Επιστημονική επιμέλεια, Εισαγωγή,  Βιογραφικά ποιητών: Μαρία Σχοινά
Μετάφραση: Λένα Καλλέργη – Ευτυχία Παναγιώτου

Μεταφράσεις χαρακτηριστικών ποιημάτων των κορυφαίων εκπροσώπων του Αγγλικού Ρομαντισμού: William Blake, William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, Percy Bysshe Shelley, John Keats και George Gordon, Lord Byron. Στα έργα αποτυπώνεται η ταραγμένη ιστορικά και κοινωνικά εποχή μέσα στην οποία δημιουργήθηκαν, σκιαγραφείται ο ρόλος του ποιητή ως φορέα πολιτισμικής και πολιτικής ανανέωσης, και αναδεικνύονται οι πρωτοποριακές ποιητικές πρακτικές των Άγγλων ρομαντικών.

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η παρούσα ανθολογία με τις μεταφράσεις επιλεγμένων έργων των κυριότερων εκπροσώπων της περιόδου του αγγλικού Ρομαντισμού (1780-1830) – William Blake, William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, Percy Bysshe Shelley, John Keats και George Gordon, Lord Byron – επιχειρεί να παρουσιάσει στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό τις καλλιτεχνικές καινοτομίες, τους κοινωνικούς προβληματισμούς, τις φιλοσοφικές ανησυχίες, τα πάθη, τις προσδοκίες και τα οράματα μιας γενιάς ποιητών και να διερευνήσει την πολύπλευρη και γόνιμη ενασχόλησή τους με την ταραχώδη εποχή τους. Ταυτόχρονα, στόχο έχει να αναδείξει την έμφυτη πολυμορφία και τον πειραματικό χαρακτήρα της ρομαντικής ποιητικής, με την ποικιλία των ειδών γραφής και των στιχουργικών μοντέλων που υιοθέτησαν οι συγκεκριμένοι ποιητές (λυρικό τραγούδι, μπαλάντα, ωδή, σονέτο, αφηγηματικός στίχος, λυρικό δράμα, σάτιρα, ρομαντικό απόσπασμα), καθώς και με την πρωτότυπη χρήση της εικονοποιίας. Επιπλέον, η ανθολογία επιθυμεί να υπογραμμίσει την ποικιλομορφία της φωνής των Άγγλων ποιητών και τις μεταξύ τους διασυνδέσεις και αλληλεπιδράσεις. Η απόδοση του όρου «γενιά» δεν παραπέμπει σε μία ομοιογενή ομάδα καλλιτεχνών με ενιαίο πρόγραμμα. Σε αντίθεση με άλλα ρομαντικά κινήματα στην Ευρώπη (όπως αυτό της Γερμανίας, από το οποίο δέχτηκε ισχυρές επιδράσεις), ο αγγλικός Ρομαντισμός δεν αποτέλεσε σχολή.

Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά και γαλλικά) δύο ενοτήτων από το σκανδαλώδες αριστούργημα του Μπωντλαίρ. Οι «Παρισινοί πίνακες» και «Τα απαγορευμένα ποιήματα» περιλαμβάνουν ποιήματα με τολμηρό ερωτικό περιεχόμενο, και ανήκουν οργανικά στα Άνθη του κακού (1857), τη μία και μόνη συλλογή του Μπωντλαίρ.

********************************************

ΕΠΙΓΡΑΦΗ
Σ’ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΟ

Ειρηνικέ αναγνώστη, φυσιολάτρη,
Αυτό το κρόνειο, πικρό βιβλίο
Το λέω της μελαγχολίας μνημείο∙
Άνθρωπε του καλού, άσ’ το στην άκρη.

Ρητορική αν δεν πήγες να σπουδάσεις
Στου Σατανά το σκοτεινό σχολείο,
Δε θα αντιληφθείς ούτε σημείο,
Μπορεί και υστερικό να με ονομάσεις.

Αν, δίχως να χαθείς στη γοητεία,
Την άβυσσο κοιτάζεις με ηρεμία,
Έλα και διάβασε κι αγάπησέ με∙

Παράξενη ψυχή, που αναστενάζεις
Και στον παράδεισο ψάχνεις να φτάσεις,
Λυπήσου με!… Αλλιώς, σε καταριέμαι!

Φωτογραφία:Ανδρέας Ν. Αλεξάνδρου

Τα πέντε ποιήματα που ακολουθούν έχουν πρωτοδημοσιευτεί σε αγγλόφωνα περιοδικά. Διαιρεμένα σε ισόστιχες στροφές ή δομημένα σε ελεύθερους στίχους, αποτυπώνουν μικροσκοπικά τον τόπο, παραθαλάσσιο ή ορεινό, ως εξώτεροκέλυφοςτης ανθρώπινης υπόστασης. Εκθέτοντας το πεπερασμένο της ύπαρξης, η αφηγηματική φωνή υπαινίσσεται, την ίδια ώρα, το μυθικό σθένος που προσλαμβάνει το πνεύμα, όταν το σώμα εξωθείται σε ακραίες χωρικότητες.

These five poems were first published in English-speaking journals. Either structured along tercets and couplets or mimicking natural speech, they microscopically describe space – a place by the sea or in the mountains – as an outer cover of human existence. While exposing the vulnerability of life, the poetic voicealludes to the mythical strength the spirit evinceswhen the body is submitted to extreme spatialities.

