[author]του Κώστα Ρεούση[/author]

Με αφορμή τη δημοσίευση της έκθεσης του γραμματέα του Ο.Η.Ε., Μπαν Κι Μουν, για την ανανέωση της θητείας της UNFICYP (United Nations Peacekeeping Force In Cyprus-Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο).

Και το πανηγύρι καλά κρατεί, κι αρχίσανε τα έντονα διαβήματα και οι, σε αυστηρό ύφος, επιστολές στα αρμόδια όργανα. Καλά εντάξει, μάλλον οι ασκούντες, σʼ αυτόν τον τόπο, πολιτική έχουν μετοικήσει στον πλανήτη Άρη και ψάχνουνε ίχνη ζωής, χωρίς σκάφανδρο κι οξυγόνο. Η κυβέρνηση πράττει ότι προβλέπει το πρωτόκολλο, οι αντίπαλες πολιτικές δυνάμεις βρίσκουν ευκαιρία να στηλιτέψουν αλλότριες πρακτικές ή γεωπολιτικές στρατηγικές, οι δημοσιογράφοι τρώνε μία ακόμη σερβιρισμένη, από τα ίδια υλικά με εναλλαγές στη δοσολογία, ακατάσχετη μπουρδολογία και δήθεν πόλωση και οι ενεργοί έως δημόσια πρόσωπα, από τη δράση της επαγγελματικής τους ιδιότητας, πολίτες συνεχίζουν απρόσκοπτα τις επικερδείς δοσοληψίες τους με τα, όχι και τόσο αφελή, προγράμματα των Ηνωμένων Εθνών, σε διάφορους τομείς του δημόσιου βίου της νήσου. Μία από τα συνηθισμένα, δηλαδή, αλλά όχι και τόσο βαρετά ή αδιάφορα για να τʼ αφήσει κανείς ασχολίαστα. Όταν το 2003, ο μακαρίτης ο Ντενκτάς, μετατόπισε το όποιο πιόνι του ανοίγοντας τα οδοφράγματα τού de facto «κρατιδίου» του, δε βρέθηκε από τη δική μας de jure πλευρά, ένας ηγέτης ικανός να τα κλείσει πάραυτα, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της πλέον δίκαιης πράξης που θα μπορούσε να επιτευχθεί από τον καιρό της δημιουργίας τής -εξακολουθητικά ανάπηρης και με μύρια όσα δεκανίκια- περιβόητης «Ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας». Τα προσχήματα που έχουν ενδυθεί τα μοδάτα κουρέλια της «επαναπροσέγγισης» και της «ειρηνικής διευθέτησης», διαβρώνουν διαβρωτικά διαβρωμένους καταφερτζήδες του δημόσιου και ιδιωτικού… αβίωτου! Οι κυανόκρανοι είναι μία κάποια «λύση» (κι εδώ ο Αλεξανδρινός, τουλάχιστον, καγχάζει): μʼ αυτή πορευόμαστε δεκαετίες, μʼ αυτή χτίσαμε καριέρες, μʼ αυτή ταξιδέψαμε στα σαλόνια του κόσμου, μʼ αυτή φτιάχτηκε ο τραπεζικός μας λογαριασμός (κι αφορολόγητα, μην το ξεχνάμε), μʼ αυτή σκυλοπηδιόμαστε με τους Τούρκους απέναντι για το ποιος θα τα πρωτοπαντελονιάσει, και ο κατάλογος τελειωμό δεν έχει. Οπότε, γαργάρα για άλλη μια φορά, και κρύψε να περάσουμε κι έχει ο Θεός. Βοήθειά μας, το λοιπόν! Αυτά.

Λευκωσία, 16.01.2015

[author]της Μαρίας Ανδρεαδέλλη [/author]

Τώρα ας εξετάσουμε τις ευχές και τα όνειρα ως μέρος της ζωής μας.
Ζωή μας και τα ανεκπλήρωτα όνειρα, ζωή εν αποστάσει, ζωή σε μορφή λανθάνουσα.

Η υπόσχεση των ονείρων μοιάζει να είναι η εκπλήρωση του ιδεατού.
Μια ιδέα, ένα όραμα, βγαλμένο από ένα σύμπλεγμα επιθυμιών μεταμορφώνεται σε όνειρο και τίθεται κατόπιν αλλεπάλληλων ευχών ως σκοπός μιας ζωής.
Η ζωή μας, αυτομάτως παύει να είναι η αρκούντως επιθυμητή, αποκτά μια σειρά από ελλείψεις ώστε έτσι να μπορέσει να θεμελιωθεί γερά το όνειρο.

