Αφότου οι εξάρσεις της εθνικής συλλογικής μνήμης για το θλιβερό 1922 είχαν κοπάσει, η νέα καλαίσθητη και εκδοτικά προσεγμένη ποιητική συλλογή του βραβευμένου Μεσσήνιου ποιητή Δημήτρη Κοσμόπουλου Έθνος εξαιρετικά, που άπτεται της επετείου, ήρθε στο φως της δημοσιότητας μέσα στο 2023 από τις εκδόσεις Περισπωμένη. Σκόπιμη ίσως η καθυστέρηση εκ μέρους του ποιητή, υποδηλώνει την προσπάθειά του να κρατηθεί μακριά από τις τυμπανοκρουσίες και να αναδείξει τη δική του οπτική, τη δική του ιδιαίτερη σχέση με την εθνική μνήμη.

Πρόκειται για ένα έργο της ποιητικής ωριμότητας του Δημήτρη Κοσμόπουλου, η δισημία ή και πολυσημία του οποίου διαφαίνεται από τον τίτλο. Σ’ αυτόν ο πιο ηλικιωμένος αναγνώστης θα αναγνωρίσει μια παλιά μάρκα τσιγάρων και δεν θα διαψευσθεί, μια και στο εσωτερικό του βιβλίου κατατίθεται και η φωτογραφία του πακέτου. Ωστόσο μια πιο προσεκτική ανάγνωση του τίτλου από τους παλαιότερους και ταυτόχρονα η αποκρυπτογράφησή του από τους νεότερους οδηγούν στην πρόθεση του ποιητικού υποκειμένου να μιλήσει για ένα έθνος εξαιρετικό, γιατί αυτό τα έχει καταφέρει στην ιστορική διαδρομή του εξαιρετικά. Η λανθάνουσα όμως ειρωνεία παραπέμπει σχεδόν αυτοστιγμεί στον συνειρμό για τα «εξαιρετικά» του ελληνικού έθνους ως εξαιρετικές στιγμές πόνου, οδύνης, αίματος και θανάτου, συνυφασμένες με τραγικά γεγονότα της Ιστορίας του. Η συνομιλία ποίησης και ζωγραφικής –μια διακαλλιτεχνική προσέγγιση– με τα σκίτσα του Σπύρου Παπαλουκά Στρατιώτες (1921-1922) στο εξώφυλλο και στον κολοφώνα του βιβλίου, καθώς και η προμετωπίδα με τους στίχους του Νίκου Εγγονόπουλου: «γιατί πρέπει να έχει και ο στρατιώτης/ τα τσιγάρα του» θα τον βοηθήσουν να σκεφθεί την παρηγορητική χρήση του τσιγάρου και τη σχέση του με τη δύσκολη συνθήκη του πολέμου. Μια ακόμη ερμηνεία, που θα του αποκαλυφθεί κατά την πορεία της ανάγνωσης, είναι η υποβοήθηση του καπνού στη λειτουργία της μνήμης.