟΝΤΖΑΚΟΣ, ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΛΥΜΠΕΡΗ, ΕΛΕΝΑ ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΚΟΥΣΗΣ, ΠΑΥΛΙΝΑ ΜΑΡΒΙΝ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ, ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΜΗΤΑΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΜΙΧΑΗΛ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΟΥΖΑΚΗΣ, ΛΙΛΙΑΝ ΜΠΟΥΡΑΝΗ, ΧΑΡΑ ΝΑΟΥΜ, ΝΙΚΟΛΑΣ ΝΗΣΙΔΗΣ, ΑΝΝΑ ΝΙΑΡΑΚΗ, ΖΑΦΕΙΡΗΣ ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΣΗΜΙΝΑ ΞΗΡΟΓΙΑΝΝΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΞΥΔΕΡΟΣ, ΑΡΓΥΡΗΣ ΠΑΛΟΥΚΑΣ, ΕΥΤΥΧΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΤΟΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΡΕΒΕΔΟΥΡΑΚΗΣ, ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΡΑΤΣΗΣ, ΕΚΑΒΗ ΣΕΧΗ, ΔΑΝΑΗ ΣΙΩΖΙΟΥ, ΠΕΤΡΟΣ ΣΚΥΘΙΩΤΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΜΥΡΛΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΙΓΚΑΣ, ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΣΥΦΙΛΤΖΟΓΛΟΥ, ΝΙΚΟΣ ΣΦΑΜΕΝΟΣ, ΘΩΜΑΣ ΤΣΑΛΑΠΑΤΗΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΙΡΚΑΣ, ΝΙΚΗ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΧΑΝΔΡΙΝΟΥ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΑΧΗΣ, ΑΝΤΩΝΗΣ ΨΑΛΤΗΣ, ΧΑΡΗΣ ΨΑΡΡΑΣ

Αφορμή για την σύσταση αυτής της ανθολογίας στάθηκε ένα κείμενο του ποιητή Θωμά Τσαλαπάτη. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «η εποχή», αν θυμάμαι καλά, περίπου λίγο μετά τις ημέρες των έντονων διαμαρτυριών για την δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου από έναν ειδικό φρουρό. Το κείμενο εγείρει δύο ζητήματα: πρώτον, αν και κατά πόσο βρισκόμαστε μπροστά σε μία νέα λογοτεχνική γενιά (με τα ασφυκτικά, συχνά, δεδομένα που απαιτούνται γι΄ αυτή την φιλολογική έννοια) και δεύτερον, ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτής της γενιάς. Η σκέψη του φίλου Θωμά, αλλά και η επέκταση που έκανα εγώ στο μυαλό μου έχει ως εξής: Οι ολυμπιακοί αγώνες του 2004 αποτελούν ένα γεγονός που ανυψώνει την έννοια του κράτους – έθνους σε τέτοιο σημείο, κορυφαίο ίσως, ώστε να μιλάμε τότε για μια νέα μεγάλη Ελλάδα, σχεδόν σε αντιστοιχία με την περίοδο εφόδου των ελληνικών στρατευμάτων σε τουρκικές περιοχές πέραν των συμφωνηθέντων. Η τότε καταστροφή είναι γνωστή. Οι «καταστροφικές» συνέπειες των ολυμπιακών αγώνων (για τους οποίους πολλοί είχαν από τότε τις επιφυλάξεις τους) άρχισαν να φαίνονται μετά την πτώση της μηνιαίας αυγουστιάτικης μάσκας. Οικονομική κρίση και πολιτειακή κρίση σε συνδυασμό με διεθνή κρίση και άνοδο σιγά – σιγά, πλην όμως εμφανώς και σταθερά, εθνικιστικών φαινομένων. Κάπου εκεί και μετά το 2004 διακρίνουμε και μία ξαφνική και απρόσμενη άνοδο στις εκδόσεις ποιημάτων νεαρών ανθρώπων που δεν ξεπερνάνε τα 30 έτη. Ξεχωρίζει, λοιπόν, ο Θωμάς, χωρίς αναγκαστικά να θέλει την έννοια της «γενιάς», αλλά όμως και χωρίς να την αρνείται παντελώς, μια «πολιτική τάση». Αναφέρεται σε παραδείγματα και ονόματα (που ενυπάρχουν στην παρούσα ανθολογία) και διερωτάται μήπως εν τέλει βρισκόμαστε μπροστά σε μια συγκεκριμένη στροφή της ποίησης από κάπως πιο υπαρξιακές αναζητήσεις (που μοιάζει να κυρίευσαν τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90) σε κάπως πιο πολιτικές και πολιτειακές αναζητήσεις. Μήπως δηλαδή επιστρέφει η πολιτική σκέψη μέσω της ποίησης σʼ εκείνες τις ηλικίες που νωρίς ζούνε τις συνέπειες της δεύτερης κατάρρευσης μιας νέας μεγάλης Ελλάδας. Αναγνωρίζω το γεγονός αυτό αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι είμαστε ήδη σε θέση να μιλήσουμε για συγκρότηση γενιάς. Εξάλλου κατʼ εμέ είναι εξαρχής υπό ερώτηση αυτή η ίδια η έννοια της γενιάς. Στην παρούσα σύντομη και συνοπτική ανθολογία (που βασίζεται κυρίως στις αναγνώσεις των ανθολογούντων παρά στους πιθανόν αρκετά περισσότερους ανθολογουμένους) θα βρείτε κυρίως ονόματα που δεν ξεπερνάνε τα 35 έτη και που δημοσίευσαν το πρώτον μετά το 2004. Ωστόσο αποφασίστηκε, για μια πληρέστερη κάπως καταγραφή της τρέχουσας κατάστασης στην ποίηση νέων ανθρώπων, να ενταχθούν και ονόματα που φτάνουν περίπου τα 40 έτη. Υπάρχει περίπτωση κάποιοι να ξεχάστηκαν. Δεν έγινε επίτηδες. Τέλος ας σημειωθεί ότι δεν υπήρχε θέληση για ονόματα άνω των 40 ετών, όχι για κάποιο σημαντικό λόγο, αλλά απλώς επειδή στόχος αυτής της ανθολογίας (και σε κάθε ανθολογία πρέπει να υπάρχει ένας, έστω υποτυπώδης, στόχος) ήταν οι νέες ηλικίες.

