Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Παναγιώτης Ράμμης, «Η έρημος και η ζούγλα», Εκδόσεις ΑΩ, 2011

Πρόκειται για την ιστορία ενός ανθρώπου, δίχως πατρίδα ή ιδεολογία, που χωρίς τίποτα το ηρωικό στη συμπεριφορά του, περιπλανιέται στην “Έρημο και τη Ζούγκλα”, εκπροσωπώντας έναν έμπορο όπλων, ο οποίος στις δημόσιες δραστηριότητές του έχει τη φήμη μεγάλου ευεργέτη. Ο ήρωας επιζητεί μια συνεχή φυγή, όχι από την μάζα των ανθρώπων, που είναι αφόρητα προβλέψιμη και ανιαρή, αλλά από τον ίδιο τον εαυτό του. Προσπαθεί, μέσα στη διαλυτική επίδραση του ήλιου της ερήμου και στη ναρκωτική ηγεμονία της ζούγκλας, να καθυποτάξει κάθε αίσθηση της συνείδησής του. Στο τέλος, όμως, αυτή τον “διαλύει”, οδηγώντας τον στην πλήρη αυτογνωσία και την τρέλα. Οι περιοχές, που διαδραματίζονται τα επεισόδια του βιβλίου, είναι φανταστικές. Οι λαοί, οι άνθρωποι δεν είναι τίποτε άλλο από μια ζωντανή αναπαράσταση των ζωωδών ενστίκτων της ανθρώπινης φύσης, από τη στιγμή που, όπως δηλώνει ο συγγραφέας του, “Τον πρώτο μας φόνο τον κάνουμε όταν δολοφονούμε το παιδί μέσα μας!

*****

ΔΥΟ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

 
«Ο σπασμένος καθρέφτης και η ευθανασία των ακριδών»

 

ΕΡΗΜΟΣ, αυτός ο τυραννικός καθρέφτης, με τον ήλιο ζυγιασμένο αδιάλειπτα μέσα του. Μια όψη αδυσώπητη και καθολική γνώριμη ασπλαχνία. Θέρμη που εξαντλεί τις δυνάμεις, διασαλευτής της ευθυκρισίας. Η σκιά πέριξ μου αφυδατωμένη με ακολουθεί, εφιάλτης και δαμαστής.
Η έρημος μια ζωντανή οντότητα ταυτόσημη με τη συνείδηση που δεν καταλαγιάζει ποτέ. Η σκόνη της μπαίνει στα ρουθούνια, στους πνεύμονές σου. Την αναπνέεις βαθιά. Ακόμη και τα σωθικά σου καίγονται από την αρμύρα της ερήμου. Οι βεδουίνοι στις δοξασίες τους τραγουδούσαν για τη θάλασσα που μετά από πολύχρονες τρικυμίες αναπαυόταν κάποτε σ’ αυτά τα μέρη. Γι’ αυτό οι αμμόλοφοι μοιάζουν με κύματα, γι’ αυτό οι όψεις τους αλλάζουν με τις θύελλες. Χίλια πρόσωπα, χίλιες συνειδήσεις, ναυτία, ζάλη και όλεθρος.

ΒΑΘΙΑ, ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΖΗ, υπάρχει η περιοχή που ονομάζεται Νεκροθάλαμος. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα φαράγγι, με μήκος αρκετών δεκάδων χιλιομέτρων, που εκτείνεται στα ριζά μιας θεόρατης οροσειράς με βράχια κατάμαυρα, γυαλισμένα σαν λεπίδες μαυριτανικού μαχαιριού. Στην ατμόσφαιρα επικρατεί νεκρική σιγή αφού κι ο άνεμος καταλαγιάζει μπρος τη θέα του μπλάβου βουνού. Εδώ λοιπόν εδρεύει ο υπαρχηγός του δυτικού τομέα, πρίγκιπας Αμράς της φυλής των λύκων. Ο διαχωρισμός σε φατρίες γίνεται με βάση το φύλακα ζώο που έχει κάθε φυλή για προστάτη. Ενδιαφέρον χαρακτηριστικό είναι ότι όσο μεγαλύτερο χαρέμι έχει ο τοπικός άρχοντας τόσο πιο πολλά παιδιά γεννιούνται, άρα ο στρατός του αποκτάει στρατηγούς , αξιωματικούς και οπλίτες με βασιλική σφραγίδα.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Ασημίνα Ξηρογιάννη, «Τα Χαμόγελα της Μάτσης Χατζηλαζάρου»

 Από το χαμόγελό σου πετάξανε
δέκα πουλιά στους ώμους μου επάνω.
Το χαμόγελό σου το κρατάς
όπως ένα παιδί τη ναυτική του ψάθα.

