Ακούστε το ποίημα «Είμαι και δεν είμαι» του Τζελαλαντίν Ρουμί: http://www.youtube.com/watch?v=cAOWWC0zWiw

Είμαι πνιγμένη
απʼ την πλημμύρα
που δεν έχει ακόμα ξεχειλίσει
Είμαι αλυσοδεμένη
στη φυλακή
που δεν έχει ακόμα χτιστεί

Δεν ξέρω πια
τη διαφορά
ανάμεσα στην αλήθεια και τη φαντασία
Σαν τη σκιά
είμαι
και
δεν είμαι
Είμαι και δεν είμαι

Χωρίς καν να `χω μπει στο πεδίο της μάχης
είμαι ήδη πληγωμένη
ακρωτηριασμένη
Χωρίς να έχω πιει απʼ το κρασί σου
ούτε σταγόνα
είμαι κιόλας μεθυσμένη

Στην εκπνοή του 2004 ο Δημήτρης Παπαδημητρίου κυκλοφορεί το δίσκο του «Δελτίο Ανέμων» με τη Φωτεινή Δάρρα στην ερμηνεία. Περιέχει μελοποιημένα ποιήματα του γερμανού ποιητή Ράινερ Μαρία Ρίλκε σε απόδοση Κωστή Παλαμά, του Πέρση ποιητή του 15ου αιώνα Τζελαλαντίν Ρουμί, των Κώστα Ουράνη, Γεωργίου Δροσίνη, Μανόλη Αναγνωστάκη, Διονύση Καψάλη καθώς και στίχους των Γιώργου Κορδέλλα, Νίκου Ζούδιαρη, Κώστα Φασουλά και Μιχάλη Γκανά. Ο συνθέτης αναφέρει στο ένθετο: «Ο δίσκος αυτός είναι σαν μια Ανεμογεννήτρια: από την τόση σπαταλημένη ενέργεια του περαστικού, βιαστικού ανέμου, κατορθώνει να της κλέψει λίγα ψίχουλα για να τα κρατήσει και να τα χρησιμοποιήσει μετουσιωμένα στον τόπο από όπου αυτός πέρασε. Η νέα φωνή που διαπερνά τον δίσκο σαν θερμό κύμα, αυτή της Φωτεινής Δάρρα, είναι η ζωογόνος ενέργεια που δίνει η ψυχή στα τραγούδια όπως ο καλοκαιρινός άνεμος περνά ορμητικά μέσα από το ανοιχτό παράθυρο της ψυχής μας». Ο δίσκος αν και προθεσιακά κινείται στο πνεύμα του υπερεπιτυχημένου «Τραγούδια για τους μήνες» με την Ελευθερία Αρβανιτάκη (1996) εντούτοις είναι διαφορετική τόσο η ενορχηστρωτική του προσέγγιση όσο και η ερμηνεία της Δάρρα, μια νεανική φωνή, αέρινη που άλλοτε ταιριάζει απόλυτα με το πνεύμα των τραγουδιών π.χ. «Όταν όλα περάσουν» άλλοτε όμως ακούγεται σαν «ξένη», όχι, δηλαδή, τόσο «πειστική» ως προς το συναίσθημα της μελωδίας και του λόγου που κλήθηκε να ερμηνεύσει.

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ «Η ώρα του μεγάλου ονειροπόλου…» από το δίσκο του Μιχάλη Γρηγορίου, «Σκοτεινή Πράξη»-Ορατόριο σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη [Α’ Διαδικτυακή Ακρόαση-Αποκλειστικότητα ΠΟΙΕΙΝ]

Σοπρανο: Σαβινα ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ
Τενορος : Μιχαλης ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Βαρυτονος : Τασης ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Αφήγηση : Τασης Χριστογιαννοπουλος, Μιχαλης Γρηγοριου

Αφηγητής : Νύχτωσε. Ώρα που αναρωτιέται κανείς τι έπραξε στη ζωή του. Κιʼ οι νεκροί πλάγιασαν και σταύρωσαν τα χέρια, σαν αυτό που ψάχναν, να το αγγίζουν, επιτέλους, μέσα τους.

