H Louise Bogan (1897-1970) συγκαταλέγεται ανάμεσα στις σημαντικότερες ελάσσονες αμερικανίδες ποιήτριες του 20ου αι., Διατηρώντας μια προσωπική ποιητική φόρμα δεν απορροφήθηκε από τις τεχνικές του μοντερνισμού ενώ κατέδειξε μια διαφορετική από την παραδοσιακή οπτική για την γυναικεία γραφή. Συντάκτρια για πάνω από 40 χρόνια του περιοδικού New Yorker επηρέασε σημαντικά τα ποιητικά πράγματα της εποχής . Το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς της δημοσιεύτηκε πριν το ’38. Βραβεύτηκε για το έργο της με το με το βραβείο Bollingen (1955) καθώς και από την Ακαδημία Αμερικάνων ποιητών (1959).
`
Γυναίκες
Οι γυναίκες δεν έχουν μέσα τους άγρια φύση ,
μα προνοητική
Περιέχεται μες το στενό ζεστό καβούκι που έχουν στην καρδιά
να τρώνε βρώμικο ψωμί.
Δεν καταλαβαίνουν τα πρόβατα που μαζεύουν του χειμώνα τη σοδειά
Δεν ακούν
το χιονάτο νερό που πέφτει στους υπονόμους
ρηχό και λαγαρό .
Περιμένουν, πότε πρέπει να βρουν προορισμό,
Ξυλιάζουν , όταν πρέπει να έχουν ευκαμψία .
Χρησιμοποιούν σε βάρος τους την καλοκαγαθία
με την οποία άνδρας κανείς δεν διατηρεί φιλία .
Δεν μπορούν να σκεφτούν πολλά μποστάνια σ ένα χωράφι
Ή , μ ένα τσεκούρι, σʼ ένα κούτσουρο ξεκάθαρη κοπή.
Η αγάπη τους είναι μια ανυπόμονη ανοησία
Πολύ τσιτωμένη, η πολύ χαλαρή.
Ακούν στον κάθε ψίθυρο που τους μιλά
ένα κλάμα μια κραυγή.
Μάλλον ,όταν από το κατώφλι τους, περνάνε τη ζωή
έτσι θα πρέπει να την αφήνουν και να βγει.
`
******
`
H Marge Piercy (1936- ) είναι Αμερικανίδα ποιήτρια συγγραφέας και ακτιβίστρια κατοχος τεσσαρων τιμητικών διδακτορικών διπλωμάτων έχει κυκλοφορήσει 18 ποιητικές συλλογές και 17 μυθιστορήματα. Η συλλογή της «Το φεγγάρι είναι πάντα θηλυκό» (1980) αποτέλεσε εμβληματικό ανάγνωσμα για το βʼ φεμινιστικό κύμα . Έχει παίξει σημαντικό ρόλο στο κίνημα εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ, το γυναικείο κίνημα και το αντιπολεμικό κίνημα εναντίον του πολέμου στο Ιρακ και το Αφγανιστάν
`
Κούκλα Μπάρμπι
Αυτή η παιδούλα γεννήθηκε όπως συνήθως
και της δωρίσθηκαν κούκλες που έκαναν πιί-πιί
και μικροσκοπικές ηλεκτρικές κουζίνες και σίδερα
και τοσοδούλικα κραγιόν στο χρώμα καραμέλα
-κεράσι.
ύστερα στην μαγική εφηβεία, μια συμμαθήτρια
είπε :
Έχεις μια τεράστια μεγάλη μύτη και χοντρά πόδια .
Ήταν υγιής, ελεγμένα έξυπνη,
είχε δυνατά μπράτσα και πλάτες,
άφθονη λίμπιντο και κινητική
δεξιότητα.
Πήγε πέρα-δώθε ζητώντας συγνώμη.
Ό καθένας είδε μια χοντρή μύτη πάνω σε παχιά πόδια.
Της συστήθηκε να παίζει μαζεμένα ,
την προέτρεψαν να γίνει πιο θερμή
άσκηση, δίαιτα, χαμόγελα και κολακεία.
Η καλή της φύση ξεθώριασε
σαν αγιοβασιλιάτικη κορδέλα.
Έτσι έκοψε την μύτη και τα πόδια της και
τους τα πρόσφερε.
Στο σατινένιο φέρετρο ξάπλωσε
με τα καλλυντικά του νεκροθάφτη
μπογιατισμένη,
μια γυριστή στοκαρισμένη μύτη,
ντυμένη μʼ ένα ρόζ κι άσπρο νυχτικό.
Δεν δείχνει χαριτωμένη; είπαν όλοι.
Δικαίωση επιτέλους .
Για κάθε γυναίκα μια ευτυχής κατάληξη.
`
*****
`
Η Αlice Walker (1944- ) είναι Αφρο-Αμερικάνα ποιήτρια συγγραφέας και ακτιβίστρια για τα πολιτικά δικαιώματα και την δικαιοσύνη. Ανήκει στο κίνημα του έγχρωμου φεμινισμού και έχει εισάγει τον όρο womanism υποστηρίζοντας έναν ανθρωπισμό βασισμένο σε θηλυκές μητροκεντρικές αξίες. ΄Εγινε παγκόσμια διάσημη με μυθιστόρημά της «Το Πορφυρό Χρώμα» για το οποίο κέρδισε το Βραβείο Πούλιτζερ και το Αμερικανικό Βραβείο Βιβλίων.
