Οι πολλαπλές διαστάσεις της μετανάστευσης

Ευχάριστη έκπληξη υπήρξε η σχετικά πρόσφατη κυκλοφορία του μυθιστορήματος της Αγλαΐας Μπλιούμη Αποχαιρέτα την τη Στουτγάρδη, Αστυάνακτα από τις εκδόσεις Κέδρος, καθώς είναι από τα λίγα βιβλία που πραγματεύονται τις διάφορες διαστάσεις της μετανάστευσης. Όπως φανερώνει ο τίτλος του μυθιστορήματος στο επίκεντρο βρίσκεται η μετανάστευση στη Γερμανία, τούτη όμως δεν περιορίζεται μόνο στις κλασικές πια ιστορίες της πρώτης γενιάς μεταναστών. Παρουσιάζονται ενδελεχώς εμπειρίες και προβλήματα της δεύτερης γενιάς Ελλήνων μεταναστών, όπως επίσης η προσφυγιά από τη Μικρά Ασία καθώς και η παλιννόστηση στην Ελλάδα.

Το μυθιστόρημα εδράζεται σε αυτοβιογραφική βάση, σε αρκετά σημεία πραγματώνεται η αυτοβιογραφική σύμβαση με τον αναγνώστη («ξέρω όμως ότι η αλήθεια και τα παραμύθια πάντα συγκινούσαν τους ανθρώπους. Κόλλα το!»), όμως δεν πρόκειται για αμιγώς αυτοβιογραφικό έργο. Όπως αναφέρει και ο ανώνυμος αφηγητής στο τελευταίο κεφάλαιο, πρόκειται πολύ περισσότερο για «αυτομυθοπλασία». Σημειωτέων ότι από αυτήν την μικρή αναφορά μπορούμε να εικάσουμε ότι ο ανώνυμος αφηγητής παραπέμπει αυτοβιογραφικά και μάλλον ειρωνικά στην επαγγελματική ενασχόληση της συγγραφέως με τη φιλολογική έρευνα σε ακαδημαϊκό επίπεδο.

Τελικά,δεν είναι τυχαίο που η μοίρα των Μικρασιατών τους οδηγεί κατά τη δεκαετία του 1960 στη μετανάστευση. Έτσι η οικογενειακή ιστορία είναι στην ουσία μια ιστορία συνεχών μετακινήσεων και μεταβάσεων, οι ταυτότητες που σκιαγραφούνται στο μυθιστόρημα είναι ρευστές και εξελισσόμενες («Ταυτότητα είναι τα ίχνη που άφησες στην άμμο του χρόνου»).