ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ 

Ο ΤΖΩΝ ΚΗΤΣ (John Keats, 1795-1821) θεωρεῖται σήμερα ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους μὰ καὶ δημοϕιλέστερους ποιητὲς τῆς ἀγγλικῆς γλώσσας καὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ εὐρωπαϊκοῦ Ρομαντισμοῦ. Καί, γιὰ πολλοὺς κριτικούς, ὑπερβαίνει τὰ ρομαντικὰ πλαίσια. ῾Ο Χάρολντ Μπλούμ, ἐπὶ παραδείγματι, τὸν θεωρεῖ «μόνο γνήσιο πρόδρομο μιᾶς ἰδιάζουσας μεταρομαντικῆς εὐαισθησίας» ἔτσι ὥστε ἡ ἐποχή μας νὰ προτιμᾶ ὁρισμέ[1]να ποιήματα τοῦ Κὴτς «ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὶς καλύτερες στιγμὲς ἑνὸς Μπλαίηκ ἢ Οὐόρτζγουορθ ἢ Σέλλεϋ – ἴσως καὶ ἀπὸ ὅλη τὴν ἀγγλικὴ ποίηση μετὰ τὰ μέσα τοῦ 17ου αἰώνα». ῾Ο μᾶλλον διαϕορετικῶν ἀντιλήψεων Πὼλ ντὲ Μὰν διαπιστώνει καὶ αὐτὸς γιὰ τὸν Κὴτς ὅτι «ἀκολουθώντας μονοπάτια ἐντε[1]λῶς δικά του, συναντᾶ ἰδέες ποὺ θὰ διαμορϕώσουν τὴ μοίρα τοῦ 19ου καὶ τοῦ 20οῦ αἰώνα». Στὰ ἑλληνικά μας πράγματα, οἱ συμβατικοὶ ρομαντικοί μας δὲν τὸν εἶχαν πολυπροσέξει, ἀλλὰ στὰ 1892 ὁ νεαρὸς Καβάϕης σημείωνε γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ ἐκτενῆ ἀϕηγηματικά του ποιήματα ότι «εἶναι ἓν ἐκ τῶν ἀρίστων ἔργων τῆς ᾽Αγγλικῆς ποιήσεως. Εἶναι γραμμένον μὲ τὴν εὐκολίαν τὴ χαρακτηρίζουσα τὸν κάλαμον τοῦ ἀληθοῦς ποιητοῦ».

Καὶ μισὸν αἰώνα ἀργότερα, ὁ Σικελιανὸς ἔκλεινε μιὰ ὁμιλία του γιὰ τὸν ἀγαπημένο του «Γιάννη Κὴτς» ὑπογραμμίζοντας τὸ πώς, λίγο πρὶν πεθάνει, εἶχε αἰσθανθεῖ «τὸ δικαίωμα καὶ τὴ δύναμη νὰ γράψει τ’ ὄνομά του ἀπάνω στὴν αἰώνια τῆς με[1]ταβλητότητας ροή, μὲ τὴ βεβαιότητα πὼς ἡ ροὴ αὐτὴ δὲ θά᾽χε στὴν πραγματικότητα τὴ δύναμη ποτὲ νὰ τοῦ τὸ σβήσει».

Πόσο καὶ πῶς ἰσχύουν τέτοιες κρίσεις γιὰ τὴ δική μας γλώσσα, σήμερα, ἐδῶ; Τὸ ἔργο τοῦ Κὴτς γράϕτηκε ἀνάμεσα στὰ εἴκοσι καὶ τὰ εἴκοσι πέντε του χρόνια – πέθανε νεότατος. Στὸ διάστημα αὐτὸ δημοσίευσε ποιήματά του σὲ λογοτεχνικὰ περιοδικὰ καὶ συγκέντρωσε ὁρισμένα ἀπὸ αὐτὰ σὲ τρία βιβλία: Poems (Ποιή[1]ματα, 1817), Endymion: A Poetical Romance (Ε᾽ νδυμίων: Ποιη[1]τικὴ μυθιστορία, 1818) καὶ Lamia, Isabella, The Eve of St. Agnes, and Other Poems (Λάμια, Ι᾽ζαμπέλα, ῾Η παραμονὴ τῆς Αγίας Αγνῆς καὶ ἄλλα ποιήματα, 1820). Πολλὰ ἄλλα ποιήματά του ἔμειναν πρόχειρα γραμμένα σὲ σκόρπια ϕύλλα, σὲ περιθώρια βιβλίων ποὺ διάβαζε καί, κυρίως, σὲ ἐπιστολές, συχνὰ πολυ[1]σέλιδες, ποὺ ὁ Κὴτς ἔστελνε συστηματικά, κυρίως στὰ ἀδέρϕια, σὲ ϕίλους καὶ στὴν ἀγαπημένη του. Τὸ ἐν ζωῆ δημοσιευμένο μέρος τοῦ ἔργου εἶναι, λοιπόν, μικρὸ σὲ σχέση μὲ τὸ σύ[1]νολο ποὺ συλλέχθηκε βαθμιαῖα καὶ ἐκδόθηκε μετὰ θάνατον μὲ πρώτη τὴν ἔκδοση τοῦ 1848 ἀπὸ τὸν R.M. Milnes, Life, Let[1]ters and Literary Remains of John Keats (Βίος, ἐπιστολὲς καὶ λογοτεχνικὰ κατάλοιπα τοῦ Τζὼν Κήτς). ῾Ορισμένες διαϕορὲς ἀνάμεσα σὲ χειρόγραϕες καὶ δημοσιευμένες μορϕὲς ἔχουν ἀπασχολήσει πολὺ καὶ διερευνηθεῖ ϕιλολογικά.