 

Στον Κωστή Παλαμά

Μέσ’ από τα κάγκελλα τ’ αόρατα

της απέραντής μας φυλακής,

μέσα στο κελί το σκοτεινό μας,

δεν εβάσταξες στον πόνο της Φυλής

κι έπεσες σα δρυς

από τα χτυπήματα

κάποιων μαύρων ξυλοκόπων

στο σκοτάδι της νυχτιάς της τραγικής,

δίχως να προσμείνεις την αχτίδα

της καινούργιας Χαραυγής.

Κι έπεσες καθώς από σεισμό

πέφτει μια μαρμάρινη κολόνα

κάποιου πανάρχαιου ναού.

Σα ναός, οπού χτυπιέται

απ’ τα βόλια των βαρβάρων.

Σαν τον Παρθενώνα,

ήρωα, ποιητή του Αιώνα.

Μάτια στερεμένα από τις τόσες

συμφορές,

δάκρυα δε θα χύσουνε για Σένα.

Θα σε κλάψουνε μια μέρα

οι ίδιοι αυτοί που μας σκοτώνουν

έναν – ένα,

σαν ξυπνήσουν απ’ τη μέθη τους

κι αντικρύσουν τι ερημιές

εσκορπίσανε στο διάβα τους

σ’ αναρίθμητες καρδιές.

Φεύγεις, πας για το ταξίδι σου

το Αχερούσιο, το στερνό,

ω πρωτότοκε αδερφέ μας,

όμως κοίτα πώς ξοπίσω σου

οι Έλληνες σε χαιρετάνε.

Ο καθένας ένα στίχο σου

ψέλνοντας μελωδικό,

σε ξεπροβοδάνε

με τα μύρια σου τραγούδια,

που βουίζουν σα μελίσσια

πάνω απ’ Απριλιού λουλούδια,

σα να προμηνάνε την Ανάσταση,

ω μεγάλε ραψωδέ μας.

από την Νεοελληνική Ποιητική Ανθολογία, του Παπύρου

(Πάπυρος Πρεςς, 1971)

πηγή: http://poem-for-you.blogspot.com