Ο ΚΟΛΥΜΒΗΤΗΣ

Τρέχα. Μη σκέφτεσαι, μόνο τα πόδια σου μετράνε, τίποτʼ άλλο, φεύγα. Στη θάλασσα, προσανατολίσου, μη χάνεις χρόνο, δεν προλαβαίνεις να σταθείς, άμα σε φτάσουν τέλειωσες, δεν έχεις περιθώρια, πρέπει νʼ αντέξεις ως τα βράχια, πού διάολο είναι τα βράχια; Δεξιά, όχι, αριστερά, τρέχα, δεν ακούς τις φωνές τους, προχώρα, στα ίχνη σου είναι ακόμα, γρήγορα, βγες από την άσφαλτο, πρόσεχε, διαόλου κοτρόνα μες στη μέση, μη σταματάς, προσπέρνα, φτάνεις, να τα βράχια, έφτασες, μη χαλαρώνεις, σκαρφάλωνε, στο παρά ένα βρίσκεσαι, πρόσεχε που πατάς, κοντεύεις, τελευταίο πάτημα, κρατήσου, λίγο ακόμα, να ʽσαι, αυτό ήταν. Ανάσα.
Κατέβαλε προσπάθεια να σηκωθεί ορθός. Ήταν μούσκεμα κι έτρεμε ολόκληρος. Του φαινόταν πως οι χτύποι της καρδιάς του αντιλαλούσαν ως απέναντι. Είχε διανύσει τρέχοντας απόσταση κάπου δέκα χιλιομέτρων με πνευμόνια και πόδια προπονημένου δρομέα. Η φυσιολογία της ανάγκης. Μέτρησε τη συνθήκη. Πίσω του οι ένοπλοι, κάτω απʼ τα πόδια του ο βραχώδης όγκος, από πάνω ξαστεριά κι ως πέρα η θάλασσα – λάδι. Δεν περίσσευε χρόνος, έπρεπε να βουτήξει. Μονόδρομος. Έκλεισε τα μάτια κι είδε τον εαυτό του πιτσιρικά, να βουτάει Γενάρη μήνα από ύψος δεκαπέντε μέτρων με την άνεση του πρωταθλητή. Ανάσανε βαθιά και συγκέντρωσε το βλέμμα του στα σκοτεινά νερά – τον κεραυνοβόλησε ακόμα μια φορά η επίγνωση της συνάφειας. Ξεφορτώθηκε παντελόνι και παπούτσια, προέταξε τον κορμό του, λύγισε τα γόνατα κι εξακοντίστηκε στο κενό.
Η Μαρία προσπαθούσε εδώ και ώρα να βολευτεί στο ντιβάνι έτσι που να μην πιάνεται η μέση της, δεν τα κατάφερνε. Τελευταία ένιωθε συνέχεια εξαντλημένη κι ας είχε μόλις πατήσει τα είκοσι εννιά. Δεν ήταν όμως η ταλαιπωρία. Σʼ άλλες εποχές έμενε δυο μέρες ξάγρυπνη χωρίς να επηρεάζεται στο ελάχιστο. Τότε που πέταγε η καρδιά της και δεν καταλάβαινε από κακουχίες. Τώρα η απόγνωση μπροστά στις μαζεμένες συμφορές και τα επακόλουθα την παρέλυαν. Ας της επαναλάμβανε η δικηγόρος πως δεν ήταν μόνη της, η καλύτερη ήταν η Πόπη αλλά δεν έπαυε να ʽναι άνθρωπος, σαν τη δική τους είχε άλλες δέκα υποθέσεις, πόσο θʼ άντεχε να παραστέκεται σʼ όλους. Aν ζούσε η μάνα της θα ʽταν αλλιώς, όχι πως δεν θα ʽχε και κείνη τις επιφυλάξεις που ʽχαν όλοι οι συγγενείς, αλλά θα ʽταν δεδομένο, σίγουρο στήριγμα. Τώρα ακόμα κι ο αδερφός της είχε κάνει πέρα. Φοβόταν, το ʼβλεπε στα μάτια του. Όλοι σχεδόν οι δικοί της φοβόντουσαν. Τους νοιάζονταν, ήταν σίγουρο, αλλά τους προβλημάτιζε τʼ ότι ο άντρας της είχε από καιρό ξεφύγει απʼ τα δικά τους μέτρα. Η δικηγόρος τους δικαιολογούσε. Τι να κάνουν κι αυτοί, δεν είναι εύκολο νʼ αποβάλλουν το φόβο απʼ τη μια στιγμή στην άλλη με τόσα που ʽχουν πάθει και καταπιεί, της έλεγε.
Έφερε ασυναίσθητα το πρόσωπό της Πόπης μπρος στα μάτια της – Καλλιόπη την έλεγαν τη δικηγορίνα αλλά Πόπη τη φώναζαν όλοι. Σκέφτηκε πως όσο βάθαιναν οι κύκλοι γύρω από τα μάτια της τόσο θέριευε. Χωρίς να ʽναι στο βάθος σκληρή. Ατρόμητη ήταν και διαβασμένη όσο κανένας άλλος, γι αυτό τη λογάριαζαν όλοι. Κι απόψε την περίμενε πάλι. Να ξαναδούν τη δικογραφία, και κυρίως μαζί με τον γέρο τον δικηγόρο, τον Πετράκη, να εξετάσουν την περίπτωση ενός καινούργιου μάρτυρα που φαίνεται πως είχε δει τον άντρα της νʼ απομακρύνεται απʼ την τράπεζα πριν απʼ τον υποτιθέμενο χρόνο της ληστείας, τρέχα – γύρευε που τον είχε ανακαλύψει πάλι αυτόν. Πέτρα δεν άφηνε ασήκωτη η Πόπη.