Συχνά το όνειρο μένει ως μια μακρινή υπόσχεση ευτυχίας και αυτή είναι μια όχι και τόσο ευτυχής κατάληξη, όμως είναι σαφέστατα ασφαλέστερη από μια άλλη αρκετά επικίνδυνη εκδοχή: το να βρεθούμε μετά από ψυχικούς ή και σωματικούς κόπους και αγώνες στο κατώφλι του ονείρου μας και τότε να διαπιστώσουμε ότι τελικά δεν είναι κάτι το τόσο εκπληκτικό και ότι πλέον δεν είναι αυτό εκείνο που επιθυμούμε.

Καλή Χρονιά!

[author]της Τζένης Θεοφανοπούλου [/author]

`

Η διοργάνωση ενός Πανελλήνιου Διαγωνισμού Διηγήματος από το Δίκτυο Ανταλλαγής και Αλληλεγγύης Αγίας Παρασκευής, με θέμα συναφές με την αλληλεγγύη και στόχο τη διακίνηση του βιβλίου που θα εκδοθεί με τα καλύτερα διηγήματα (Το βιβλίο θα εκδοθεί από τις εκδόσεις Ταξιδευτής) από ανέργους και άστεγους, αποτελεί μία καλή αφορμή προκειμένου τόσο η έννοια της «αλληλεγγύης» να επανακτήσει τη σημασία της, ως μια πράξη συμμαχίας μεταξύ ίσων για να εξασφαλιστεί η αξιοπρέπεια, όσο και να αναπτυχθεί ένας προβληματισμός, ή καλύτερα ένας διάλογος, αναφορικά με το ρόλο που καλούνται σήμερα να παίξουν νέες μορφές αδέσποτων συλλογικοτήτων και δομών, όπως τα Δίκτυα Αλληλεγγύης. Επιπλέον, ως εγχείρημα, η διοργάνωση ενός λογοτεχνικού διαγωνισμού στο πλαίσιο αυτών των νέων δομών, επιχειρεί να αναδείξει τον πολιτισμό ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάκτηση της κοινωνικής συνοχής και την ανόρθωση της ίδιας της κοινωνίας.
`

Αν και ο διαγωνισμός παραμένει ανοικτός μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2015, είναι ελπιδοφόρο το ενδιαφέρον που έχουν δείξει φορείς και άλλες συλλογικότητες για την επιτυχία της προσπάθειάς μας. Επίσης ενθαρρυντική είναι και η συμμετοχή, αφού ήδη έχουμε παραλάβει γύρω στα 30 διηγήματα, αριθμός που βεβαίως θα αυξηθεί βαδίζοντας προς την ολοκλήρωση του διαγωνισμού. Ωστόσο, αυτό που θα παρατηρούσα, εκφράζοντας προσωπική άποψη, είναι ότι από τα πρώτα κείμενα γίνεται φανερή η αναπηρία της ελληνικής κοινωνίας στην κατανόηση και τη σημασία της αλληλεγγύης, ως μέρους καθημερινής πρακτικής και όχι ως άσκησης «φιλανθρωπίας» ή «ελεημοσύνης». Από την άλλη φαίνεται η ανάγκη των ανθρώπων, τουλάχιστον των συμμετεχόντων, να «τεκμηριώσουν» αλληλεγγύη στο πλαίσιο της κοινωνίας μας, έστω και αν υπό τις παρούσες, πρωτόγνωρες για πολλές πλέον γενιές, συνθήκες που βιώνουμε, είναι ελλειμματική. Υπό αυτή την οπτική, πάντα κατά την προσωπική μου γνώμη, ενδιαφέρον θα είχε όχι η αποτύπωση μιας «ντε και καλά» αλληλεγγύης, αλλά ακόμα και η αποτύπωση της έλλειψής της. Εξάλλου και η Κριτική Επιτροπή του Διαγωνισμού, αποτελούμενη από τους Χριστόφορο Κάσδαγλη, Δημήτρη Νόλλα, Niemands Rose, Κώστα Παπαδόπουλο, Κρυσταλία Πατούλη, Πέτρο Στεφανέα και Τζένη Θεοφανοπούλου, στη συνάντηση που συζήτησε το γενικό σκεπτικό στην αποτίμηση των κειμένων κατέληξε ότι «βασικά κριτήρια είναι η ουσιαστική συνάφεια του κειμένου με το ζήτημα της αλληλεγγύης, χωρίς περαιτέρω ανάγκη τεκμηρίωσης, καθώς και η ειλικρίνεια που αποπνέει το κείμενο, ως βίωμα ή κατάσταση πραγμάτων».
`

Σε κάθε περίπτωση, βασικός στόχος του Διαγωνισμού μας είναι η διακίνηση του βιβλίου που θα εκδοθεί με τα καλύτερα διηγήματα από ανέργους και άστεγους. Ωστόσο, πιστεύουμε, ότι ο Διαγωνισμός θα έχει εκπληρώσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το στόχο του αν το ίδιο το βιβλίο διακριθεί για την ποιότητά του και όχι για το στόχο του. Με λίγα λόγια, αν οι συμπολίτες μας αγοράσουν το βιβλίο για να απολαύσουν ένα αξιόλογο λογοτεχνικό τεκμήριο μιας πραγματικότητας που βιώνουμε και όχι για να «ελεημονήσουν» τους διακινητές του.

