Χρήστος Κατρούτσος, Δύο ποιήματα

3 Σχόλια

• Απάντηση

  

  μη γράφης ίνα μη γραφής

  27 Ιουλίου, 2010 at 2:05 μμ

  Κύριε Μίχο, θα παρακαλούσα για μια ανάπτυξη του συλλογισμού σας. Τι εννοείτε λέγοντας ‘δεν μπορείτε να με πείσετε ότι προφορικά μιλάτε όπως γράφετε εδώ’? Πόσοι ή ποιοι ποιητές ομιλούν όπως γράφουν; Θα με βοηθούσε η απάντησή σας.

• Απάντηση

  

  Γιώργος Πρίμπας

  28 Ιουλίου, 2010 at 8:52 πμ

  Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για τον Walt Whitman είχα βρει το εξής:
  Αντιφάσκω με τον εαυτό μου;
  Πολύ καλά… Αντιφάσκω.. Είμαι Μεγάλος…
  περιλαμβάνω Πλήθη μέσα μου…
  Είναι η ποιητική απάντηση ενός τεράστιου ποιητή σε ένα λάθος που κι εσείς κάνατε.
  Είναι άλλο πράγμα η έμπνευση από μια φυσική θεωρία ή μια αυστηρή μαθηματική επινόηση (όπως οι νόμοι της τυπικής λογικής) που θα μετουσιωθεί στο έργο τέχνης ή το ποίημα και άλλο η απαίτηση εφαρμογής τους στο έργο τέχνης ή το ποίημα (που ας περιοριστώ σε ένα «δεν είναι»).
  Για να μη σας κουράζω περισσότερο.
  Ως ταπεινός αναγνώστης και λάτρης της ποίησης, σας απαντάω στην κατακλείδα των φύλλων λευκών λέγοντας σας: «Εσείς τους βλέπετε λευκά φύλλα» (και δεν συνεχίζω: «άρα εσείς φταίτε» γιατί η ποίηση δεν απαιτεί την εκπόρευση του ισχυρισμού από κάποιον άλλο ή κάποιο αρχικό αξίωμα ούτε επίσης απαιτεί από τον ποιητή την αναζήτηση του επόμενου ισχυρισμού που θα προκύπτει λογικά από τους προηγούμενους . Η επιτυχία της ποίησης έγκειται και στο να πλανάται…

• Απάντηση

  

