ΣΒΕΤΛΑΝΑ

I

Σφήνωσε στα μηλίγγια μας το πέλαγο
και δε λέει να ξεκολλήσει.
Κι η φλογίτσα η ανέσπερη του νου
αδημονεί: Αγρυπνείτε.

Τούτο το πρωί μας ζωογόνησε
με καινούργια σχέδια:
Να μαγέψουμε τον άνεμο να τραγουδήσει
για να φουσκώσουν τα πανιά.
Τούτο το πρωί κάτι άλλαξε μέσα μας,
κάτι πέθανε, κάτι γεννήθηκε,
που ωστόσο δεν το προσδιορίσαμε ακόμα.
Τόσα χρόνια η άπνοια μας ποδηγετούσε
τόσα χρόνια η αχλή μας σκότωνε
κι είναι καιρός να λογαριαστούμε,
καιρός να μετρηθούμε ένας – ένας
κι ύστερα αγκαλιά να βγούμε στο πέλαγο.
– Τι το πέλαγο σφήνωσε στις ψυχές
και δε λέει να ξεκολλήσει
κι η φλογίτσα η ανέσπερη του νου
αδημονεί: Αγρυπνείτε.

Είπα: Μέτρησα και λείπουν χιλιάδες.
Είπες: Μέτρησα τις μυριάδες των ζωντανών
που κινούν για τη μάχη.

1. Το Kαβούκι του Eλέφαντα του Étienne Lepage στο “Θεατρικό Βαγόνι του Τρένου στο Ρουφ”.

Ό,τι πιο ανατριχιαστικά δραματικό είδα εφέτος. Συγχαρητήρια σε όλους. Υπό καταρρακτώδη βροχή στο Θεατρικό Βαγόνι του τρένου στο Ρουφ, ένας πωλητής ομπρελών καταφεύγει σε ένα σπίτι για να προφυλαχτεί από τη βροχή! Όμως ο βρεγμένος δεν βρέχεται και ο αδίστακτος, αποφασισμένος για όλα πλασιέ, επιδίδεται σε ένα σαδομαζοχιστικό παιχνίδι με τον άβουλο (;) και μάλλον βολεμένο νοικοκύρη, που αναγκάζεται στο τέλος να του αγοράσει όλη την μισο-άχρηστη παρτίδα του για να ξεπλύνει τις ενοχές, και να ξεχάσει το θηρίο τής κουνταλίνι που ξύπνησε μέσα του και κακοποίησε τον ταλαίπωρο βιοπαλαιστή, που πήγαινε μεν γυρεύοντας, όμως το μόνο που ήθελε ήταν απλώς να επιβιώσει όπως-όπως και καταλήγει να του μιλάει στον πληθυντικό, αφού από την αρχή τον έβλεπε απλώς ως πελάτη. Λογοτεχνικές παραπομπές: «Το ρόδο της ερήμου» του Ανρί ντε Μοντερλάν και το δικό μου μυθιστόρημα «Η φωνή του μανδραγόρα» (στα γαλλικά “le chant de la mandragore”). Αποστομωτικές οι ερμηνείες των δύο ηθοποιών Μάνου Βακούση και του υπερκινητικού Άρη Τσαμπαλίκα. Άξιες αμφότερες για βραβείο αʼ ανδρικού ρόλου. Πάντα τέτοια!

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ: Μετάφραση Μαρία Ευσταθιάδη. Σκηνοθεσία Τατιάνα Λύγαρη. Σκηνογραφική Επιμέλεια Βασίλης Παφίλης. Κοστούμια Δανάη Κουρέτα. Μουσική Παναγιώτης Βελιανίτης. Κίνηση Αννέτα Κουβελιώτη.
Φωτισμοί Γιάννης Δρακουλαράκος. Βοηθός σκηνοθέτη Dubravka Franz Spiliotopoulou. Πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Μάνος Βακούσης, Άρης Τσαμπαλίκας.

1) Amit Friedman Sextet-Sunrise (Origin records)

Ο κύκλος μιας μέρας από τον Ισραηλινό σαξοφωνίστα Amit Friedman. Πέρα απʼ τα κλασικά όργανα διανθίζει τις συνθέσεις του με ούτι, κιθάρα καθώς και έγχορδα. Ποικίλες οι αναφορές του με μελωδίες που μένουν στο μυαλό και ενδιαφέρουσες ενορχηστρώσεις. Απʼ το “Optimism” μʼ έναν χορευτικό calypso ρυθμό που κλείνει το μάτι στο “Saint Thomas” του Sonny Rollins ως το “Or” που ξεκινάει ως μια μπαλάντα με αναφορές στην μουσική παράδοση της Μέσης Ανατολής και καταλήγει σʼ ένα bluesy δυναμίτη. Αξιοσημείωτο το “Bolero” μʼ έναν αβίαστα ρέοντα ρυθμό, ενώ ο δίσκος κλείνει όπως άρχισε, με μια επανάληψη του “Sunrise”, αυτή τη φορά όμως σε φωνητική version, με τη γλυκιά φωνή της Tamar Eiseman να μας αφήνει μια αιθέρια αίσθηση.

2) Branford Marsalis Quartet-Four MFs Playing Tunes (Marsalis Music)

Μετά το “Songs of Mirth and Melancholy”, ντουέτο με τον πιανίστα του Joey Calderazzo, o σπουδαίος σαξοφωνίστας επιστρέφει με το εκπληκτικό κουαρτέτο του σʼ αυτό που ξέρει καλύτερα, το σύγχρονο be-bop. Μεγάλη γκάμα διαθέσεων, απʼ το ατμοσφαιρικό, ερωτικό, “My Ideal” ως το εκρηκτικό “Whiplash”, με ιδιαίτερη έμφαση στον διαδραστικό αυτοσχεδιασμό της στιγμής. Νέο μέλος στο κουαρτέτο του ο ντράμερ Justin Faulkner που αντικαθιστά επάξια τον αποχωρήσαντα Jeff “Tain” Watts ενώ δεν λείπουν οι αναφορές του Marsalis στους «γίγαντες» του παρελθόντος. Στον Thelonious Monk, στη σύνθεση “Teo” και στον Sydney Bechet με την σύνθεση “Treat it Gentle” που κλείνει το άλμπουμ.

Οι τέσσερις καλύτερες ταινίες από αυτές που προβλήθηκαν το 2012, η μία που αγάπησα περισσότερο και τέσσερις ακόμη που άξιζαν λίγο περισσότερη προσοχή και …προβολή

1) Ο ΚΑΙΣΑΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ

Ο Ιούλιος Καίσαρας του Σαίξπηρ σε μια παράσταση στην οποία παίζουν βαρυποινίτες από τη φυλακή Ρεπίμπια, κοντά στη Ρώμη. Οι Ταβιάνι με ντοκιμαντερίστικη αθωότητα παρακολουθούν τη διαδικασία του ανεβάσματος του έργου και παρεμβάλλουν μέσα στις ιστορίες των «ηθοποιών» τη δική τους ποίηση και τα υπαρξιακά τους μοτίβα για το νόημα της ελευθερίας, της τιμωρίας και της κάθαρσης. Χωρίς να παραλείπουν, πώς θα γινόταν αλλιώς, με πρόσχημα το σαιξπηρικό έργο να μιλήσουν για το αιώνιο παιχνίδι της επανάστασης που εκπνέει όταν γίνεται εξουσία. Ο Πάολο και ο Βιτόριο Ταβιάνι μπορούν ακόμη να φτιάχνουν αριστουργήματα.