Τον ξέρουνε τα ελάτια, τα πλατάνια
ίδιος μ’ αυτά, περήφανος, στητός
ηχούν απ’ τη φωνή του τα ρουμάνια
μπρος για τη νίκη, για το Κόμμα εμπρός

Ο Μπελογιάννης ζει μες την καρδιά μας,
ο Μπελογιάννης ζει πα στις κορφές
ο Μπελογιάννης ζει κι είναι κοντά μας
στων τραγουδιών τις λέφτερες στροφές.

Ζει σ’ όλους τους καιρούς, σ’ όλους τους τόπους
το κάθε σπίτι, σπίτι του δικό.
Ζει ο Μπελογιάννης, ζει με τους ανθρώπους
που χτίζουν έναν κόσμο σοσιαλιστικό.

Και στο τραπέζι της χαράς της πρώτης
στη νίκη της ειρήνης τη γιορτή
ο Μπελογιάννης θάν’ πανηγυριώτης
με κόκκινο γαρύφαλλο στ’ αφτί.

(Λάκης Χατζής-Δημήτρης Ραβάνης Ρεντής)

• Nixon dvd

«…O Mπελογιάννης μάς έμαθε άλλη μια φορά
πώς να ζούμε και πώς να πεθαίνουμε.
M’ ένα γαρύφαλλο ξεκλείδωσε όλη την αθανασία.
M’ ένα χαμόγελο έλαμψε τον κόσμο για να μη νυχτώσει…»
Γιάννης Pίτσος, «O Άνθρωπος με το γαρίφαλο», Aϊ Στράτης 31/3/1952
«Χαραυγή καταπάνω του θανάτου
βάδιζεν η καρδιά σου παλικάρι
λες κι ήταν άλλος
άγουρος που ορθρίζει ν’ ανταμώσει
κρυφά την πρώτη αγάπη.»

