Photo by Sotirios Pastakas, 2007
Το τραγούδι των αδέσποτων
Ανακαλύπτει ρήγματα στο χρόνο
μικρές οπές στα σύνορα της μνήμης
κι ανεβαίνει τις ανεμοδαρμένες νύχτες μας
για να μας βρει στʼ ανύποπτο σκοτάδι
να τραγουδάμε τα παράξενα τραγούδια μας.
(Όλα κάπως έτσι ξεκινάνε.)
Αδέσποτα II
γιατί η ποίηση είναι
η ανακατανομή της σιωπής στη γλώσσα
Guanahaní
Tους είδαμε, γύρω στους εκατό, κατέβηκαν από κάτι τεράστιες βάρκες ντυμένοι απʼ την κορφή ως τα νύχια με ρούχα από μέταλλο, το πρόσωπό τους φαινόταν χλωμό και μιλούσαν μια γλώσσα ακατανόητη. Κάθε τόσο επαναλάμβαναν μια φράση που ακουγόταν σαν ʽΣαν Σαλβαδόρʼ. Ποιος ξέρει τι σημαίνει και ποιος άνεμος τους έφερε στα μέρη μας.
Αδέσποτα ΙV
πληθαίνουν οι πατρίδες με τα χρόνια
αλλάζουν οι συντεταγμένες και τα ονόματα
Λούνα Παρκ
εδώ οι άνθρωποι περιφέροντʼ αδιάκοπα
τραβούν κομμάτια της ζωής τους σε χειραποσκευές
κι έχουν το βλέμμ΄ αυτών που δεν ψάχνουν τίποτα
σα μια ταινία που επαναλαμβάνετʼ αδιάλειπτα
με μονταρισμένα τα πλάνα
με μονταρισμένα τα πρόσωπα
και γύρω γύρω όλη η ζωή συνεχίζεται
και γύρω γύρω όλη η ζωή συνεχίζεται
Αδέσποτα V
όσο πάει ο καιρός πληθαίνουν οι μορφές που σε θυμίζουν
κι έχουν το βλέμμ΄ αυτών που δεν ψάχνουν τίποτα
Αποστάσεις
Τώρα που σου γράφω
ίσως να βρίσκεσαι σʼ ένα λεωφορείο
που διασχίζει αργά το κέντρο μιας μεγαλούπολης σε ώρα αιχμής
ή σʼ ένα τρένο
που προσπερνά με ιλιγγιώδη ταχύτητα ένα σταθμό γεμάτο κόσμο
ίσως να κάθεσαι δίπλα στο παράθυρο ενός αεροπλάνου
που πετάει μέσα στην πυκνή ανοιξιάτικη ομίχλη
ή να περπατάς βιαστικά
ένα πολυσύχναστο δρόμο με καταστήματα ενώ βρέχει.
Ίσως πάλι να κάθεσαι σʼ ένα παρατημένο σπίτι
μιας μακρινής επαρχίας
και να κοιτάζεις μέσʼ απʼ το μισόκλειστο παράθυρο
το αέναο ταξίδι της σκόνης στο φως.
Αδέσποτα VIII
γιατί κάποτε θʼ αντικρίσουμε όλες τις απόκρημνες μνήμες μας
σα μια φωτογραφία της στιγμής στο άπλετο φως
Ποίημα I
μια βραδινή σκέψη της Μόλλυ Μπλουμ
Πρωταθλητές
If you can fill the unforgiving minute
with sixty secondsʼ worth of distance run
Γυμναζόμαστε σκληρά
με ιδρώτα κι αφοσίωση φτιάχνουμε τα μαρμάρινα κορμιά μας
αποκτώντας αντοχή και σθένος απαράμιλλο
πανέτοιμοι κάθε στιγμή
για των κρίσιμων αγώνων τις μεγάλες αποστάσεις
¬και προσπερνάμε
με την απαράμιλλη ταχύτητά μας
τις μικρές χαρές και τους μικρούς θανάτους
των κοντινών μας αποστάσεων.
Φόρος τιμής
The others that are to follow me,
the ties between me and them
Μαθαίνουμε για σας, σε πολυτελείς εκδόσεις συναντάμε τα κατορθώματά σας να περιφέρονται περήφανα ανάμεσα σε δυσχερείς χρονολογίες και δυσκολομνημόνευτες. Διαβάζουμε συχνά για σας, για το απαράμιλλο σθένος και τις ένδοξες νίκες σας, για την πάντα έγκαιρη συνάντησή σας με την Ιστορία ¬μα τυχαίνει καμιά φορά να πέσει το μάτι μας σε κάποια πάθη και λάθη σας που περιφέρονται αδέσποτα ανάμεσα στα διάκενα της ιστορίας και τις χρυσές σελίδες σας.
Αδέσποτα XIII
πίσω απʼ τις μεγαλύτερες νίκες μας
κρύβονται οι πιο μεγάλες μας ήττες
Ποίημα II
μια φευγαλέα σκέψη του Αϊνστάιν
Ιστορίες
Στον Μιχάλη Χ.