  Κατρούτσος Χρήστος

  6 Αυγούστου, 2010 at 1:23 πμ

  Αγαπητέ κε Μίχο,
  Ευχαριστώ κατ’ αρχάς για την κριτική σας αναφορικά με το γραπτό μου, πάντα βοηθά όχι μόνο στο να διαπιστώνονται λάθη που ο δημιουργός δεν έχει αντιληφθεί αλλά και στην αποκρυστάλλωση σημείων που ορίζουν το έργο του.
  Όντως, στον καθημερινό λόγο, κατά κανόνα, δεν εκφράζομαι με το συγκεκριμένο ύφος και λεξιλόγιο. Θα ήταν κάτι επιτηδευμένο, άσκοπο για πολλές λειτουργίες του καθημερινού λόγου και ίσως, έχριζε και παρακολουθήσεως από ειδικούς άλλης ιδιότητας πέραν αυτών που μεταξύ άλλων υπαινίσσεται το γραπτό! Όλα αυτά όσον αφορά καθαρά χρηστικές εφαρμογές του λόγου σε φορείς που μας έχουν αριθμοποιήσει και εκ των πραγμάτων για έστω, κάποια(;) κοινωνική συνοχή πρέπει να υπάρχει ένας κοινός κώδικας επικοινωνίας. Όμως, ο καθημερινός λόγος δεν είναι μόνον οι υποχρεώσεις απέναντι στο δημόσιο, η φιλική κουβέντα που εντοπίζονται και άλλου τύπου εκφραστικές μορφές! Το έργο τέχνης ή η προσπάθεια για την αποκρυστάλλωσή του δεν είναι χρηστικό, ανταλλακτικών αναγκών πόνημα. Ειρήσθω εν παρόδω, μιας και μέσω της γλώσσας, η οποία υπάρχει πριν από εμάς και υπάρχουμε μέσω αυτής, επικοινωνούμε και διαπλάθουμε εαυτούς δεν βρίσκω που το άσχημο και στον καθημερινό λόγο να χρησιμοποιήσεις εκφράσεις ή ύφος που συνδράμει για αναφορές σε ζητήματα τα οποία δεν άπτονται των λεγόμενων καθημερινών, βιοτικών αναγκών. Που εντοπίζεται το λάθος στο να προσφέρεις γνησιότερα τον εαυτό σου στο συνομιλητή, αν αυτό ταιρίαζει στο (συ)ζητούμενο και αυτόν; Γνησιότητα σημαίνει να συνδιαλέγεσαι με αναφορά που υπερβαίνει το τώρα χωρίς να το αποσιωπά ή καλύτερα, δεν εγκλωβίζεται ενεστωτικά, αλλά αναζητάς στο πριν, στο τώρα και τολμάς στο μετά. Για τούτο a priori δεν με βρίσκει αντίθετο κάποιο γλωσσικο ιδίωμα ( και μορφή) όταν βοηθά να μεταλαμπαδεύεται απροκαθόριστα η δύναμη και το βάθος αυτού που θες να εκφράσεις. Βέβαια, το ζήτημα είναι να μην υπάρχουν αγκυλώσεις σε προκαταλήψεις και προσλαμβάνουσες που έχουμε από παροντικές ή συνυφασμένες με το δημόσιο λόγο καταστάσεις. Το αν η καθαρεύουσα χρησιμοποιήθηκε από φορείς, για καθαρά χρησιμοθηρικούς σκοπούς, είτε από χούντα, είτε εκκλησιαστικών λειτουργών λόγους με αυτοαναφορές, είτε ελιτίστικα δεν με ενδιαφέρει. )! Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις το μόνο που ήξεραν και ήθελαν εσκεμμένα, ήταν να βιάζουν τη γλώσσα μη έχοντες έννοια για αυτή. Δεν νομίζω η γραφειοκρατία που χρόνια ταλαιπωρεί τους πολίτες να έχει κρατήσει το παπαδοπούλειο πομπώδες ύφος. Όταν π.χ. στηνόμαστε στην ουρά της εφορίας, μάλλον δεν άκουσε κάποιος από υπάλληλο «παρακαλώ κε όπως διαβιβάσετε τα έγγραφα οίτινα σας απεδώθησαν, στη διοικητική αρχή και μετέπειτα να απευθυνθήτε εις τον έτερον σύμβουλον στον κάτωθι όροφο (το κάνω και διώροφο, να μην μας ταλαιπωρώ περαιτέρω-σόρρυ για ενδεχόμενα λάθη)! Και η σημερινή ομιλουμένη γλώσσα έχει χρησιμοποιηθεί για τους ίδιους σκοπούς ή μήπως ακούμε την πλειοψηφία από τους πολιτικούς ταγούς να εκφέρουν τους λόγους τους σε καθαρεύουσα; Καλά κάνει η Δημουλα και αξιοποιεί ένα τέτοιο γλωσσικο ύφος ακόμη και ιδίωμα για λόγους που γνωρίζει αυτή καλύτερα. Δεν μιμούμαι τη Δημουλά και δεν θα είχε νόημα αφού και ετερότητα προσωπική δεν θα έχω και δεν πρόκειται να αναπαράξω τόσο αυθεντικά το λόγο της, μιας και είναι λόγος της! Και πιστώνεται στη κα Δημουλά η ετερότητά της για το σύνολο του έργου της και ως μορφή και ως περιέχομενο.