Κώστας Βάρναλης: απ’ τους «Μπελογιάννηδες»

• Good Dick trailer
  Skeleton Key 2: 667 Neighbor of the Beast move
  • Attack Force Z ipod

Μάνος Χατζιδάκις: Μελοποιήσεις

Σε αντίθεση με άλλους συνθέτες της γενιάς του αλλά και νεότερους, ο Μάνος Χατζιδάκις δεν έχει στο ενεργητικό του πολλές μελοποιήσεις ποιημάτων. Αν και ο ίδιος ήταν λάτρης της ποίησης και γνώριζε σε βάθος έργα ποιητών και τα ρεύματα της εποχής του, στην εργογραφία του συναντάμε κάποιες λίγες επιλεκτικές μελοποιήσεις ποιημάτων και ακόμα λιγότερες να έχουν εκδοθεί όσο ζούσε. Παρ’ όλο που η μελοποίηση ποιημάτων υπήρξε ιδιαίτερα διαδεδομένη από τη δεκαετία του ’50 μέχρι και τα μέσα του ’80 και πολλοί συνάδελφοί του στήριξαν μεγάλο μέρος της δημιουργίας τους μελοποιώντας κείμενα ελλήνων και ξένων ποιητών (με πιο τρανταχτό παράδειγμα τον Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και τον Σπανό με τις «Ανθολογίες» του, τον Ανδριόπουλο, τον Λάγιο, τον Μικρούτσικο με τον Καββαδία και πολλούς άλλους), ο Χατζιδάκις κρατούσε πάντα μια απόσταση από αυτή την τάση (η οποία για κάποια χρόνια είχε γίνει σχεδόν “μόδα”). Η φράση που έχουμε ακούσει και διαβάσει πολλές φορές, ότι “η ποίηση ήρθε κοντά στον λαό” μέσω της ενασχόλησης πολλών συνθετών με την μελοποίηση ποιημάτων, φαίνεται πως άφηνε αδιάφορο τον Μάνο Χατζιδάκι, ο οποίος υποστήριζε ότι: “η ποίηση και η μουσική έχουνε μια αυτάρκεια και δεν περιμένουνε τα καινούργια έργα για να ξαναυπάρξουν”.
Βεβαίως, χρησιμοποιώντας τον όρο μελοποίηση, εννοούμε την επένδυση με μουσική ενός ποιήματος που υπάρχει πριν την ενασχόληση του συνθέτη με αυτό. Σε αντίθετη περίπτωση, ο Μάνος Χατζιδάκις θα κατείχε τα πρωτεία σε μελοποιήσεις ποιημάτων εάν προσμετρούσαμε τα τραγούδια που έντυσε με στίχους του ποιητή και φίλου του Νίκου Γκάτσου. Όλοι αυτοί οι στίχοι, όμως, γράφτηκαν από τον Νίκο Γκάτσο για να γίνουν τραγούδια και δεν προϋπήρχαν ως ποιητικά κείμενα πριν μελοποιηθούν από τον Μάνο Χατζιδάκι (υπάρχει ίσως μία μοναδική εξαίρεση, στην οποία θα αναφερθούμε στη συνέχεια). Αναζητώντας λοιπόν, τις μελοποιήσεις του Μάνου Χατζιδάκι, θα προσπαθήσουμε μια σύντομη καταγραφή ξεκινώντας από τα πρώτα δημιουργικά χρόνια του συνθέτη, μέχρι και τον τελευταίο κύκλο μελοποίησης ποιημάτων που έμεινε ανολοκλήρωτος.

