Ο Ουαζντί Μουαουάντ γεννήθηκε στον Λίβανο όπου και πέρασε την παιδική του ηλικία αλλά λόγω του εμφυλίου μετανάστευσε με την οικογένειά του στη Γαλλία για να περάσει ένα μέρος της εφηβείας του κι από εκεί έφυγαν για τον Καναδά όπου ο Μουαουάντ σπούδασε στην Εθνική Σχολή Θεάτρου, κι έκτοτε αυτός ο υπερταλαντούχος κι ανήσυχος δημιουργός -από τους πιο επιδραστικούς της γενιάς του- ασχολήθηκε με τη συγγραφή , την υποκριτική και τη σκηνοθεσία ανεβάζοντας έργα πρωτότυπα δικά του ή διασκευές έργων του Σαίξπηρ, του Τσέχωφ, του Ευριπίδη και του Σοφοκλή.
Στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, το καλοκαίρι του 2025, έκανε πρεμιέρα το έργο του «Ο όρκος της Ευρώπης» σκηνοθετημένο από τον ίδιο, το «Πυρκαγιές» ανέβηκε από το ΚΘΒΕ από την Ιώ Βουλγαράκη ενώ το 2023, στο Εθνικό Θέατρο, ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος σκηνοθέτησε εμπνευσμένα το «Όλοι εμείς πουλιά «, μια παράσταση εμπειρία αισθήσεων και συναισθημάτων. Το θεατρικό του Μουαουάντ «Δάση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πότλατς σε μετάφραση της Κατερίνας Αποστολοπούλου.
Σπουδαιότατος, απρόβλεπτος και με πυρετώδη εκρηκτικό λόγο και ως πεζογράφος, ο Μουαουάντ έγινε γνωστός στο εγχώριο αναγνωστικό κοινό με το πολυβραβευμένο του μυθιστόρημα «Anima» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου το 2019, διαβάστηκε πολύ, αγαπήθηκε, συζητήθηκε και συγκλόνισε με την θεματολογία του, την πρωτοτυπία του, την στιβαρότητά του και τον συνδυασμό νουάρ στοιχείων και αρχαιοελληνικής τραγωδίας, με μια απίστευτη σκιαγράφηση της ανθρώπινης φύσης στα απόλυτα όριά της από την οπτική γωνία και την αφηγηματική φωνή του ζωικού βασιλείου. Μέσω της μυθοπλασίας του όπως και των θεατρικών του, ο Μουαουάντ χαρίζει στον αναγνώστη / θεατή ένα κομμάτι καθρέφτη που αντικατοπτρίζει την κτηνώδη πραγματικότητα την προερχόμενη από την κτηνώδη φύση του ανθρώπου. Τα θέματα που τον απασχολούν είναι η βία, ο πόλεμος, η ανθρώπινη ύπαρξη με τους εσωτερικούς επικίνδυνους σεισμούς της και τα εσωτερικά της τέρατα, η μνήμη, η ταυτότητα, η μετανάστευση, η ρίζα του κάθε Κακού, το τραύμα που αφήνουν ορθάνοιχτο η απώλεια , η φυγή από την γενέθλια γη, ο πόλεμος, η νοσηρότητα των πολιτικών εξουσιών.
Επτά χρόνια μετά το συναρπαστικό «Anima», οι εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, πολύ πρόσφατα, έθεσαν σε κυκλοφορία ένα ακόμα μυθιστόρημα αυτού του τρομερού θεατρανθρώπου – συγγραφέα . Ιδού λοιπόν το «Ξαναβρίσκω το πρόσωπό σου». Αυτός είναι ο ελκυστικός τίτλος αυτού του υψηλών απαιτήσεων μυθιστορήματος, ένα πρώιμο λογοτεχνικό έργο του Ουαζντί Μουαουάντ (κυκλοφόρησε το 2002) που αποτελεί προάγγελο των θεμάτων των οποίων θα έβαζε στη συνέχεια ως επαναλαμβανόμενα μοτίβα στον μικροσκόπιο της δραματουργίας του και της πεζογραφικής του τέχνης. Ο εμφύλιος που βίωσε ως παιδί ο Μουαουάντ στον Λίβανο και έγινε η αιτία να φύγει από τη χώρα του και το σπίτι του σε τρυφερή παιδική ηλικία, άρα και η βία της Ιστορίας και η αδυσώπητη μνήμη κυριαρχούν θεματικά σ’ αυτό το εξαίσιο μυθιστόρημα με το προσωπικό, οικογενειακό τραύμα να ενώνεται με το συλλογικό, το πανανθρώπινο. Οπότε, ως ένα βαθμό, ο ήρωας του εδώ θα μπορούσε να θεωρηθεί ως alter ego του ίδιου του συγγραφέα.
