des vies desséchées de pleuvoir Ποιήματα του Γιώργου Χριστοδουλίδη (από την ποιητική συλλογή “Το απραγματοποίητο”, εκδόσεις Γαβριηλίδη 2010, Αθήνα) μεταφρασμένα στα γαλλικά από το Μichel Volcovitch.
1. L’IRRÉALISABLE
Toute cette pluie qui n’est pas tombée
de l’hésitation des nuages
le ciel était noir
en mal d’enfant
voulant pleuvoir beaucoup d’eau
ne pleuvant pas.
L’hésitation mur invisible
plus tu montes
plus elle est haute
sur elle se brisent
de hautes vagues
d’amour prisonnier
de l’inavoué
tout aussi habilement elle dissuade
qui titubent
aux confins
de la terre et de la mer.
Que devient tout
ce qui n’est pas devenu ?
m’as-tu demandé.
Je suppose que tout s’amasse dans les barrages
du rêve d’où cela s’écoule
dans un futur assoiffé
dont les affluents s’étendent
et se perdent au-delà des cartes
pour arroser goutte à goutte
l’irréalisable.
1. Το απραγματοποίητο
Πόση βροχή δεν έπεσε
από τους δισταγμούς των σύννεφων
μαύρος ήταν ο ουρανός
κοιλοπονούσε
νερό πολύ να βρέξει ήθελε
δεν έβρεξε.
Αόρατος τοίχος ο δισταγμός
όσο τον ανεβαίνεις
τόσο πιο πολύ ψηλώνει
πάνω του σπάνε
κύματα ψηλά
έρωτα έγκλειστου
στο ανομολόγητο
εξίσου επιδέξια αποτρέπει
ζωές στεγνές να βρέξουν
που τρεκλίζουν
στη μεθόριο
της στεριάς με τη θάλασσα.
Τι γίνονται όλα αυτά
που δεν έγιναν;
με ρώτησες.
Σε ονειροφράγματα υποθέτω αποθηκεύονται
και από εκεί διοχετεύονται
σε μέλλον διψασμένο
με παραπόταμους που εκτείνονται
και χάνονται πέρα από τους χάρτες
σταγόνα-σταγόνα να ποτίζουν
το απραγματοποίητο.
2. PETIT ENFANT AU FOND DE L’AVENIR
Tu me tenais serré autrefois
entre tes bras
que je ne m’enfonce pas dans la mer
ne trébuche pas dans l’escalier
(les chiens étaient en dessous)
que je ne me fatigue pas trop
tu marchais dans la nuit en aveugle
il n’y a que le temps violent
qui m’a emporté
puis laissé tout au fond de l’avenir
et empêché de grandir
dont tu ne m’aies pas protégé
et maintenant
que j’ai plus que jamais besoin
de tes bras pour m’appuyer un peu
toi c’est la branche maigre
d’un arbre séculaire
au bois céleste
que tu as voulu devenir.
Quand as-tu réussi à pousser si haut ?
Enfermant tant d’années
dans une journée que j’appelle hier
je cherche sur mon front
la ligne tendre de ta caresse
au moment où une poire
apparaît dans l’assiette
coupée fin
pour ne pas se coincer
dans la petite gorge
et reproduire la panique
de l’asphyxie provisoire
et la tête en bas.
2. Μικρό παιδί βαθιά στο μέλλον
Αλλοτε με κρατούσες σφικτά
στα δυο σου μπράτσα
μη βυθιστώ στη θάλασσα
μην παραπατήσω στα σκαλιά
(και κάτω ήταν τα σκυλιά)
μην κουραστώ πολύ
τυφλή περπατώντας όταν γινότανε σκοτάδι
μόνο από τον ορμητικό καιρό
που με παρέσυρε
και με ξέβρασε πολύ βαθιά στο μέλλον
και που εγώ δεν έχω μεγαλώσει
δεν με προστάτευσες
και τώρα
που όσο ποτέ τα μπράτσα σου χρειάζομαι
για να πιαστώ λίγο, νʼ ακουμπήσω
εσύ ισχνό κλαδί
δέντρου αιωνόβιου
σʼ επουράνιο δάσος
αποφάσισες να γίνεις.
Πότε τόσο ψηλά να φυτρώσεις πρόλαβες;
Βάζοντας τόσα χρόνια
σε μια μέρα που την ονομάζω χθες
δική σου τρυφερή γραμμή χαδιού
στο μέτωπο ανιχνεύω
την ώρα που αχλάδι
σε πιατάκι εμφανίζεται
ψιλοκομμένο
μην φράξει το μικρό λαιμό
κι έχουμε πάλι
πρόσκαιρης ασφυξίας
πανικό
και αναποδογυρίσματα.
3. JADIS J’ÉTAIS UN FLEUVE
Notre chanson, chuchotais-tu
tu t’en souviens ?
Je ne me souviens de rien
depuis longtemps je suis
une eau dormante
né d’une cascade
qui coule sans mémoire sans cesse
qui coule sans cesse en abondance
et n’arrête pas
coupée de sa source
elle a incorporé toute la longueur de mon voyage
et la largeur de ce qui lui manque
tu cherches ma profondeur mais bientôt
je ne serai plus qu’un ruisseau peu profond
puis plus rien
qu’une longue trace desséchée
je ne peux que murmurer
la déshydratation toute proche.
