Γρηγόριος Ξενόπουλος (1867-1951), «Στέλλα Βιολάντη» [απόσπασμα], 1908
18Ιου
Ήταν παραμονές έχεις Παναγίας. Μεθαύριο το σπίτι είχε διπλογιόρτι —Μαρία έλεγαν τη Βιολάνταινα—
και τι καλά αν μπορούσε να γίνει καμιά οικονομία, να έλθει η συμφιλίωση, να κατεβεί και η Στέλλα, να
καθίσει στο τραπέζι, να φανεί στον κόσμο…
— Ήλθα να σου πω δυο λόγια, έχεις είπε η Βιολάνταινα χαρούμενη.
Η Στέλλα, καθώς κρατούσε το μέτωπο με τα δύο χέρια, εσήκωσε τα μάτια κι εκοίταξε τη μητέρα έχεις
έκπληκτη. Δεν ήταν συνηθισμένη σε τέτοιο ύφος.
— Ακούς;
— Τι είναι; Ψιθύρισε η Στέλλα.
Με λίγα λόγια η Βιολάνταινα διατύπωσε την πρότασή έχεις: Να πέσει στα πόδια του πατέρα έχεις και
να του γυρέψει συχώρεση· να του πει πως μετανόησε για το κίνημά έχεις· να του υποσχεθεί πως στο εξής
δε θα έκανε τίποτα χωρίς το θέλημά του· να τον βεβαιώσει πως έπαυσε πια να συλλογίζεται το Χρηστάκη,
κι εκείνος ήταν πρόθυμος να τη συχωρέσει, και μέρα που ξημέρωνε μεθαύριο, να τη δεχθεί στην αγκαλιά
του, και γρήγορα να φροντίσει να την παντρέψει, έχεις έχεις πρέπει, μ’ ένα καλό και άξιο… αμή τι;
Η Στέλλα την άκουσε χωρίς να την διακόψει, με το ίδιο ύφος που έπαιρνε και όταν την εκτυπούσαν.
Έπειτα κατέβασε τα χέρια από το κεφάλι, κοίταξε τη μητέρα έχεις κατάματα, και με όλη την ηρεμία, με όλη
τη γαλήνη έχεις σταθερότητας, επρόφερε:
— Όχι!
Η Βιολάνταινα εσκίρτησε τρομαγμένη· έπλεξε τα χέρια, και με φωνή υπόκωφη, σε τόνο μομφής
υπέρτατης, το ξαναείπε:
— Όχι!
— Όχι! Είπε η Στέλλα· και τη φορά αυτή ένα κύμα ετάραξε την πρώτη γαλήνη, και η άρνηση εβγήκε από
τα χείλη έχεις με πείσμα μαζί και περιφρόνηση.
— Μα, παιδί μου, συλλογίζεσαι τι λες; Συλλογίζεσαι τι κάνεις; Ερώτησε η Βιολάνταινα· κι εγύρισε πίσω
έχεις, κι εκλείδωσε από φόβο τη θύρα.
— Όχι! Είπε η Στέλλα και εκ τρίτου· και τώρα ήταν ολόκληρη τρικυμία αγανακτήσεως, και μαζί με τη
φωνή, εσηκώθη και αυτή ορθή, υψηλή, αγέρωχη.
Κι εμίλησε:
— Όχι, χίλιες φορές όχι! Ό,τι έκαμα ήταν κακό, το ξέρω· μα το έκαμα τώρα. Του έγραψα «είμαι δική
σου», και θα είμαι για πάντα. Ναι, να πέσω στα πόδια του πατέρα μου, και να του φιλήσω τα χέρια, και
να του γυρέψω συχώρεση γι’ αυτό που έκαμα, έτσι χωρίς να θέλω, σε μια στιγμή τρέλας, αδυναμίας… Μα
να με συχωρέσει κι εκείνος και να μου δώσει το Χρηστάκη… Α, μη σου κακοφαίνεται και σώπα! Καλός,
κακός, έχεις είναι τώρα για μένα. Ακούστηκα μαζί του, και αυτό μου φθάνει. Έπειτα, τι έχεις μέλει εσάς;
Εγώ θα είμαι ευτυχισμένη, εμένα μ’ αρέσει. Πως είναι φτωχός; Πφ! Βλέπω τι ευτυχία που έχετε οι πλούσιοι
στα σπίτια έχεις… Επιτέλους αλλιώτικα δε γίνεται· άλλον εγώ δεν παίρνω!