`
Μην είσαι αγάπη κανενός
Μην είσαι αγάπη κανενός.
Να ʽσαι ένα απόρριμμα.
Πιάσε τις αντιφάσεις
της ζωής σου
και ολόγυρα τυλίξου
Σαν σάλι,
Που αντέχει στις πετριές,
Που σε κρατά στη θέρμη.
Δες τους ανθρώπους πως γλιστρούν
Στην τρέλα
Με κέφι περισσό ˙
Ας τους να σε λοξοκοιτούν
Και λοξοκοίτα τους κι εσύ.
Να σαι ένα απόρριμμα ˙
Χαίρε μοναχικά να περπατάς
(Αυθεντικά)
Αλλιώς στοιχίσου στον πολύβουο
των ποταμιών τον πάτο
Μʼ άλλους μαζί ακράτητους
Χαζούς.
Κάνε μια μάζωξη χαράς
Στην όχθη
όπου χιλιάδες χαθήκαν
από γενναίο μεθύσι λέξεις
Έτσι είπαν.
Αλλά μην είσαι αγάπη κανενός.
Να σαι ενʼ απόρριμμα.
Που να μπορεί να κατοικεί
Μες το δικό σου πτώμα.
`
******************
Η Αθανασία Δανελάτου είναι δικηγόρος με μεταπτυχιακή ειδίκευση στην κοινωνιολογία των σχέσεων φύλου. Γράφει και μεταφράζει στα ελληνικά και τα αγγλικά ποίηση. Τα ποιήματα περιέχονται σε υπό έκδοση βιβλίο-μελέτη.
`
********************
`
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
`
Την Παρασκευή 4 Οκτωβρίου 2013, στις 8.30 μ.μ., στον κήπο του Πολύεδρου στην Πάτρα, στο πλαίσιο του κύκλου ομιλιών «Eroς ad aeternitatem: Περιπέτειες του ερωτικού λόγου»,
Η Ευτυχία Παναγιώτου και η Αθανασία Δανελάτου συνομιλούν για το φύλο, τον έρωτα και την αλήθεια στον ποιητικό λόγο Αμερικανίδων και Ελληνίδων κατά την περίοδο 1950-1990. Οι ομιλήτριες γυρίζουν από την ανάποδη τον καθρέφτη που αντανακλά το ερωτικό πρόσωπο του θηλυκού φύλου στον κόσμο, και αναζητώντας το βλέμμα που του δίνει το νόημά του, συζητούν για το πώς η ποίηση των γυναικών στον 20ό αι., διατυπώνοντας το αποκλεισμένο, το ανείπωτο, το αποσιωπημένο, αποκαλύπτει την παραμορφωτική διάθλαση του εαυτού στη συνάντησή του με τον άλλον, διασαλεύει τη φαντασία που διέπει τις σχέσεις φύλου και εισάγει εκ νέου το ερώτημα του έρωτα, ως ερώτημα της φιλοσοφίας τού μαζί.
Με αναφορά στον ποιητικό λόγο των Ελληνίδων της Μεταπολίτευσης, και συγκεκριμένα στο παράδειγμα της Τζένης Μαστοράκη και της Κατερίνας Γώγου, η Ευτυχία Παναγιώτου θʼ αναλύσει τη σχέση έρωτα-κινδύνου, του τρόπου που το θηλυκό ποιητικό υποκείμενο της εποχής συγκροτεί την ταυτότητα φύλου μαζί με το κοινωνικό σύμπτωμα, διατρέχοντας όμως τον κίνδυνο μιας «υποκειμενικοποίησης» που του στερεί την ερωτική του ελευθερία.
Ενώ η Αθανασία Δανελάτου θα αναπτύξει, με άξονα το ποίημα της Εlizabeth Βishop: «Τo be written in the mirror with whitewash», με ποιο τρόπο οι πολιτιστικές γενικεύσεις για τα φύλα και η αντανακλαστική σχέση τους στον τρόπο συγκρότησης του εαυτού, αποξενώνουν το υποκείμενο από την αλήθεια του και τρέπουν τον έρωτα από πεδίο απόλαυσης του σώματος σε πεδίο διευθέτησης της απόλαυσης της ισχύος, δημιουργώντας το φύλο-σύμπτωμα.
Στην εκδήλωση θα ακουστούν ποιήματα που έγραψαν οι Ελληνίδες Κατερίνα Γώγου, Τζένη Μαστοράκη καθώς και ποιήματα που έγραψαν οι Αμερικανίδες Louige Bogan, Elizabeth Bishop, Dorothy Parker, Denis Levertov, Marianne Moore, Alice Walker και Sarah Teasdale, σε μετάφραση Αθανασίας Δανελάτου.
Ευχαριστω κύριε Καρτάκη !