3. Κάποτε ήμουν ποταμός
Το τραγούδι μας, ψιθύρισες
το θυμάσαι;
Δεν θυμάμαι τίποτα πια
εδώ και πολύ καιρό
έχω λιμνάσει
με γέννησε ένας καταρράκτης
που τρέχει χωρίς μνήμη αδιάκοπα
που τρέχει πολύ νερό αδιάκοπα
δεν σταματά
αποκομμένος από την πηγή του
ενσωμάτωσε όλο το μήκος της αποδημίας του
και το πλάτος της έλλειψης του
βάθος μου ζητάς
αλλά σε λίγο ρηχό ρυάκι θʼ απομείνω
και μετά θα ξεραθώ
σε μακρύ αποτύπωμα
μόνο να κελαρύζω μπορώ
την επικείμενη αφυδάτωση μου
4. DONNEUR D’ORGANES
Peau résistante aux canicules
ses brûlures absorbées
pour les cas graves
de ceux qui ont fondu
dans des soleils à combustion lente
à usage personnel seulement.
Poumons qui se prenaient
pour des branchies
puisque d’habitude
ils pompaient la mer.
Foie aguerri
aux beuveries excessives
de vers à forte teneur en alcool.
Cœur en parfait état
à contenance très suffisante
avec différence d’heure
entre ses deux parties
de peur que ceux d’aujourd’hui
ne rencontrent
ceux d’hier.
4. Δότης οργάνων
Δέρμα ανθεκτικό σε καύσωνες
με απορροφημένα τα εγκαύματα του
για περιπτώσεις βαριές
σε όσους έλιωσαν
μέσα σε βραδυφλεγείς ήλιους
προσωπικής μόνο χρήσης.
Πνεύμονες που νόμιζαν
ότι ήταν βράγχια
αφού συνήθως
ρουφούσαν θάλασσα.
Ηπαρ έμπειρο
σε καταχρηστικές οινοποσίες
στίχων με υψηλή περιεκτικότητα αλκοόλης.
Καρδιά σε άριστη κατάσταση
επαρκούς χωρητικότητας
και με διαφορά ώρας
στα ημισφαίρια της
να μην συναντούν
οι νυν
τους πρώην.











Καταπληκτικά,
“σταγόνα-σταγόνα να ποτίζουν”
…έτσι τα διάβαζα.
κ. Παστάκα, η φωτογραφία που επιλέξατε υπερβαίνει κατά πολύ των ποιημάτων! Σχεδόν τα κολακεύει.
Τα ποιήματα, αλλά και οι μεταφράσεις (με τα λίγα γαλλικά που ξέρω) μιλούν από μόνα-ες τους. Εγώ σας ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη σας.
Πάμε γι’ άλλα…
Θα μιλήσω μόνο για τα ποιήματα του κυρίου Χριστοδουλίδη μιας και τα πενιχρά γαλλικά μου δεν μου ξεκουνούν την απόπειρα για κάτι περισσότερο..
Είναι μια ποίηση “σύριζα” θα έλεγα στραμμένη πάνω στο σταθερό αντικείμενο της ποιήσεως όπως αυτό γίνεται αντιληπτό εδώ και κάμποσα χρόνια..
Ανασαίνει με άνεση και με ευχερεια στις κινήσεις της περπατά δρόμους και σοκάκια καμπόσα..
Ενώνει τις έννοιες με το υπαρκτό κάθε φορά σχεδίασμα της αισθητικής αντίληψης και παράγει αποτέλεσμα..και άλλες φορές πάλι κορυφογραμεί πάνω σε εξαίσιες λεκτικές διασυνδέσεις του τύπου “έμπειρου ήπαρ”..
Σχεδόν σε παρασύρει και το χαίρεσαι..Αίφνης όμως διαπιστώνεις -όταν κυρίως τελειώσεις την ανάγνωση -ότι είναι μια ακόμη ποίηση που εντάσσεται επιτυχημένα μέσα στην μεγάλη εποχή που περιλαμβάνει το τέλος της ποίησης..και υπό τον όρο “τέλος”, έννοώ ασφαλώς την ποίηση που όλο και πιο πολύ ανάγκη έχει να μαγερευτεί στο ίδιο καζάνι με την μεγάλη ποσότητα αναγκαστικής λογοτεχνίας..
Με στοχαστικό και δυνατό λόγο ο Γιώργος Χριστοδουλίδης, από τους καλύτερους ποιητές της γενιάς του, όσο πιο πολύ μεταφραστεί το έργο του σε άλλες γλώσσες τόσο το καλύτερο.
Aγαπητό Ποιείν, αγαπητέ Γιώργο, κ. Ρεούση, άγνωστε Χωρολάτρη και Σπίθα, τα καλά σας λόγια στην αρχή του ταξιδιού τους μπορεί να μην στοιχίζουν τίποτα, μέχρι όμως να φθάσουν στον αποδέκτη, σε μένα τουλάχιστον, αποκτούν μια ανεκτίμητη αξία, γίνονται φωτεινά αστέρια που μου δείχνουν ότι ο δρόμος δεν διανύθηκε, η περιπέτεια της ποίησης δεν τέλειωσε, ο προορισμός δεν ανεφάνην, όπως λέμε εδώ στην Κύπρο.
Σας ευχαριστώ.