Ο Μάλκομ Λάουρυ (Malcolm Lowry) γεννήθηκε στην Αγγλία και σπούδασε στο Κέϊμπριτζ (Cambridge). Αν και κάτοικος εξωτερικού για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του (Αμερική, Μεξικό, Καναδά), ήταν στο μικρό χωριό Ράιπ (Ripe) στην κομητεία του Σάσεξ (Sussex) που έδωσε τέλος στη ζωή του. Ήταν ένας γενναίος αλκοολικός που κατόρθωσε, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον που του έμοιαζε, να επικεντρώσει τα φοβερά προβλήματά του σε δημιουργική μορφή. Ή επιλογή ποιημάτων του (Selected Poems, 1962) είναι ένδειξη ενός ταλαντούχου ποιητή. Μυθιστορήματα που εκδόθηκαν μετά τον θάνατό του ― συμπεριλαμβανομένου Hear Us O Lord from Heaven Thy Dwelling Place (Άκουσε μας Κύριε από την Ουράνια Κατοικία Σου) (1961) και Lunar Caustic (Σεληνιακό καυστικό) (1968) ― φανερώνουν το τεράστιο ταλέντο του. Η προηγούμενη παραισθησιακή θαλασσινή ιστορία Ultramarine (Βαθύ γαλάζιο) (1933) είναι πολλά υποσχόμενη.

 

Αλλά το αριστούργημά του, ένα από τα πιο δυνατά μυθιστορήματα της εποχής. είναι Under the Volcano (Κάτω από το ηφαίστειο) (1947). Ο Λάουρυ δόθηκε ολόψυχα σ’ αυτό το μυθιστόρημα, όσο απεγνωσμένα αφοσιώθηκε στην αυτοεξέταση και την αυτοκαταστροφή του λόγω ποτού. Λαμβάνει χώρα στο Μεξικό ― ένα Μεξικό που συμβολίζει Κόλαση ― και ο ήρωας, ο Geoffrey Firmin (Τζέφρυ Φέρμιν), είναι αλκοολικός, και αυτή τυγχάνει να είναι η τελευταία μέρα της ζωής του. Ο Φέρμιν είναι αφοσιωμένος στον θάνατό του, και Κάτω από το ηφαίστειο είναι το υπέροχο όραμα που η εκούσια θυσία της ζωής τού προσφέρει. Τελικά τον δολοφονούν και τον πετάνε σε μια χαράδρα. Βέβαια είναι το ποτό, ή μάλλον τι συμβολίζει το ποτό, που τον σκοτώνει. Ο Λάουρυ γνώριζε καλά το θέμα του, και μόνο μετά από δέκα χρόνια αφότου τέλειωσε το μυθιστόρημα αυτοκτόνησε. Ο Φέρμιν, Βρετανός Πρόξενος σε μια Μεξικανική πόλη ανάμεσα σε δυο ηφαίστεια, αντιπροσωπεύει τον ίδιο τον Λάουρυ ― και, στο επίπεδο που μετράει για τον αναγνώστη, τον καλλιτέχνη. Ο Φέρμιν, σε εσκεμμένη φυγή στην κόλαση, μακριά απ’ όσους τον αγαπούν και αναζητούν τη σωτηρία του (η πρώην σύζυγος, ο αντιφασίστας αδελφός), γνωρίζει τον παράδεισο όπως και την κόλαση. Η αυτοκαταστροφική του τάση να πίνει τού δίνει τη δυνατότητα να βλέπει τον παράδεισο, καθώς και να τον ναρκώνει από ένα σάπιο κόσμο που το 1939 καταστρεφόταν, όπως και ο ίδιος.Στο  Under the Volcano λειτουργεί επιτυχώς και στο ρεαλιστικό και στο συμβολικό επίπεδο. Ο Φέρμιν είναι ένας σύγχρονος Φάουστ, μια τραγική φιγούρα στις μέρες μας. (Σύμφωνα με τον Γερμανικό θρύλο, ο Φάουστ ήταν μάγος και αλχημιστής που πούλησε την ψυχή του στον διάβολο ως αντάλλαγμα για γνώση και δύναμη.) Ο Λάουρυ άντεχε τους ψυχικούς πόνους τού αλκοολισμού για κάποιο σκοπό: ίσως στο τρομοκρατημένο μυαλό του να ταύτιζε τον μέθυσο Φέρμιν με ένα μοιραία ένοχο καλλιτέχνη. Μα με το να αναφέρεται αδιάκοπα στην αγωνία του καταδείκνυε κουράγιο και αίσθηση συμπόνιας (τούτου βέβαια είναι εμφανές στον χαρακτήρα αυτών που θέλουν να σώσουν τον Φέρμιν) που αξίζουν την ευγνωμοσύνη μας.

 

από Σπύρος Αραβανής
5 Comments