Οι ιστορίες του παππού
τα παιδικά του χρόνια
το χωριό
η πρώτη του δουλειά στην πόλη
η ξενιτειά
ο πόλεμος
η ξενιτειά
ο πόλεμος
η προσφυγιά
η ιστορία του παππού
που έφυγε μια μέρα έτσι απρόσμενα
όπως φεύγουν όλʼ οι παππούδες
μια μέρα
έτσι απρόσμενα.
Ποίημα III
η τελευταία σκέψη του Οδυσσέα
Αδέσποτα XX
όπου και να πας
η γλώσσα σε πληγώνει
Ημερολόγιο
(11 Οκτωβρίου 1492)
Είναι τώρα πάνω από μήνας που αρμενίζουμε τούτες τις αφιλόξενες θάλασσες της δύσης και πουθενά ένα κομμάτι γης. Τα χείλη μας έχουν στεγνώσει απʼ την αλμύρα κι είναι τα μάτια μας γεμάτα κούραση και φόβο, αφού ξέρουμε πια πως έχουμε κινήσει για ένʼ ανώφελο ταξίδι που δεν πρόκειται να μας βγάλει πουθενά.
Αδέσποτα XXI
κι η θάλασσα φουρτουνιασμένη
νʼ αλλάζει χίλια χρώματα
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Guanahaní: νησί των Μπαχαμών όπου αποβιβάστηκε ο Χριστόφορος Κολόμβος στις 12 Οκτωβρίου 1492 κατά τη διάρκεια του πρώτου του ταξιδιού προς τις Δυτικές Ινδίες. Οι Ισπανοί μετονόμασαν το νησί σε San Salvador (Άγιος Σώστης).
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΌ ΣΗΜΕΊΩΜΑ
Η Ελένη Κεφάλα γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975 και μεγάλωσε στο χωριό Φρέναρος της επαρχίας Αμμοχώστου. Είναι Λέκτορας Λατινοαμερικάνικης Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του St Andrews στη Σκωτία. Είναι διδάκτωρ της Συγκριτικής Φιλολογίας (ελληνικής και λατινοαμερικάνικης) του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ και έχει Masterʼs στην Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία από το ίδιο πανεπιστήμιο. Είναι πτυχιούχος της Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Κύπρου και έχει διδάξει ελληνική και ισπανόφωνη λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβανίας (Φιλαδέλφεια), κατέχοντας θέση μεταδιδάκτορα. Έχει λάβει μέρος σε συνέδρια και έχει δώσει διαλέξεις σε πανεπιστήμια στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία, την Ισπανία, την Αργεντινή και το Μεξικό. Το 2007 εξέδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή, Μνήμη και παραλλαγές (Εκδόσεις Πλανόδιον).
Κυρία Ελένη Κεφάλα καλησπέρα σας,
αντί κατάσταση
αφιερωμένο του εκ βάθρων Γιάννη Γκόμπελ-Μαγκάκη
όπως το τσιγάρο στριφτό φέρνει στα χείλη προσδοκώντας όχι αλλά την καύτρα στην πύρωσή της να φανεί γενναία ασθμαίνει ο εσχατικά την ανοχή πολυλογίας στιχοπλόκου ανατέμνοντας την άρθρωση της επόμενης μπίρας ή λευκό χαρτί αυτός που είδε δεν καθώς σεμνός χειρούργος έρχεται ορθοτομώντας ό,τι μας προεικάζει έκτρωσης παραπέτασμα που πείσμωσε στα δάχτυλα μιας παρθενόπης μαίας με νότες ανορθόγραφες να σχηματίζουν στον αέρα τον κώδικα της σιωπής ένας θαλάσσιος θεός αλλάζοντας υποστάσεις να συντροφεύει συνωμοτικά τη σύγχυση των αγγέλων δεν παραστέκουν υπακοών ιθαγενείς μονάχα το ρεμάλι ο Ερμής ψαρεύει τα πέτρινα χείλη του λαγού σαπίζοντας σ’ εκείνο που ανάθρεψε το χαμερπές μπαλώνοντας γυμνοσάλιαγκας μία διάτρητη ψυχή
Απ’ το ανέκδοτο “Ο ΚΡΑΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΓΕΛΙΟΥ ΜΟΥ”
Με εκτίμηση
Κώστας Ρεούσης & Υ.Φ.Λ.
!*!
είναι πολύ μα πολύ μικρός αυτός ο μέγας κόσμος.
νομίζω πως η ελένη θα το διαβάσει αυτό.
γνωριστήκαμε σ’ένα διάδρομο της φιλοσοφικής, ζωγράφου. μπήκε στο μάθημα. έτσι, χωρίς λόγο. ένα εξάμηνο ήταν εκεί. εδώ και χρόνια.
πολύ γλυκό ενθύμιο, που με έκανε να νιώθω χρήσιμη, άκουσον άκουσον!
ελένη την αγάπη μου! τις ευχές μου για πολλά και καλά στη ζωή σου, που τη θέλω μεγάλη κι ενδιαφέρουσα!
οι στίχοι σου αυτοί μου αρέσουν πολύ περισσότερο από το βιβλίο που είχες την καλοσύνη να μου στείλεις, κι ως γαϊδούρα δεν είπα τίποτα.