  Η γλώσσα όπως καθώς και η προσπάθεια για να δημιουργείς έχει χαρακτήρα διαχρονικό και εκτός από τις αναπόφευκτα, παροντικές εντυπώσεις που μεταφέρει έχει σπερματικά, στοιχεία τα οποία απασχολούν και μάλλον πρόκειται να απασχολήσουν λίγο-πολύ, κοινωνίες που υπήρξαν, υπάρχουν και θα υπάρξουν. Εκτός αν αξιώνετε ένα έργο να έχει μονομερώς αναφορά μόνο στα καθ’ ημάς και στον καιρό μας. (ή να γράφεται όπως μόνο μιλάμε σε θέματα καθημερινότητας). Νομίζω δεν θα υπήρχε κάτι πιο ακυρωτικό και συντηρητικό για το πως πρέπει να εκφραστείς δημιουργικά…
  Δεν εντοπίζω την ετερότητα της τέχνης στο δυϊσμό μορφή-περιεχόμενο, αυτό αφορά κυρίως τον επιστημονικό λόγο που λειτουργεί μονοσήμαντα και όχι με πολυσημίες όπως διαπιστώνεται στην τέχνη. Δεν νομίζω ότι θα πρέπει να κρίνουμε ένα έργο τέχνης δυϊστικά αφού επιτυχήμενο θα είναι στην ολότητά του εφόσον η μορφή με το περιεχόμενο διαπλέκονται αδιαχώριστα χωρίς να δίνεται αναγκαστικά προτεραιότητα σε ένα από τα δύο και κάλλιστα το ένα αλληλεπιδρά με το άλλο. Αντιλήψεις δυϊστικές, αρκετά χρήσιμες για τη χρηστική καθημερινότητα έκαναν την τέχνη πολλές φορές ανταλλακτική αξία και μόνο. Και μπορεί σαν μανιέρα να έχει φτιαχτεί μια Μόνα-Λίζα επιχρυσωμένη αλλά τον ταπεινό χρωστήρα του Ντα Βίντσι δεν καθιστά υποδεέστερο… Στην τέχνη καταφεύγω ακριβώς για να μη μιλήσω όπως κατά κανόνα στον καθημερινό μου λόγο, χωρίς όμως να τον αρνούμαι σαν απαραίτητο συστατικό στοιχείο όπου νομίζω πως είναι σωστό.
  Το έργο δεν υπάρχει μόνο στη μορφή.
  Αναρωτηθήκατε για τα σημαινόμενα του γραπτού μου και το αν αυτά θίγουν μια προβληματική τραγικά επίκαιρη αλλά και με διαχρονικά ερωτήματα ιδιαίτερα στη διάσωση του προσώπου μέσα σε κοινωνίες που εκούσια ή ακούσια, άλλο θέμα, ευνοούν τη μαζικοποίηση; Το γραπτό αυτό το έζησα. Ακόμη και η ίδια η στιγμή της εκπόρευσής του ήταν μέρος του αποτελέσματος που βλέπετε. Επιτυχημένα ή λιγότερο επιτυχημένα, με λάθη στη μορφή ίσως, και σε γλωσσικούς τύπους. (προφανώς να υπάρχουν και στο παρόν κείμενο). Όμως, δεν με νοιάζει αν θα έπεφταν τα ψωμιά από το γνωστό πίνακα του Θεόφιλου. Δεν αξιώνω να αρέσει κάποιο γραπτό μου αλλά αν έχει κάτι ελάχιστο έστω, να προσφέρει σαν αναστοχασμό, τέρψη είναι για μένα μέγα. Δεν με εμποδίζει τίποτε να γράψω σε ύφος περισσότερο δημώδες, αρχαιότροπο ή ακόμη και να υπάρξουν εκφράσεις ή ύφος αργκό, μπορεί και να γουστάρω, αρκεί να συνάδει με το θέμα. Στο συγκεκριμένο έργο ένα από τα τολμήματα ήταν να μεταφέρω ένα συλλογιστικό σχήμα από την τυπική λογική σε έργο τέχνης, δεν ξέρω αν αρκεί για απάντηση στον κο Πρίπμπα, αν το σχόλιό του αφορούσε εμένα. Συγκεκρίμενα δεν κάνουν σε καμιά περίπτωση οι κανόνες της τυπικής λογικής ένα έργο τέχνης , θα ήταν καταστροφικά ανιαρό, αλλα σκοπός ήταν να αποδειχτεί ότι ακόμη και ένας ορθολογικός συλλογισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως “υλικό” για τέχνη, να βρεθεί και κει ομορφιά που πλανάται… Αυτό με γέμισε καθώς η θεματική της τέχνης δεν έχει να κάνει με ένα προκαθορισμένο πεδίο και μια και μόνη εκφραστική. Θα ήθελα, αν επιθυμείτε να μου στείλετε μια αναθεωρημένη κριτική για όλο το σώμα του γραπτού και επαναλαμβάνω ότι και μόνο, έστω ημιτελώς, με τα σχόλιά σας και εσείς και οι υπόλοιποι με βοηθήσατε! Σίγουρα, αν εκ νέου γραφτεί, θα το χρωστάω και σε σας!