Ικαρία

Εδώ βούτηξε ο Ίκαρος από γαλανό σε θαλασσί, και στροβιλίστηκε

μέσα από στρώματα ωραίου, στυγνού φωτός, καθώς ο αγέρας

χτυπούσε το φοβισμένο βλέμμα του, ως κάτω στη φουσκοθαλασσιά

κι από τη δύσβατη ακτή με τα στιλπνά βράχια

βούτηξαν οι νησιώτες στον αναβρασμό, να σώσουν το αγόρι

που πάλευε και φώναζε ώσπου βυθίστηκε κάτω απ’ τον αφρό.

Ύστερα, σαν προσγειώθηκε ο Δαίδαλος με τα φτερά ανέπαφα,

και η θλίψη του τον σώριασε πάνω απ’ την ξέξασπρη ακτή,

έτρεξαν οι νησιώτες να τον χρίσουν βασιλιά —τον άντρα που έπεσε

εξ ουρανού κι επέζησε. Έτσι επέζησε κι ο θρύλος,

όπως τους εκατόχρονους που αναρριχώνται στις πλαγιές,

τιμώντας τις ανεμόδαρτες χορδές της ασημένιας θάλασσας,

τον στεναγμό της βραδινής παλίρροιας πριν την αναλαμπή.

Βασίλεψε σοφά και μετρημένα, λένε, ο Δαίδαλος,

και ήταν η νουθεσία του “πᾶν μέτρον ἄριστον”.

Μα όσο κι αν ζούσαν οι νησιώτες όπως τους δίδαξε ο Δαίδαλος—

τρυγώντας χόρτα του βουνού, αρμέγοντας κατσίκια, βόσκοντας

ήμερα κοπάδια σε μέρη όπου η ρίγανη κατρακυλά στη θάλασσα—

βάφτισαν Ικαρία το νησί τους— στ’ όνομα του θεόπνευστου νέου

που κίνησε για τον ουρανό και αναλήφθηκε απαστράπτων,

με την καρδιά να φλέγεται απ’ το όνειρο της πτήσης.

έχουν κι οι πόλεις να πουν ιστορίες

δεκατρείς τρόποι να δεις ένα κοτσύφι

StevensWallace

πόλη θύμα

θα ανοίξουν την πόρτα

θα μπούνε μέσα επειδή θα είναι για να μπούνε

θα πούνε

πέθανε

επειδή ήμουν για να πεθάνω

θα βγάλουν τις μπότες

θα τρίξουν τα δόντια

επειδή στη γύμνια μου

τη γύμνια της πόλης μου θα δουν

πόλη θύτης

θα ανοίξουν την πόρτα

θα μυρίζει η γειτονιά χνώτο ζώου

θα σβήσει

η κιτρινισμένη λάμπα της οδού Ρακτιβάν

ο παλμός μου θα σβήσει

εσύ το ανέκφραστο κρανίο

μιας καθηλωτικής σιωπής

σ’ έχω διαλέξει

ν’ αφεθώ

να με κατοικήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ τραγουδώ, τραγουδώ δίχως να το θέλω, κατ’  ανάγκη, αθεράπευτα, μοιραία, στην τυχαιότητα  των συμβάντων, σαν κάποιος που τρώει, πίνει ή βαδίζει και επειδή έτσι του ‘ρχεται•  θα πέθαινα αν δεν τραγουδούσα • το δημοφιλές  γεγονός του ποιήματος διεγείρει τα ηχητικά μου νεύρα, δεν μπορώ να μιλήσω, ψέλνω, σκέφτομαι με τραγούδια, δεν μπορώ να μιλήσω, δεν μπορώ να μιλήσω• οι θορυβώδεις, υπερβατικές εποποιίες με ορίζουν, και αγνοώ το νόημα του αυλού μου •  έμαθα να τραγουδώ ούσα νεφελώδης, μισώ, μισώ τις χρηστικές εσφαλμένες  δουλειές, τις καθημερινές, τις κοινότυπες, και αγαπώ την επιφανή σχόλη του ωραίου • να τραγουδάς, να τραγουδάς, να τραγουδάς… αυτό είναι το μοναδικό που ξέρεις, Pablo de Rokha.

Τα συμπαντικά σοφίσματα, τα κοσμικά, οι υπόγειοι δυναμικοί νόμοι, με διαφεντεύουν, το φυσικό μου τραγούδι, πολυφωνικό ανοίγεται πιο πέρα από το πνεύμα, η πλατιά υποσυνείδητη ομορφιά, τραγική, μαθηματική, πένθιμη, οδηγεί τα βήματα μου στην σκοτεινή φωτεινότητα • διασχίζω τις εποχές σαν ένα μεγάλο δύσμορφο όνειρο, η αλήθεια μου είναι η αληθινή αλήθεια, η ορχηστρική καρδιά, μουσική, ορχηστρική, διονυσιακή , πλέει στην σεβάσμια, στην τέλεια, στην εξέχουσα  ομόφωνη αντήχηση, τα φαινόμενα συγκλίνουν σ’ αυτήν, και μεγαλύνουν την ηχηρή ηχηρότητα, ηχηρή, ηχηρή  • κι ετούτα τα μοιραία χέρια πάνε, υπνοβατικά , κάνοντας πέρα την εξωτερική ζωή- έννοιες, σχήματα, ήθη, παρουσιαστικά- η διαίσθηση μου ακολουθεί τον δρόμο των πραγμάτων, προφητική, φωτισμένη και ευτυχής, γιατί τα πάντα τραγούδι γίνονται στα οστά μου, τα πάντα  τραγούδι γίνονται στα οστά μου.