Εξήντα τέσσερα χρόνια μετά, οι «Λιποτάχτες» του Γιάννη Θεοδωράκη επανακυκλοφορούν από τις εκδόσεις Μετρονόμος. Ο πρόλογος στη νέα έκδοση είναι του Σπύρου Αραβανή και το artwork του εξωφύλλου είναι του Πέτρου Παράσχη. 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Το κυπαρίσσι

απ’ εδώ στη δύση

χωρίζει στα δυο την πεδιάδα

ύστερα έρχονται τα νερά των ποταμιών

οι φράχτες των σπιτιών

τα σημάδια των πουλιών και των ονείρων

στο πλάι

δυο καρδιές χτυπάνε δυνατά

απ’ εδώ ο νοτιάς

απ’ εκεί ο βοριάς

και τέλος τ’ άγαλμά μου

να σφαδάζει κάπου κάτω

ή πάνω απ’ τη γη

η χαράδρα γεμάτη νερά κι αντανακλάσεις

κάτω απ’ την πέτρα ένα χαλίκι.

Η νύχτα καθήλωσε τη ματιά μας.

ΛΥΠΗΜΕΝΕΣ ΜΠΑΛΑΝΤΕΣ

Μελωδία κιθάρας
σε θλιμμένη μπαλάντα θρηνεί τον αυτόχειρα ποιητή
στην αποβάθρα της νύχτας
που μάταια προσπαθεί από τα ντοκ της ανάγκης
στο φως της μέρας ν’ αναρριχηθεί
και τι να καταγράψει στον παλμογράφο της;
τούτη η γη χρεμετίζει σαν άλογο
κι εσείς
την πυροβολείτε ανάμεσα στα μάτια
παίζοντας με το Θάνατο
κι αυτή η θάλασσα
ανασηκώνεται και ουρλιάζει:
κουράστηκα να πνίγω παιδιά
ο βυθός μου έχει πάρει σχήμα πατρίδας

κι εγώ
δεν ξέρω πού ν’ ακουμπήσω την καρδιά μου
σε τούτο τον αιώνα
που γέμισε φλεγόμενα πουλιά και σύνορα κλεισμένα
λυπημένες μπαλάντες
που ξεπήδησαν από τα σπλάχνα της θύελλας.

46.

Η λογοτεχνία διαφέρει από τη ζωή, επειδή η ζωή είναι γεμάτη από αταξινόμητες και άμορφες λεπτομέρειες και πολύ σπάνια μας κατευθύνει προς αυτές, ενώ η λογοτεχνία μας διδάσκει να τις παρατηρούμε – να παρατηρούμε, για παράδειγμα, πώς η μητέρα μου συχνά σκουπίζει τα χείλη της ακριβώς πριν με φιλήσει· τον διαπεραστικό ήχο της ντιζελομηχανής ενός λονδρέζικου ταξί την ώρα που περιμένει αναμμένη· τις λευκές γραμμές πάνω στα παλιά δερμάτινα σακάκια που μοιάζουν με τις ραβδώσεις του λίπους σε ένα κομμάτι κρέας· το πώς τρίζει το φρέσκο χιόνι όταν το πατάς· τα χεράκια ενός μωρού που είναι τόσο παχουλά που μοιάζουν δεμένα με σκοινάκια (τα άλλα παραδείγματα είναι δικά μου, αλλά το τελευταίο είναι του Τολστόι).*

Αρτέμης Μαυρομμάτης, SHE MARSH FOR ASH

Προτείνω να μη σε λέω ΛΟΑΤΚΙ. Προτείνω να μη με λες ΑμεΑ.

Όχι άλλα αρκτικόλεξα, δεν είμαστε ασφαλιστικά ταμεία.

Έχουμε κανονικά ονόματα.

Εγώ, Ορατός. Εσύ, Κίνδυνος.

Εγώ κι εσύ, ορατός κίνδυνος για τη συμμετρία.

Θα μου πεις, το κάνουμε για πρακτικούς λόγους, για οικονομία χρόνου.

