`
1. Λουκάς Θάνος, «Ω νυχτέρια ω πανηγύρια», ποίηση: Κωστής Παλαμάς, ΕΜΙ, 2016
«Η επιλογή του Λουκά Θάνου να μελοποιήσει τον Δωδεκάλογο του Γύφτου φαίνεται σήμερα εκ πρώτης όψεως παράδοξη», γράφει [ΕΔΩ] ο Ευριπίδης Γαραντούδης, καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, «κι αυτό γιατί η σύγχρονη δεσπόζουσα κριτική πρόσληψη της παλαμικής ποίησης και συνεπώς και η αισθητική αποτίμησή της ευνοούν σταθερά τον λυρικό ποιητή Παλαμά του ήσσονος τόνου και των σύντομων και αμιγώς λυρικών ποιημάτων, ενώ, παράλληλα, υποβαθμίζεται η αξία των συνθετικών και εκτενών επικολυρικών ποιημάτων του, επειδή αυτά (κρίνεται ότι) επιβαρύνονται από χαρακτηριστικά όπως η μεγαληγορία, ο ρητορισμός και η διανοητικότητα». Παράδοξη εκ πρώτης όψεως όμως φαίνεται και η απόφαση ενός από τους πιο δημοφιλείς σήμερα τραγουδιστές, του Γιάννη Χαρούλη, να συνεργαστεί με το συνθέτη Λουκά Θάνο, 40 σχεδόν χρόνια (!) από την προηγούμενη δισκογραφική του κατάθεση, το περίφημο πια «Σάλπισμα» με τον Νίκο Ξυλούρη, με άλλα λόγια με έναν συνθέτη με πολυετές και πολυσχιδές έργο και εκτός Ελλάδας, αλλά χωρίς την εντόπια αναγνωρισιμότητα και παρουσία στο λεγόμενο «ελληνικό τραγούδι». Το αποτέλεσμα όμως είναι πέραν των χρoνικών προσδιορισμών και των επικαιρικών επευφημιών. Ο δίσκος περιλαμβάνει δέκα μέρη από τον παλαμικό Δωδεκάλογο του Γύφτου σε ισάριθμα τραγούδια, καθώς και δύο άλλα αρκετά γνωστά παλαμικά ποιήματα, «Το σπίτι που γεννήθηκα» και «Ο Διγενής κι ο Χάροντας», με μιαν εξαιρετική ισορροπία ανάμεσα στο λυρικό και επικό τόνο και ταυτόχρονα με μια σύγχρονη –όχι μοδάτη- μουσική ενορχηστρωτική αισθητική, πλούσια σε παραδοσιακούς ρυθμούς και όργανα. Η μεγαλύτερη όμως αξία του πέραν της μουσικολογικής του εξέτασης και μουσικής του προσφοράς, είναι ότι αποτελεί μια καθαρά πολιτική πράξη εκ μέρους των δυο δημιουργών του με την έννοια της επιλογής του συγκεκριμένου υλικού (στιχουργικά και μουσικά) ως καλλιτεχνική πρόταση μέσα στις σημερινές κοινωνικοπολιτικές και καλλιτεχνικές συνθήκες.