Το μυθιστόρημα είναι χωρισμένο σε τρία μέρη, με το εισαγωγικό μέρος να κάνει αναφορά στον χρόνο που περνάει κι όλο περνάει. Κι από την πρώτη κιόλας πρόταση του πρώτου κεφαλαίου και τα σύντομα κεφάλαια πρωτοπρόσωπης αφήγησης που ακολουθούν, γίνεται αντιληπτό πως εδώ είναι πόλεμος, εδώ πέφτουν βόμβες, πέφτουν κτίρια, μια γυναίκα με ξύλινα άκρα (που στοιχειώνει την παιδική ηλικία, την εφηβεία και τη διαδρομή προς την ενηλικίωση του πρωταγωνιστή Ουαχάμπ) διαγράφεται στο βάθος του εμπόλεμου σκηνικού. Ο μικρός Ουαχάμπ και οι μνήμες του που καίνε. Ο Λίβανος, η πατρίδα του, ο πόλεμος , ο τρόμος, ένα λεωφορείο γίνεται σκόνη μπροστά στα μάτια του μικρού παιδιού και οι επιβάτες κρέας που λιώνει και γίνεται κάρβουνο. Ο κήπος του σπιτιού καίγεται, η ζωή καίγεται, η ταυτότητα καίγεται, η παιδική αθωότητα καίγεται. Ο Ουαχάμπ και η οικογένειά του εγκαταλείπουν εσπευσμένα το σπίτι τους και μεταναστεύουν στο Παρίσι αποχαιρετώντας τη χώρα τους, τη γλώσσα τους , τη γη τους. Ακολουθεί το δεύτερο μέρος (πρώτο βιβλίο) και η αφήγηση περνά στο τρίτο πρόσωπο. Ο Ουαχάμπ έχει μπει στην εφηβεία, γιορτάζει τα δέκατα τέταρτα γενέθλιά του. Στα όνειρά του κουβαλάει πάντα κάτι από το αιματηρό παρελθόν. Αν και ζει μια κανονική ζωή φαινομενικά, μοιάζει αποπροσανατολισμένος. Έχει κατασκευάσει ένα παράλληλο κόσμο και μπαινοβγαίνει σ’ αυτόν, προσπαθεί να βρει τρόπο να επουλώσει το τραύμα του πολέμου και της προσφυγιάς. Και η παράξενη γυναίκα με τα ξύλινα άκρα συχνά τον ακολουθεί στις διαδρομές του.
Είναι λοιπόν η μέρα των γενεθλίων του, ο Ουαχάμπ γίνεται δεκατεσσάρων κι η οικογένειά του είναι εκεί: ο πατέρας του, η μητέρα του, η αδερφή και ο αδερφός του, που του κάνουν δώρο μια ασημένια θήκη που μέσα της κλείνει το κλειδί του διαμερίσματός τους. Ο Ουαχάμπ πια θεωρείται μεγάλος οπότε θα έχει το δικό του κλειδί να μπαίνει στο σπίτι επιστρέφοντας από το σχολείο. Ο Ουαχάμπ θα βγει μια βόλτα. Ένας άντρας θα του χαρίσει μια άγνωστη λέξη κι όταν ο νεαρός επιστρέψει σπίτι του, όλα γύρω του μοιάζουν παράξενα και δεν μπορεί να αναγνωρίσει το πρόσωπο της μητέρας του, γι’ αυτόν είναι μια άγνωστη γυναίκα με μακριά ξανθιά χαίτη. Οι μνήμες του έφηβου αγοριού έχουν μια υποψία καπνού σαν μια μικρή εστία φωτιάς να αναζωπυρώνεται λίγο λίγο μέσα τους. Αυτός ο κόσμος, ο κόσμος των μεγάλων στον οποίο ο Ουαχάμπ πατάει αδέξια στο κατώφλι του, είναι τρομακτικός κι ο Ουαχάμπ νιώθει μικρός κι αδύναμος για να τον αντιμετωπίσει. Αποκαλύπτει τα σκόρπια θολωμένα μονοπάτια του μυαλού του στον συμμαθητή του Κολέν και στην μερικά χρόνια μεγαλύτερή του φίλη Ζιντίτ, με την οποία έρχονται κοντά. Μια μέρα, νιώθοντας καταπιεσμένος από τους γονείς του, που πλέον του μοιάζουν άγνωστοι, ο νεαρός πρωταγωνιστής