τούτοι οι στίχοι έχουν ένα κεφάλι γεμάτο μάτια που δε φοβούνται, και μ’αρέσουν πολύ.
Πολύμοχθη δουλειά, Ελένη,
και αληθινή!
“If you can fill the unforgiving minute
with sixty secondsʼ worth of distance run”….
Συγγνώμη για την γυρισμένη πλάτη στη φωτογραφία!
Επιτρέπεις μεταμεσονύχτια
να θυμίσω κάποιον παλιό φίλο;
Ω, ναι!
ΥΠΟΘΗΚΗ
Είπε: Πιστεύω στην ποίηση, στον έρωτα, στο θάνατο,
Γι’ αυτό ακριβώς πιστεύω στην αθανασία. Γράφω ένα στίχο, γράφω τον κόσμο∙ υπάρχω∙ υπάρχει ο κόσμος.
Από την άκρη του μικρού δαχτύλου μου ρέει ένα ποτάμι.
Ο ουρανός είναι εφτά φορές γαλάζιος. Τούτη η καθαρότητα
Είναι και πάλι η πρώτη αλήθεια, η τελευταία μου θέληση.
[Γιάννης Ρίτσος, Κικλίδωμα]
Ευχές, εκεί μακριά που είσαι
Ήθελες να πάρεις το βραβείο και δεν στο δώασανε Ελένη, Δεν πειράζει . Γράψε τους μια κακεντρεχή κριτική και πάτε πάτσι,
Αγαπητή κυρία Ελπίδα Σωτηρίου,
πιστεύετε πραγματικά ότι η ποίηση και η κριτική πρέπει να γράφονται και να βασίζονται σε λογικές ανταποδόσεων; (τόσο των θετικών όσο και των αρνητικών χειρονομιών) ;
Ελπίζω ότι η πρότασή σας για κακεντρεχή κριτική εντάσσεται στο πλαίσιο κάποιας χιουμοριστικής προτροπής, το χιούμορ της οποίας αδυνατώ να αντιληφθώ.
Ξέρετε, προσωπικά διακατέχομαι από την πεποίθηση ότι, αν θεωρούμε ότι ο κόσμος μας είναι στραβός, δεν είναι λύση το να αρμενίσουμε κι εμείς στραβά.
Για να αλλάξουν τα πράγματα, πρέπει πρώτα από όλα να μάθουμε κι εμείς να κρατάμε το τιμόνι ίσια, έστω και κόντρα στον καιρό.
Πόσο παράταιρα ηχούν αυτά τα λόγια της κυρίας Κολοτούρου στο γνωστό -περιγραμμένο, άλλωστε, με τα μελανότερα χρώματα (και στο Ποιείν)- πνευματικό περίγυρο του καιρού και του τόπου μας!
Αλλά θα πρότεινα να μην καταλήγουμε σε γενικά συμπεράσματα (“πρέπει πρώτα από όλα να μάθουμε κι εμείς να κρατάμε το τιμόνι ίσια”) οτάν αναγνωρίζουμε την αδυναμία μας στην κατανόηση του χιούμορ άλλων σχολιαστών. Το χιούμορ, για παράδειγμα, τη φράσης “Καλημέρα σε όλους και καλά σουβλάκια!” μου είναι ακατανόητο οπότε η ενδεχόμενη -εξ αυτής τη φράσης- αυτοτοποθέτηση μου “κόντρά στον καιρό” ίσως φανει σε κάποιους ειρωνική.
Αγαπητή Σοφία, έχεις δίκιο, ανεξάρτητα από την διατυπωμένη γνώμη της προηγούμενης φίλης, η ζήση είναι πιο περίπλοκη και τραγική, για να την κλείνουμε σε βραβεύσεις και μη.
Και η ποίηση, ακόμη πιο θείο χάρισμα, για να εξαντλείται σε καπρίτσια, “κριτικές”, δημόσιες εκτονώσεις.
Δε γράφονται τυχαία στίχοι σαν τους πιο κάτω και όλους όσους έχουμε διαβάσει από τη γραφίδα και την ευαισθησία της Ελένης Κεφάλα:
“Πάντα με πλώρη
τ’ ανήλικά μας χρόνια
ταξιδεύουμε”
Τέτοιοι ταξιδευτές στίχοι σίγουρα τραβάνε για μακριά…
…τυχαία επέλεξα στα αποτελέσματα της αναζήτησης με την μηχανή google κι άνοιξα την παρούσα ιστιοσελίδα. Η αλήθεια είναι πως είχα βάλει στην μπάρα εισαγωγής την λέξη ποίηση. Περιμένοντας να φωρτώσει έφτιαξα μία εικόνα διαφορετική απο αυτήν που εν τέλει αντίκρυσα. Νομίζω πως έχω σταθεί κι διαβάζω μία ώρα τώρα τουλάχιστον. Ενδιαφέρων…!! Ελπίζω κι εσύ μία μέρα να διαβάσεις τα δικά μου και να γράψεις δυό λόγια.
Να και κάτι που αξίζει κανείς να σταθεί. Τα ποιήματα μου αρέσουν πολύ.