`
************************************************************
`
`
2. Δημήτρης Παπαδημητρίου, «Οι μπαλάντες της οδού Ατθίδων», ποίηση: Διονύσης Καψάλης, ΜLK Xρωμοδιάσταση, 2016
Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου αποτελεί σήμερα τον μοναδικό εν ενεργεία συνθέτη ο οποίος παράγει ποσοτικά έργο βασισμένο πάνω στην ποίηση είτε σε μορφή δισκογραφικού έργου είτε σε μορφή μουσικής παράστασης ως συμφωνικό έργο. Ήδη μέσα στο 2016 παρουσίασε τα συμφωνικά του έργα «Ερωτικός λόγος» σε ποίηση Γιώργου Σεφέρη και το «Χρονικό ενός πρώιμου φθινοπώρου» , ένα συμφωνικό ποίημα μεταρομαντικού-εκλεκτικιστικού ύφους, με μουσικά αυτοβιογραφικά στοιχεία, και τρία τραγούδια σε ποιήματα των Rainer Maria Rilke, Ανδρέα Εμπειρίκου και Charles Baudelaire. Το νέο του έργο σε ποίηση του Διονύση Καψάλη, με ερμηνευτή τον Γιώργο Φλωράκη, έρχεται να προστεθεί στον κατάλογο των δισκογραφικών έργων του Παπαδημητρίου όπου η μελοποίηση ενός ποιητικού κειμένου αποκτά μια λαικότητα έχοντας όμως συνταιριαστεί με στοιχεία μιας πιο κλασικής φόρμας έντεχνης τραγουδοποιίας όπως αυτή ορίζεται από τη Χατζιδακική αισθητική. Η γνωστή ατμοσφαιρικότητα των συνθέσεων του Παπαδημητρίου εμφανίζεται και σε αυτή τη δουλειά, με τους πάντα έμμετρους αστικούς στίχους του Καψάλη.
`
********************************************************
`
`
3. Βασίλης Λαγός, «Καντάδες για ένα δαίμονα» , ποίηση: Γιώργος Δάγλας, b-otherside records, 2016
Ο Βασίλης Λαγός, απόφοιτος του Ιονίου Πανεπιστημίου και με συμμετοχές σε μουσικά projects διαφορετικών ειδών της jazz, πειραματικής ηλεκροακουστικής, avant-garde jazz, ελεύθερου αυτοσχεδιασμού, afro-jazz και metal, γίνεται για πρώτη φορά μελοποιός εμπνεόμενος από την ποίηση του Γιώργου Δάγλα και το ομώνυμο βιβλίο του «Καντάδες για ένα δαίμονα», εκδ. Φίλντισι, 2014. Σε αυτήν την παρθενική του λοιπόν προσπάθεια αποδεικνύεται οτι η μουσική του ανάγνωση ήταν αποτέλεσμα μιας εγγενούς διάδρασης μεταξύ κειμένου και συνθετικής ιδέας. Ο Λαγός κατάφερε να διεισδύσει στα ποιήματα με τη μορφή ενός μουσικού συνδημιουργού χάρις και στο μουσικό του παρελθόν το οποίο το άφησε ελεύθερο να ανιχνεύσει εκείνο τους δρόμους ανάμεσα στα ελευθερόστιχα και ελευθερόπνοα ποιήματα του Δάγλα δημιουργώντας τις πολυπόθητες καλλιτεχνικές ελευθερίες. Στις ερμηνείες η Δώρα Βλάσση, με μια φωνή που θυμίζει τις γυναικείες φωνές των ελληνικών ροκ γκρουπ της δεκαετίας του ’60 όπου η «αθωότητα» της φωνής και της ηλικίας τους λειτουργούσε ως φρέσκο εξυγιαντικό αεράκι ανάμεσα σε σκληρούς ήχους και λέξεις -όπως και στη παρούσα εργασία- καθώς και οι εμβληματικοί -ο καθένας για τους δικούς του λόγους- Λάκης Χαλκιάς και Γιώργος Ρωμανός.
