Emily Dickinson, Δώδεκα ποιήματα 

Όπλο γεμάτο είχε στηθεί
σε μια γωνιά η ζωή μου
σαν ο Αυθέντης από κει
πέρασε – και τον γνώρισα –
και μου ’πε – «Έλα μαζί μου».

Στα δάση τα δεσποτικά
την Ελαφίνα οι δυο μας πια
τριγύρω κυνηγάμε.
Και κάθε που γι’ Αυτόν μιλώ
τα όρη μού απαντάνε.

Κι όμως, εγώ χαμογελώ,
με καίει κατάκαρδα ένα φως,
φλέγεται κάθε λαγκαδιά,
σαν στόμα του Βεζούβιου λες
γελά κάθε πλαγιά.

Κι όταν η νύχτα πέφτει πια,
και φεύγει η μέρα η καλή,
στο προσκεφάλι Του αγρυπνώ
που ’ναι από πάπιας πούπουλο
εκείνο πιο απαλό.

Κι έχθρισσα των εχθρών Του εκεί
στέκω θανάσιμη, σκληρή –
το χέρι στη σκανδάλη
στον τόπο αφήνει μονομιάς
όποιον σημάδι βάλει.

Κι όμως, να ζήσω πιο πολύ
–αχ, να μη βγω αληθινή–
από Αυτόν προσμένω:
ξέρω πώς να σκοτώνω εγώ
μα όχι πώς να πεθαίνω.

SPLEEN (ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑ)

Όταν συνθλίβει ο ουρανός βαρύς στα χαμηλά
Το πνεύμα που στενάχωρο ρίχνεται μες στην πίκρα,
Κι από περίσφιγκτου ορίζοντα κύκλο κυλά
Φως μέρας μαύρο, θλιβερό πιότερο κι από νύχτα,

Όταν η γη σαν μια ειρκτή γίνεται νοτερή,
Όπου η Ελπίδα νυχτερίδα ολόγυρα πετάει
Με τα δειλά φτεράκια της τους τοίχους απωθεί
Και το κεφάλι σ’ οροφές σαθρές καταχτυπάει,

Σαν η βροχή σ’ ατέλειωτες απλώνεται σειρές
Και που κανείς σαν φυλακής κιγκλίδωμα τις νοιώθει
Και πλήθος από βρώμικες αράχνες και βουβές
Τα πλέγματά του έρχεται μες στο μυαλό και κλώθει,

Καμπάνες τότε με μανία ξαφνικά ηχούν
Και πέμπουν στα ουράνια το φρικτό ολολυγμό τους,
Όπως χωρίς πατρίδα, ξένες, οι ψυχές γυρνούν
Και πιάνουν με περίσσιο πείσμα το παράπονό τους.

Μακριά σειρά από φέρετρα και δίχως μουσική
Κάνουν αργή παρέλαση μες στην ψυχή∙ βουρκώνει
Χαμέν’ η Ελπίδα κι η Αγωνία, σκληρή, κυριαρχική,
Φλάμπουρο μαύρο στο σκυφτό κρανίο μου καρφώνει.

Elle remonte les pierres de la maisonbrûlée.

Les poutresneuves de la charpente, ellesait les trouver

dans le bruit de verrepilé du vent du soir.

Elle le passe autamis de l’espoir:

alors splendide devient le vent. Et le toit.

Elle nous offre le gîte et le couvert

puis, sans finir la phrase, s’écarte.

 *

Lei solleva le pietre della casa bruciata.

Le travi nuove della struttura sa come ritrovarle

nel rumore di vetri franti del vento serale.

Lo passa al vaglio della speranza:

allora il vento risplende. E il tetto.

Ci offre del cibo e un riparo

e poi, senza finire la frase, si allontana.

*

Αυτή αρμολογεί τις πέτρες του καμένου σπιτιού.

Τα καινούργια δοκάρια για τη σκεπή ξέρει πώς να τα βρει

μες στον ορυμαγδό των σπασμένων γυαλιών του βραδινού ανέμου.

Το περνάει μέσ’ απ’ το φίλτρο της ελπίδας:

τότε φεγγοβολά ο άνεμος. Και η στέγη.

Μας προσφέρει τροφή και καταφύγιο κι ύστερα,

αφήνοντας τη φράση της ατελείωτη, απομακρύνεται.

…με κάρβουνο…

Ρ. Αλμπέρτι, Τα μάτια του Πικάσσο

     Άγγελος καρβουνιάρης

      [El Ángel del Carbón]

Ασχημομούρη, καπνισμένε, καταλασπωμένε.

Χιονάτος, κάποτε, χρυσαφένιος,

μ’ έλκηθρο περνούσες μέσ’ απ’ την ψυχή μου.

Παγώσανε τα πεύκα. Οι πλαγιές.

Και τώρα, μέσα στ’ αχούρια

καρβουνιασμένος, βρωμιάρης.

Τσακίσου από δω χάμω!

Μέσ’ από τις σοφίτες, με τα όνειρα κομμάτια.

Αραχνιά. Σκόρος. Σκόνη.

Στον αγύριστο να πας!

Μαυρισμένα απ’ τα χέρια σου

τα έπιπλά μου, τα ντουβάρια.

Στα πάντα

της ανάμνησής σου η σφραγίδα,

μαυρίλα και λασπουριά.

Στάχτη να γενείς!

Της αβύσσου οχτάποδα,

έρωτα μοχθηρέ.

Το 1911 ο Μαρσέλ Ντυσάν συνάντησε μια νεαρή γυναίκα σ’ έναν δρόμο του Νεϊγύ συρ Σεν, κοντά στο Παρίσι. Δεν της μίλησε, αλλά η μορφή της του ενέπνευσε τον πίνακα που τιτλοφόρησε «Πορτραίτο (Δουλσινέα)». Η νεαρή γυναίκα απεικονίζεται πέντε φορές από ποικίλες οπτικές γωνίες, σαν σιντριβάνι που μοιράζεται σε πέντε πίδακες. Κάθε φορά και πιο γυμνή, έως την απόλυτη γύμνια – γύμνωση που συμβολίζει και την πορεία της μοντέρνας ζωγραφικής από την ουμανιστική παραστατικότητα στην άτεγκτη («απάνθρωπη» την αποκαλεί ο ποιητής) γεωμετρία της αφαίρεσης. O Πας που έγραψε επανειλημμένα για τον Ντυσάν, τον θεωρούσε μαζί με τον Πικάσσο, τον σημαντικότερο καλλιτέχνη του 20ού αιώνα. Το σονέτο «La Dulcinea de Marcel Duchamp» είναι αφιερωμένο στον Ισπανομεξικανό επιχειρηματία και διαφημιστή Ευλάλιο Φερρέρ.