 

Η ευαίσθητη ποιήτρια από τη Θεσσαλονίκη. Η αιώνια ερωτευμένη με τον Αντρέα Εμπειρίκο, στον οποίο σταθερά αναφέρεται σε όλο της το έργο, αφού αυτός φαίνεται να αποτελεί την αιτία της ποιητικής της παραγωγής, καθώς και το ποιητικό της Υποκείμενο.
Αυτή που «απλώνει την αγκαλιά της και συνάζει όλα τα μάτια,και τους καημούς,τα βράχια κια τα ακρογιάλια» .Συνάζει τον λυρισμό όλου του κόσμου- κι ας την κατατάσσουν οι κριτικοί στον υπερρεαλισμό-χωρίς να τον τσακίζει από εμμονές. Όχι πως αυτές της λείπουν:
«Θα΄θελα μα πόσο θα΄θελα ναι θα΄θελα αμέσως τώρα τώρα/θέλω να ξεμαλλιάσω λίγο την σύνταξη για να σε τραγουδήσω όπως/έμαθα στο Παρίσι/εσένα σ΄εχω Δεινόσαυρο από τους πιο εκπληκτικούς/εσένα σ΄έχω βότσαλο φρούτο απαλό που τα΄ωρίμασε η θάλασσα/σ΄ερωτεύω/σε ζηλεύω/σε γιασεμί…/[Αντίστροφη Αφιέρωση»

Ποιήματα,εκδ.Ικαρος,1989].

Απλά ξεπερνά τις εμμονές της τελικά και μιλά θαρραλέα για τον έρωτα:

« …Σκέπτομαι μια ζωή που θα΄τανε βαριά σαν σήμερα,/Μονάχα αν έλειπες ταξίδι.Το πρωί σκέπτομαι τα μέλη σου σφιχτοδεμένα-εκεί κάπως εντοπίζω/Την αγκαλιά σου.Το βράδυ βλέπω τα χείλια σου σαν/Το δαγκωμένο φρούτο…/Ελα η μέρα είναι τόσο ωραία-τα ποιήματα που/Αγαπώ θέλω να τα ζήσω μαζί σου…»[Μάης ,Ιούνης και Νοέμβρης]

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Γιώργος Δρανδάκης, “Πνευματική Διαθήκη”

Aπό το βιβλίο: Γιώργος Δρανδάκης, «Ο Πόθος Φουσκώνει το Πανί», Αθήνα 2001

Κύκλος Ε΄
Επίμετρον

Ο Καρυωτάκης, την ημέρα της αυτοκτονίας του, κι ενώ κατ’ αρχάς προσπάθησε να ανοιχτεί στη θάλασσα και να πεθάνει έτσι, όταν στο τέλος ξαναγύρισε στην ξηρά, πριν πάρει το μοιραίο περίστροφο στο χέρι, έγραψε δυο σημειώσεις στο σημειωματάριό του, “Για όσους θα ‘ρθούν μετά από μένα… θα ήθελα να γράψω τις Αναμνήσεις ενός Πνιγομένου”.
Έτσι, από μια τέτοια θέση μόλις έχοντας βγει από τη θάλασσα από απόπειρα αυτοκτονίας, γράφοντας αναμνήσεις ενός πνιγομένου, θα ήθελα να ορίσω ότι είναι η θέση από την οποία γράφει και δημιουργεί ο μεγάλος καλλιτέχνης.
Η πίκρα της ζωής, το αλμυρό της θάλασσας, η φύση οργιαστική τριγύρω, μισοπνιγμένος, εν γνώσει των δυσκολιών της ζωής, έχοντας αριστερά την επαναστατική διάθεση να συντρίψει τη ζωή τέτοια που είναι και να την πετάξει κανείς κατά πρόσωπα όλων, και δεξιά την κατάφαση της ζωής, ξέροντας ότι παρ’ όλα τα αρνητικά η ύπαρξη είναι ηδονική, τέτοια νομίζω πως πρέπει να είναι και η αφορμή της δημιουργίας και το πιστό ταίρι της.
Στη φροϊδική εσχατολογία, και μάλιστα στο βιβλίο του “Ο Πολιτισμός Πηγή Δυστυχίας”, βλέπουμε να επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο. Από τη μια η ορμή για δημιουργία, για αγάπη και έρωτα, και από την άλλη η ορμή για καταστροφή, αυτοκαταστροφή, η αυτοκτονική διάθεση της ψυχής, το εγκληματικό της μέρος. Αυτή η σύνθεση αυτών των δύο αντιτιθεμένων μεταξύ τους ορμών δημιουργεί αυτό που αποκαλούμε Πολιτισμό. Η Τέχνη δεν είναι μόνο για τα σαλόνια, αλλά πρέπει να κατεβαίνει και στο λιμάνι. Η αισθαντική ψυχή αντλεί και από τα δύο και γεμίζει το κενό του απείρου και με ζωή και με θάνατο διακοσμημένο από το αίσθημα που είναι η λίμπιντο. Η ψυχή είναι ερωτευμένη με το άπειρο και μόνο σε αυτή της την υπέρβαση μπορεί να είναι πρωτότυπη, αυθεντική και δημιουργική. Είναι εκείνη η ψυχή που μπορεί να στέκεται όρθια και να βλέπει τον Κόσμο μέσα από την camera obscura του συναισθήματος. Η λίμπιντο εισχωρεί σε κάθε πτυχή του Σύμπαντος και θέλει συμπαθητικά να το κατανοήσει, και γι’ αυτό είναι γεμάτη από θαυμασμό. “Μάλιστα φιλοσοφικών τούτο το πάθος το θαυμάζειν” λέει ο Πλάτων, και κάτω από αυτήν τη φράση πέφτει όλη η πνευματική δημιουργία της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Στέργιος Ντέρτσας, «Μη μιλάς» [ο χάρτης αιμορραγεί]