το σκάει από το σπίτι και έτσι ξεκινά η μεγάλη του περιπλάνηση σε δρόμους, στο πουθενά, στο ξέσπασμα μιας νυχτερινής καταιγίδας, σε ένα κόσμο που τον διώχνει, τον προσκαλεί στα σύνορα της τρέλας, τον προκαλεί, τον στροβιλίζει, τον μεταφέρει πέρα από τον εαυτό του και το παρελθόν του σε ονειρικά τοπία κεντημένα με βροχή ασημένια, ηλιαχτίδες, χώμα, ψέματα κι αλήθειες, πρόσωπα κι ονόματα και ρόλους σε εναλλαγή, με ερωτήσεις που δεν έχουν απαντήσεις. Ο Ουαχάμπ θα περιπλανηθεί για μερικές μέρες σε ένα κόσμο όπου οι λύκοι κατασπάραξαν όλες τις λέξεις, ο Ουαχάμπ τρέχει και κρύβεται από τη ζωή που του ξεφεύγει προσπαθώντας να συναρμολογήσει ένα παζλ παρανοϊκό που δεν συναρμολογείται. Όλα γύρω μεταμορφώνονται όσο κι ο ίδιος σταδιακά μεταμορφώνεται καθώς παίζει στα δάχτυλά του και στο νου του με τις κλωστές από τις λιβανέζικες ρίζες του. Ο Ουαχάμπ έχει γίνει ένας ταξιδιώτης γαντζωμένος από την εύθραυστη βάρκα της εφηβείας του που την ταξιδεύει στην ομορφιά, στην ωριμότητα, στην καρδιά ενός ανυπόφορου χάους.
Στο τρίτο μέρος (δεύτερο βιβλίο), ο Ουαχάμπ έχει μπει στα δεκαεννιά και η αφηγηματική σκυτάλη επιστρέφει ξανά στα χέρια του. Είναι ακόμα ξένος προς τον κόσμο και την πολυπλοκότητά του, έρχεται σε αντιπαράθεση με την πραγματικότητα, είναι διαυγής και θυμωμένος, σπουδάζει στη Σχολή Καλών Τεχνών. Ο χρόνος τρέχει, πέφτει χιόνι, η μητέρα του είναι ετοιμοθάνατη (από πάντα έδειχνε άρρωστη και λυπημένη), χιονίζει κι είναι φθινόπωρο και γίνεται χειμώνας κι όλα εκρήγνυνται κι όλα είναι φόβος και τραύμα και το πέρασμα στην ενηλικίωση συναντά εμπόδια κι ο Ουαχάμπ ζωγραφίζει πρόσωπα μέχρι να συναντήσει μέσω της τέχνης του το πρόσωπο της μητέρας του, να θυμάται, να την θυμηθεί, να την θυμάται. Κι αφηγείται. Κοφτά. Ασθματικά. Με ροή σαν βόμβα έτοιμη να εκραγεί πάνω σε ένα ζευγάρι χέρια. Βίαια, σαν πόλεμος ανεξέλεγκτος. Ποιητικά, σαν όνειρο στο πρώτο φως του ξημερώματος. Παραληρηματικά, σαν υψηλός πυρετός μέσα στην παγωμένη νύχτα.
Μια απρόσμενη και συνταρακτική ιστορία ενηλικίωσης βαθιάς εσωτερικότητας, με εναλλαγές ωμού και μαγικού ρεαλισμού, με διάχυτη κοφτερή ποιητικότητα και ασυγκράτητο αφηγηματικό θυμό, φόβο κι ένα άλμα προς το παράλογο, με ένα δαιμονισμένο παιχνίδι γλώσσας, εκρηκτικών ψυχολογικών διεργασιών και συμβόλων. Ένα μυθιστόρημα γεμάτο γροθιές σε πρόζα, νοήματα, στοχασμό και ύφος που αφήνουν μώλωπες για πολύ καιρό. Όλα δια χειρός και τρομερού πνεύματος του Ουαζντί Μουαουάντ που η Αριάδνη Μοσχονά φρόντισε με την άριστα λεπτοκεντημένη της μετάφραση να αναδείξει. Για να πούμε με βεβαιότητα πως το «Ξαναβρίσκω το πρόσωπό σου» είναι μια από τις εκδοτικές εκπλήξεις και ένα από τα καλύτερα μεταφρασμένα μυθιστορήματα της φετινής χρονιάς.
