Ελπίδα

Η ΕΛΠΙΔΑ
Θαμμένη στη χιονοκαταιγίδα
ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ
Χαμένη και αυτή της Πατρίδας
ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ
Βιασμένη κορασίδα
Ω! ΕΛΠΙΔΑ
Πουθενά δεν σ’ είδα
ΟΙ ΕΛΠΙΔΕΣ
Ιταμών ριγμένες ασπίδες
ΤΩΝ ΕΛΠΙΔΩΝ
Ζωής χαμένων ονείρων
ΤΙΣ ΕΛΠΙΔΕΣ
Ανίκανων ορφανές ευθύνες
Ω! ΕΛΠΙΔΕΣ
Πολιτικάντηδων καλοστημένες παγίδες

*

Και συχνά φαντάζομαι
τι μπορεί να συμβαίνει
πίσω από ένα κλειστό παράθυρο.
Πόσο μικρή είναι η απόσταση
που μας χωρίζει απ’ το παράδοξο.
Μερικά επαγγέλματα με γοήτευσαν τόσο,
που νομίζω πως τα έχω ασκήσει.
Κι όταν με ρωτούν με τι ασχολούμαι,
απαντώ με άνεση: Κουρδιστής πιάνων.
Ενίοτε,
από περιέργεια ή ενοχή,
μπαίνω στη θέση των άλλων
και κοιτάζω τον κόσμο.
Συνακόλουθα,
όλο και χάνω το πρόσωπό μου.
Στη θέση του
ψηλαφώ ένα είδωλο προσώπου
πάνω σε επιφάνεια νερού
που αέναα ρέει.

Η ΑΥΤΟΧΕΙΡΙΑ ΜΙΑΣ ΑΝΑΜΝΗΣΗΣ

Πόσο να αντέξουμε;

Τόσα χρόνια πέρασαν από μέσα μας
κι ακόμα υποφέρουμε

Είπε εκείνη η εύθραυστη ανάμνηση

Και αρπάζοντας από τα χέρια μου
το περίστροφο της νοσταλγίας
τίναξε τις εικόνες της στον αέρα.

Α΄ Δημοσίευση:  εφ. “Ριζοσπάστης”, 6η Φεβρουαρίου 1936 με τον επίτιτλο «Από τη ζωή της εξορίας»

H κολεχτιβιστική ζωή της εξορίας κατορθώνει δυο αντίθετα αποτελέσματα στην ψυχολογία και στο χαραχτήρα των συντρόφων. Από τη μια μεριά περιορίζει και κόβει τα πιο αντικοινωνικά τους κουσούρια: τους στρογγυλαίνει· κι από την άλλη αναδείχνει όλες τους τις ικανότητες στον ανώτερο βαθμό και προ πάντων την αγωνιστική τους αξία κι έτσι τους διαφοροποιεί. Αφήνω πως η εντατική μορφωτική δουλειά που γίνεται καθημερινά στην κολεχτίβα τούς συνειδητοποιεί όλους και τους οπλίζει με το πιο δυνατό όπλο για την πάλη: τη γνώση. Η κολεχτιβιστική ζωή σ’ όλα τα ξερονήσια του θανάτου είναι μια μικρογραφία σοσιαλιστικού κράτους.

Όλοι ζούνε από το πρωί ώς το βράδυ μαζί σα μια οικογένεια και δουλεύουνε όλοι για όλους. Με την οργανωμένη τους ομαδική ζωή αντιμετωπίζουνε πιο θαρρετά και πιο αποτελεσματικά τις οικονομικές δυσκολίες και την κυβερνητική αδικία. Σ’ αυτή την υπερατομική προσπάθεια ο καθένας προσφέρει τον καλύτερο εαυτό του και βάζει όλα του τα δυνατά να γίνει καλύτερος απ’ ό,τι ήρθε. Κι ο τύπος του σιγά-σιγά ξεκαθαρίζεται κι ολοκληρώνεται μέσα σε λίγες μέρες.

Μέσα σε λίγες μέρες κανένας πια δε μπορεί να μένει “κρυμμένος”. Λες και του κρεμούν οι άλλοι στο στήθος το “φύλλον ποιότητός” του. Γι’ αυτό ίσα-ίσα και προσπαθεί όσο μπορεί να μη φανεί κατώτερος από τον πλαγινό του σε τίποτα· προσπαθεί με τη διαγωγή του να κερδίσει την εμπιστοσύνη και την αγάπη της “κοινότητας”. Κι αυτοί που κατέχουνε τα πιο υπεύθυνα πόστα στην κοινότητα στέκονται άξια στο ύψος τους και δικαιολογούνε με την εργατικότητά τους και την αυτοθυσία τους την απεριόριστη εχτίμηση που έχουνε όλοι γι’ αυτούς.

Έτσι η απαισιοδοξία, που την καλλιέργησαν χρόνια στην ψυχή του λαού οι πνευματικοί και πολιτικοί του ηγέτες, πως τάχα η ελληνική ράτσα είναι ξοφλημένη βιολογικά και καταδικασμένη να σέρνεται πίσου απ’ τ’ άλλα πολιτισμένα έθνη, γιατί έχασε κάθε δημιουργική ζωτικότητα, μεταβάλλεται σε φανατική πίστη για τη μάζα των εργαζομένων και για το καλύτερο μέλλον της. Κι εμείς οι “διανοούμενοι” που είμαστε έως τώρα συναγωνιστές της μάζας, στο πνευματικό πεδίο μονάχα από θεωρητική μόρφωση και συνείδηση πως η υπόθεσή της είναι και δίκια κι αληθινή, γνωρίζοντας από κοντά το ηθικό μεγαλείο των προλεταρίων πλουτίσαμε τη γνώση μας και τη δράση μας μ’ ένα καινούργιο στοιχείο: την εχτίμηση και την αγάπη για τους ηρωικούς μας συνοδοιπόρους. Είδαμε από κοντά πόσες ικανότητες έχουν μέσα τους αυτά τα παιδιά του λαού όχι μονάχα για την άμεση πάλη μα και για τη μελλοντική ανοικοδόμηση και στη χώρα μας του σοσιαλιστικού κράτους.

Αποτυχία

Δεν ήμουν ποτέ του κόσμου τούτου.
Δεν ξέρω πώς με πήρε το φως
και με πέταξε στη γη,
τι λόγο είχε.
Ξέρω μόνο ότι προσπάθησα
να ενσωματωθώ
με παταγώδη
αποτυχία.

Επί ξύλου

Κρεμόμασταν ανάποδα απ’ της ελιάς το μπράτσο,
ελιές κυλούσαν μες στο στόμα.
Δεν κάναμε αγώνα,
μόνο ερωτευόμασταν αισθήσεις.
Έτσι μας βλέπανε τα πουλιά και μας τσιμπολογούσαν·
ώριμα σύκα.

Ορειβασία

Ορειβάτης στης απουσίας σου τον θόλο,
το φθαρμένο μου σκοινί τραβώ και πάω
στη φωλιά με τα ολόλευκα πουλιά.
Μην είναι άνοιξη και σε βρω ζευγαρωμένο;
Μην είν’ χειμώνας κι απ’ τη φωλιά μου έχεις πέσει;
Μισό λευκό μισό θανάτου χρώμα·
χελιδόνι θα σε πω,
μόνο μην ειν’ φθινόπωρο και μόλις μου ’χεις φύγει.