Δεκτό.

Όμως, για πρακτικούς λόγους και οικονομία χώρου, σ’ ένα σύμπαν αχανές

Έφτιαξαν ασανσέρ μικροσκοπικά σε κάθε πολυκατοικία

Και τώρα, με το αμαξίδιο, δε χωράω ν’ ανέβω, δεχωράω να κατέβω

Δεχωράω να ζήσω σ’ ένα σύμπαν αχανές, που το Πάνω και το Κάτω είναι σχετικό.

Και θα μου πεις, ωραία, και τι να κάνουμε λοιπόν;

Δεν ξέρω. Ας κάνουμε έρωτα. Να μια καλή ιδέα.

Ή εμετό. Να μια καλύτερη.

Ή τα στραβά μάτια. Να μια κακή ιδέα.

Εξάλλου, η αμηχανία που νιώθεις μαζί μου αύριο θα περάσει.

Θα καταλάβεις ότι μπορείς ν’ αγγίξεις. Δεν θα κάνεις ζημιά.

Θα ωριμάσεις. Θα πάψεις να φοβάσαι τις κατσαρίδες. Δεν τσιμπάνε.

Θα δεις ότι η φωνή μου δεν είναι βροντώδης, ούτε σερνικιά

Όμως είναι διαυγέστερη από φωνή τράπερ, ματατζή και χρυσαυγίτη.

Θα δεις.

Αύριο δεν θα νιώθεις αμήχανα μαζί μου. Τουλάχιστον εσύ.

Αύριο θα μάθεις ότι οι ανάπηροι γαμάνε και γαμιούνται

Αγαπάνε κι αγαπιούνται

Αγκαλιάζουν κι αγκαλιάζονται

Και λιάζονται. Συνήθως κάτω από ταβάνια. Συνήθως περιμένοντας.

Ένα λείψανο, ένα νομοσχέδιο, ένα αστέρι να πέσει.

Εγώ, προσωπικά, περιμένω το ντελίβερι.

Έχω παραγγείλει μια ίλη τεθωρακισμένων απ’ τον Αυλώνα.

Θέλω να ισοπεδώσω την Ελλάδα.

Να την κάνω προσβάσιμη.

Κι όταν τελειώσω με τους υδρογονάνθρακες και τις βραχονησίδες

Με τα στάτους κβο και τα κάζους μπέλι

Θα ισοπεδώσω τη συρματοπλεγμένη καρδιά της κεχαριτωμένης

Θα εισέλθω μέσα της θριαμβευτής

Κι εκείνη, θα δεις, θα μ’ αγαπήσει, θα μ’ εμπιστευτεί και θα μου πει κάθε αλήθεια

Σα να ‘ναι η τελευταία μας νύχτα

Στην επιφάνεια του Άρη.

ΣΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ

Στον έρωτα οι νεκροί πρέπει να κηδεύονται

βαθιά μέσα στα χώματα της μνήμης να λιώνει

η μορφή τους

τις νύχτες με το τρομερό

τρίξιμο των οστών

και τη δίψα

των πεθαμένων

τις νύχτες που καίει το θολό καντήλι

του ηλεκτρισμού

κι οι λέξεις μένουν άταφες

μέσα στον στρόβιλο

του δωματίου

Κι ύστερα, όταν ο κύκλος στενεύει

και μένουν μονάχα τα δαχτυλίδια και οι σταυροί

όταν μια άλλη γυναίκα λαχανιάζει

σε μια ταινία

και δεν ανεμίζουν πια

οι κόκκινες σημαίες των λεωφορείων

οι νεκροί γυρίζουν

Ανάγλυφα ενός επαρχιακού νεκροταφείου

τυχαίοι συνεπιβάτες σε νυχτερινές πτήσεις

σκυλιά που γαβγίζουν στο βάθος ενός

καλοκαιρινού δρόμου

αιχμάλωτοι μάρτυρες

στην τρυφερότητα και την κτηνωδία

της κούνιας των δυόμιση παιδιών