                                           

                                                          Στη μνήμη του Χρήστου Βακαλόπουλου

Της χώρας του, της πόλης του, της γειτονιάς του, της ζωής του, ο χάρτης, μια μικρή κηλίδα πάνω του, αίμα ,αληθινό, ζεστό αίμα, στο κέντρο περίπου, εξαπλώνεται, σε όλα τα μήκη και πλάτη του, ανατολή, δύση, βορράς, νότος, απειλητικά, εφιαλτικά γρήγορα, αυτοκρατορία ασυγκράτητη, καλπάζει, σβήνει τα σύνορα, τα καταργεί, τα καταπίνει, τα βουνά, τα ποτάμια, τις λίμνες, τις πεδιάδες, τις θάλασσες, αίμα, είναι αίμα, γαμώτο, αίμα, το παιδί, το παιδί, το φάγανε, το χτυπήσανε, μια σφαίρα, πονάει, το χρώμα του αλλάζει, μια κηλίδα, όχι απ’ έξω, από μέσα, ένας αιφνίδιος, ορμητικός, πίδακας, καίει, όλα σκοτεινιάζουν, αίμα μαύρο, πονάει, πως βρέθηκα εδώ, τι έγινε, αναρωτιέται, το τοπίο γύρω του θαμπώνει, πως, μια απορία σαν σφαίρα, διψάει, διψάει, λίγο νερό, προσπαθεί να φωνάξει, μάλλον αδύνατο, μήπως κι ακούσουν οι άλλοι, οι δικοί του, δεν ξέρει αν τον πήραν χαμπάρι, δεν ξέρει αν είναι σε θέση να τον βοηθήσουν ή μήπως κι αυτοί χρειάζονται βοήθεια, ήταν όλοι μαζί, λέγανε διάφορα, γελούσαν, μια ηλεκτρισμένη νηνεμία τους μούδιαζε τα μέλη, γελούσαν χωρίς λόγο, από εκνευρισμό, από φόβο, πάνω στα γέλια τους ήρθε και στάθηκε ένα βαρύ σύννεφο ανησυχίας, ασάλευτο, μελανιασμένος προάγγελος, άρχισε να πέφτει ένα χαλάζι από σφαίρες, τίποτα άλλο δεν θυμάται, ξαφνικός πυρετός, ένας πύρινος σφικτήρας γύρω από το κεφάλι του, στο μέτωπό του μικρά σπυριά ιδρώτα, θλιμμένα, δυσοίωνα άστρα, μπρος στα μάτια του ένα ασυνάρτητο γυαλί, φριχτές, ακατανόητες εικόνες, φαντάσματα με σάρκες και οστά, πέφτουν πάνω του με δύναμη, τσακίζουν και τσακίζονται, αποσπάσματα αγαπημένων προσώπων, το κορίτσι του, η γαλήνια ομορφιά του προσώπου της, το γεμάτο ταπεινοφροσύνη φεγγοβόλημα της ύπαρξης της, αλλοιωμένη μορφή, ένα παραμορφωμένο κομμάτι της, ποιος της το έκανε αυτό, ομορφιά που πνίγεται από παράσιτα, ποιος, του απλώνει ένα χέρι που όλο πλησιάζει αλλά ποτέ δεν φτάνει, τη ρωτάει πότε θα πάνε για σκι, πρέπει να το κανονίσουν σύντομα, σε κάποια από τις επόμενες μέρες οπωσδήποτε,

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Ντοκουμέντο: Η ΠΡΩΤΗ δημοσίευση του Γιώργου Σεφέρη το 1915 (Αποκλειστικότητα) -Αρχείο: Μάνου Ελευθερίου

 Η ΄Εκθεσις των θερινών Εξετάσεων. Περιοδικό του Β΄ Προτύπου Γυμνασίου, 1915 όπου, πρωτοσέλιδη η έκθεση του Γ. Σεφεριάδη, με τίτλο «Πρώτη ημέρα των Παύσεων». Η ΠΡΩΤΗ δημοσίευση του Γιώργου Σεφέρη, σε ηλικία 15 ετών.

 

Πατήστε στις εικόνες για Ανάγνωση

 

 

Διαβάστε περισσότερα