«Την αξιότητά μου δεν πρέπει να την αναζητήσω στο χώρο, αλλά στη ρύθμιση της σκέψης μου. Δε θα μου πρόσθετε τίποτα η κτήση όλης της γης. Δια του χώρου, το σύμπαν με περιέχει και με καταπίνει σαν ένα στίγμα∙ δια της σκέψεως, το περιέχω εγώ.»
Πασκάλ, Σκέψεις, «Ενδείξεις του ανθρώπινου μεγαλείου»

Vampire in Brooklyn

Τον Κάλας τον γνώρισα στη Νέα Υόρκη το φθινόπωρο του 1983. Ήταν πια εβδομήντα ετών. Την περίοδο εκείνη ετοίμαζε μια σειρά διαλέξεων για τον Ιερώνυμο Μπος. Λίγο αργότερα τις παρουσίασε στο Κούπερ Γιούνιον, ένα από τα παλαιότερα πολυτεχνεία των ΗΠΑ, στο Βίλατζ του Μανχάταν.
Ερχόταν να με δει στο γραφείο μου, αφού κατά κανόνα είχε προηγηθεί τηλεφώνημά του την προηγούμενη. Υπηρετούσα τότε ως Πρόξενος στο Γενικό Προξενείο της Νέας Υόρκης. Τον θυμάμαι να μπαίνει πάντα ευθυτενής, να κάθεται στην πολυθρόνα απέναντί μου, να καρφώνει αμέσως τα μεγάλα του μάτια απάνω μου. Κομψός, περιποιημένος. Ήρεμος. Μόνο κάποιες στιγμές διέκρινα μια νευρικότητα, κάτι σαν σκίρτημα, σαν κυματισμό αμυδρό και φευγαλέο στο πάνω μέρος του κορμιού. Μου έδινε την εντύπωση ότι προσπαθούσε μάταια να κρύψει το μπαστούνι του, να μην το δω.
Τον απασχολούσε για καιρό ένα μικρό διαμέρισμα που διατηρούσε στο κέντρο της Αθήνας. Ήταν το τελευταίο που του απέμεινε. Ήθελε τη γνώμη μου για τη σύνταξη του κατάλληλου πληρεξουσίου. Τον προβλημάτιζε η συμπεριφορά του απαιτητικού ενοικιαστή του. Τα συναφή έγγραφα τα υπέγραφε πάντα ως Νικόλαος Καλαμάρης. Έφερνε όμως αλλού την κουβέντα και ανέπτυσσε, με την ίδια πάντα άνεση, μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων. Φαίνονταν με τα πρώτα ακούσματα ετερόκλιτα, όπως ήταν φέρʼ ειπείν η σύγχρονη ζωγραφική, ιδίως η αμερικανική, ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Πορφύριος, στον οποίο έτρεφε ιδιαίτερη εκτίμηση, αλλά και η αρχιτεκτονική του Παρθενώνα. Επέμενε μάλιστα να υποστηρίζει συχνά πυκνά την αρχή του Μονταίνιου που ήθελε, ως γνωστόν, να μας φέρει όσο πλησιέστερα γινόταν στην αλήθεια των πραγμάτων. Δηλαδή: «Το ζήτημα πλέον δεν είναι να ερμηνεύουμε τις ερμηνείες, παρά να ερμηνεύσουμε τα πράγματα.»
Ως συζητητής υπήρξε απαράμιλλος. Ήξερε να ακούει και να διακρίνει τα ζητήματα εκείνα που χρειάζονταν διευκρινίσεις ή αντικρούσεις, προετοιμάζοντας με υπομονή την απάντησή του. Όταν ερχόταν η σειρά του ήταν σαρωτικός. Πρέπει να υπήρχε μια εσωτερική, αφανής αλλά καλά μεθοδευμένη στρατηγική που υποστήριζε την ανάπτυξη των επιχειρημάτων. Ενίοτε κατά τρόπο μαθηματικό. Δεν δογμάτιζε, ούτε κατέφευγε σε σχήματα κενά ουσιαστικού περιεχομένου για να μην δοθεί η εντύπωση ότι δήθεν νοηματικά ηττήθηκε κατά κράτος, όταν η άλλη πλευρά φαινόταν ότι προς στιγμήν υπερίσχυε διαλεκτικά. Εννοείται ότι οι αλληλουχίες των συλλογισμών δεν έκρυβαν τους αποδεικτικούς συσχετισμούς που προηγήθηκαν. Η ζωτικότητά του παρέμεινε ανεξάντλητη ως το βιολογικό του τέλος. Το ίδιο και η άτεγκτη κριτική του αποτίμηση. Αυτό το ήξεραν όλοι: δεν χαριζόταν σε κανέναν. Τα άκρως επιτυχή ευφυολογήματα διαδέχονταν το ένα το άλλο, οι κρίσεις του, οξυδερκείς και αυστηρά προσωποπαγείς, μαρτυρούσαν τον πλούτο των γνώσεών του.