`
*****************************************************
`
`
4. Γιώργος Δίπλας, «Ένα τραγούδι μακρινό», ποίηση: Ναπολέων Λαπαθιώτης, εκδ. Διαπολιτισμός, 2016
Δέκα μελοποιημένα ποιήματα του Λαπαθιώτη από τον Πατρινό συνθέτη Γιώργο Δίπλα με την ερμηνεία της Δώρας Πετρίδη, δέκα λυρικές μουσικές ιστορίες οι οποίες δοκιμάστηκαν σε ζωντανές εμφανίσεις (Φεστιβάλ Πάτρας 2010) ως ένα μέρος της μελοποιητικής σχέσης του συνθέτη με Έλληνες ποιητές. Οι συνθέσεις του Δίπλα κινούνται στον άξονα των νέων Ελλήνων συνθετών και συνθετριών όπως είναι ο Δημήτρης Μαραμής, ο Χρίστος Θεοδώρου, η Σοφία Καμαγιάννη κ.ά οι οποίοι πλαισιώνουν τα ποιητικά κείμενα που επιλέγουν -συνήθως έντονου λυρικού και συναισθηματικού περιεχομένου και τεχνοτροπίας- με μιαν αντίστοιχη αισθαντικότητα και λυρισμό και ταυτόχρονα με μια θεατρικότητα έχοντας αφομοιώσει τους προγενέστερους κλασικούς του είδους αρχής γενομένης από τον Μάνο Χατζιδάκι. Ο δίσκος του Δίπλα προσφέρει την απόλαυση της κατ΄ιδίαν κυρίως ακρόασης χωρίς να νεωτερίζει ή να πειραματίζεται, τα έγχορδα συνδιαλέγονται με το πιάνο πλάθωντας ευγενείς μουσικές ατμόσφαιρες τις οποίες υποστηρίζει η αισθαντική φωνή της Πετρίδη.
`
***********************************************************
`
`
5. Παντελής και Μιχάλης Καλογεράκης, «Προσωπικό», ποίηση των: Γκρέγκορυ Κόρσο, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Πάμπλο Νερούδα, Φερνάντο Πεσσόα, Τζελαλαντίν Ρουμί, Πάουλ Τσέλαν, Μιχάλη Γκανά, Μηνά Δημάκη, Γιάννη Ευθυμιάδη, Ντίνου Σιώτη, Παντελή Καλογεράκη, εκδ. Μικρή Άρκτος, 2016.
Δυο νεαρότατοι συνθέτες ο Παντελής και Μιχάλης Καλογεράκης με σταθερή μελοποιητική σχέση με την ποίηση από την ηλικία των 16, κυκλοφορούν τη νέα τους δισκογραφική εργασία πάνω σε ποιήματα ποικίλων εποχών και τεχνοτροπιών. Το αποτέλεσμα είναι μια φιλότιμη προσπάθεια δεδομένης και της ηλικίας τους έχοντας πολύτιμο αρωγό την εμπειρία του ενορχηστρωτή του δίσκου Γιώργου Ανδρέου και της δυσκολίας αρκετών κειμένων εξαιτίας του ελεύθερου στίχου. Η συνολική αίσθηση δείχνει μια συνθετική δουλειά μιας τραγουδοποιίας και όχι μιας αμιγούς συνθετικής εργασίας. Αυτό σημαίνει πως αρκετές μελοποιήσεις τους φανερώνουν μιαν έλλειψη συνθετικού πνεύματος και λειτουργούν περισσότερο ως τραγουδοποίοι οι οποίοι προσεγγίζουν τα ποιητικά κείμενα με τις ανάγκες μιας συνειδητής πλήν όμως περιορισμένης σε μουσική έκταση, τραγουδιστικής φόρμας ακόμα και αν -κι εδώ έρχεται η παρουσία της ενορχήστρωσης ως επέκτασης- διακρίνονται ποικιλόμορφα μουσικά στυλ. Τα τραγούδια «Σύννεφα», «Πατώματα», «Πάγος, Παράδεισος» με τη Μαρία Φαραντούρη ξεχωρίζουν τόσο για τη μελωδία τους όσο και για την ερμηνεία αφού οι ελλειπτικές φωνές των δυο αδελφών, ως κύριοι εκφραστές των τραγουδιών, δεν συνεπικουρούν ή αναβαθμίζουν, αλλά αντιθέτως περιορίζουν το τελικό αποτέλεσμα όπως στην περίπτωση τού «Είναι δρόμοι…» που συνθετικά είχε όλα τα φόντα να απογειωθεί αποτελώντας ένα από τα δυναμικότερα σύγχρονα τραγούδια.