[author]του Σπύρου Αραβανή [/author]

Κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, διαλέγει ο Πανάγαθος να μου αποδεικνύει πως η θέση του είναι reserve όσο κι αν προσπαθώ να του την κερδίσω όλη τη χρονιά…Πέρυσι, έγραφα για τον 23χρονο νεαρό ο οποίος μού γνώρισε, άθελά του, το γουρουνο-αστικό της κεφαλής μου [ΕΔΩ το κείμενο]. Εφέτος, και πάλι την περίοδο των απολογισμών και των διαπραγματεύσεων,  βρέθηκε ένας άλλος νέος να μου υπενθυμίσει πως στη λέξη «φιλοδώρημα», εκτός από το «μεγαλόψυχο» δεύτερο συνθετικό της, υπάρχει και το πρώτο…

`

Τους τελευταίους μήνες βάζω βενζίνη από ένα συγκεκριμένο πρατήριο κοντά στο σπίτι μου. Ούτε που ξέρω τι διαφορά τιμής έχει από τα παρακείμενα. Βάζω εκεί γιατί ένας νεαρός υπάλληλός του, από το Πακιστάν όπως μου είπε, έχει ένα βλέμμα που μου θυμίζει έντονα ένα συγγενικό μου πρόσωπο το οποίο εχει χαθεί. Χρειάζεται και άλλο επιχείρημα επιλογής; Στο πεντάλεπτο, λοιπόν, του γεμίσματος του ρεζερβουάρ, ανταλλάσουμε συνήθως ζεστά χαμόγελα και μια -δυο τυπικές ερωτήσεις, «-τι κάνεις; -καλά/-ωραία μέρα σήμερα!-ωραία» χωρίς να ξεχνάει ποτέ να με ρωτήσει για την κόρη μου, που την γνωρίζει πριν ακόμα γεννηθεί, από την κοιλιά της μητέρας της, και χωρίς να ξεχνώ ποτέ να τον χαιρετήσω όποτε περνάω παραδίπλα με το αμάξι. Ωστόσο αν και μιλάει καλά ελληνικά, δεν το προχωράμε περισσότερο· εγώ λόγω μιας εκ φύσεως αναπηρίας στην πρώτη ανθρώπινη προσέγγιση, απόρροια ενός τιποτένιου εγωισμού, κι αυτός, πιθανολογώ, εξαιτίας μιας ευγενικής συστολής.
`

Άγιες, λοιπόν, ημέρες, και μετά από ένα πλύσιμο του αυτοκινήτου μου πήγα να πληρώσω στο ταμείο κρατώντας στα χέρια μου και ένα μικρό χρηματικό ποσό ώστε να του το αφήσω ως φιλοδώρημα. Τον βλέπω στο βάθος του μαγαζιού να κάθεται σε μια καρέκλα και να τρώει στα πεταχτά το μεσημεριανό του. Με τα νομίσματα στο χέρι, σαν ναύλα μεγαλοψυχίας, πήγα προς το μέρος του ώστε να τον ευχαριστήσω και να του αφήσω το πουρμπουάρ αναλογιζόμενος τη χαρά του για ένα έξτρα, έστω μικρό, ποσό και κυρίως  «εξαγοράζοντας»  ένα μεταγενέστερο «άνοιγμα» στη σχέση μας, δυο -τρεις κουβέντες, δηλαδή, παραπάνω, με το πλεονέκτημα, πλέον, τού ο «αυτός που αφήνει και φιλοδώρημα»…
`

Μόλις, λοιπόν, κάνω την κίνηση να δώσω τα χρήματα, πετάγεται σαν ελατήριο από την καρέκλα του: «Δεν θέλω χρήματα! Εσύ είσαι φίλος μου, και από φίλους δεν δέχομαι φιλοδωρήματα!». Τα λόγια του ήχησαν σαν σάλπιγγα έναρξης πολέμου. Κοφτά και τελεσίδικα. Εγώ πάλι έμεινα με τα κέρματα στο χέρι, μεταποιώντας το διάλογο του Χάροντα με τον Μένιππο στους «Νεκρικούς Διαλόγους» του Λουκιανού: «Λαβέ, ὦ κατάρατε, τά πορθμεῖα!» για να μου απαντήσει αποστομωτικά: «Οὐκ ἂν λάβω παρά τοῦ μή ἒχοντος»... Γιατί ο ήχος των κερμάτων που άφησα επάνω στο τραπέζι  ήταν… «Ἦχος στεκάμενος κούφιος, ἴδιος με τὴ μοναξιά μας ἴδιος με τὴν ἀγάπη μας, ἴδιος με τὰ σώματά μας»...