HOME
ΣΤΙΣ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ

Σκηνοθεσία: Yann Arthus-Bertrand
Παραγωγή: Denis Carot, Luc Besson
Σενάριο: Isabelle Delannoy, Yann Arthus-Bertrand, Denis Carot, Yen Le Van
Μουσική: Armand Amar
Διάρκεια: 120′

Η ταινία εδώ: http://www.youtube.com/user/homeproject

Σύνοψη:
Μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες, η ανθρωπότητα κατάφερε να διαταράξει την ισορροπία του πλανήτη, που είχε επιτευχθεί ύστερα από περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια εξέλιξης. Το τίμημα είναι υψηλό. Όμως, η ανθρωπότητα έχει ακόμη το περιθώριο μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια ν’ αναστρέψει την τάση αυτή, ν’ αντιληφθεί σε ποιο βαθμό έχει φτάσει η καταστροφή του φυσικού πλούτου της Γης από τον άνθρωπο και ν’ αλλάξει τα πρότυπα κατανάλωσης.

Όχι! Δεν είναι ένα ντοκιμαντέρ για την καταστροφή του πλανήτη σαν τα άλλα που έχετε δει, ή που δεν έχετε δει αλλά έχουν γίνει στο παρελθόν. Ο Yann Arthus-Bertrand κάνει το σκηνοθετικό του ντεμπούτο με μία ταινία – συναγερμό. Ο σκηνοθέτης και το επιτελείο της ταινίας μας ξεναγούν στο σπίτι μας, τη Γη, με σκοπό να αφυπνίσουν όχι μόνο την οικολογική μας συνείδηση αλλά και το ένστικτό μας για επιβίωση. Η ταινία αποτελείται αποκλειστικά από εναέρια πλάνα που συγκλονίζουν, άλλοτε για την ομορφιά του κόσμου κι άλλοτε για τον ύψιστο κίνδυνο που διατρέχει. Τα ντοκουμέντα που παραθέτει ο σκηνοθέτης, μέσα από την έρευνά του για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Γη σήμερα, είναι περισσότερο από ανησυχητικά. Ωστόσο, ο ίδιος ο δημιουργός δηλώνει πως «Είναι πολύ αργά για να είμαστε απαισιόδοξοι». Έτσι, κάθε αποδεικτικό στοιχείο για την καταστροφή του πλανήτη προάγει καθαρά το μήνυμα ότι ακόμη έχουμε την ευκαιρία να κληροδοτήσουμε στις επόμενες γενιές έναν πλανήτη που θα μπορεί να φιλοξενήσει τη ζωή. Αν και ο άνθρωπος, όπως αποδεικνύεται κι από τα εναέρια πλάνα, είναι ένα πολύ μικρό μέρος του κόσμου, κατάφερε να καταστρέψει το ίδιο του το σπίτι. Αυτό δεν μπορεί παρά να σημαίνει πως έχει την δύναμη και να αντιστρέψει την σημερινή κατάσταση. Ο σκηνοθέτης τόνισε πως δε θέλει μέσα από την ταινία του να μιλήσει για την καταστροφή. «Το ότι αρνούμαστε να συνειδητοποιήσουμε την αποτυχία μας και την ευθύνη που έχουμε για τη διάσωση του πλανήτη είναι η πραγματική καταστροφή», επεσήμανε.