Κάποτε το σπιτι ξεχειλίζει απʼ την απαντοχή και δεν έχουμε πού να σταθούμε/ βγαίνουμε τότε έξω στον κόσμο όπως την πρώτη φοραά κλαίγοντας/ ενω ο ορ’ιζοντας περα, με την άκρα εγκατάλειψη μας κλείνει μες το μυστικό/ ώσπου το βράδι μια άρπα ακούγεται σʼενα σίιτι ακατοίκητο./ Ειναι η ώρα του μεγάλου ονειροπόλου που εδω κι αιωνες (αμέτρητους) χωρίς ποτέ (ποτε) να χάνεται, πηγαίνει πάντα προς το χαμό…

Αφηγητης:  Καποτε,γυρλιζοντας στο σπιτι σου, θα βρεις τους θεού ς φευγατους, ή αλλοτε, μες τον  συνωστισμό ,κάποιον αγγίζεις, κι’εκεινος νοιώθει πως θα’ χατε πολλα να πε’ιτε…… όμως τη νυχτα, ξάγρυπνοι όπως η γυναικα στη  μοναξιά του γάμου, πρέπει να μεινουμε, ενω η λαμψη του κεριου μολις μας φεγγει,εχοντας περάσει τοσο αγνωστο….και τότε τα χερια μας σαλεύουν χλωμα,φτιαχνοντας ταχα ενα σκαμνι, ή  στρωνοντας, καποτε τα μαλλιά μας, που  αλλη πνοή τ’ αναδεψε…..οπως με τις  μητέρες  ζήσαμε  καιρό  κατω  απ’την  ιδια στεγη, πολύ  πριν κοιταξουν  καν στα μάτια τον πατερα……ή όπως εκεινος που προχωράει κι’ ολο  βυθίζεται   στη νυχτα, μπορει να  πει “να, το  σπιτι  μου”, και  ναναι αληθινά δικος του αυτός ο κόσμος…

******
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ

Το 49ο τεύχος του περιοδικού Μετρονόμος περιέχει ένα πολυσέλιδο αφιέρωμα στο στιχουργικό έργο του ποιητή Τάσου Λειβαδίτη με αφορμή τη συμπλήρωση 25 χρόνων από το θάνατό του. Για πρώτη φορά ένα περιοδικό αφιερώνει τις σελίδες του στη στιχουργική πλευρά του ποιητή μέσα από ερευνητικά άρθρα, μελέτες και πρωτοδημοσιευμένες μαρτυρίες συνεργατών του. Το αφιέρωμα πλαισιώνεται από σπάνιες και ανέκδοτες φωτογραφίες του Τάσου Λειβαδίτη, από μουσικές παρτιτούρες και χειρόγραφα, από πρωτότυπα έργα του ζωγράφου Άντη Ιωαννίδη εμπνευσμένα από το λόγο του ποιητή καθώς και από τη δημοσίευση ολόκληρου του κειμένου από το Ορατόριο του συνθέτη Μιχάλη Γρηγορίου, «Σκοτεινή Πράξη», βασισμένο πάνω στην ποίηση του Λειβαδίτη

Τάσος Λειβαδίτης (1922 – 1988) Βιογραφικό
Σπύρος Αραβανής: Ο μελοποιημένος λόγος του Τάσου Λειβαδίτη
Μίκης Θεοδωράκης: Πώς μπήκαμε στο λαϊκό τραγούδι με τον Τάσο Λειβαδίτη
Φώντας Λάδης: Στη Δραπετσώνα
Σταύρος Π. Καρτσωνάκης: «O αγέρας λέει μια προσευχή»
Πέτρος Πανδής: “Tα λυρικά”, ο αγαπημένος κύκλος τραγουδιών
Μίμης Πλέσσας: «…τραγούδι, σαν το “Μοιρολόι”, δεν γράφεται!» (επιμ.: Αλέξης Λιόλης)
Ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος για το «Φυσάει» και τον Τάσο Λειβαδίτη (επιμ.: Χρήστος Α. Μιχαήλ)
Μιχάλης Γελασάκης: Φυσάει. Ο υποπνέων και θυελλώδης Τάσος Λειβαδίτης
Πέτρος Τσώνης: Η αγάπη του Γιώργου Τσαγκάρη για τον Τάσο Λειβαδίτη
Άντης Ιωαννίδης για τον Τάσο Λειβαδίτη
Ο Μιχάλης Γρηγορίου για τον Λειβαδίτη: «Βαθύς στοχασμός, σοφία και τρυφερότητα σχεδόν αγιοσύνη» (επιμ.: Ηρακλής Οικονόμου)
Σκοτεινή Πράξη. Ορατόριο σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη, λιμπρέτο: Μιχάλης Γρηγορίου
Λίνος Ιωαννίδης: Η «μουσική» στην ποίηση του Τάσου Λειβαδίτη
Εργογραφία Τάσου Λειβαδίτη

####

*Επιμέλεια Αφιερώματος: Σπύρος Αραβανής-Θανάσης Συλιβός

** artwork εξωφύλλου: Πέτρος Παράσχης

*** Σημεία Πώλησης: http://metronomos.blogspot.gr/p/blog-page_13.html

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ:

Η 31η Μαρτίου 1913 ήταν μια επεισοδιακή μέρα για την ευρωπαϊκή μουσική σκηνή. Η Συμφωνική Ορχήστρα της Βιέννης, υπό τη διεύθυνση του Arnold Schönberg, παρουσιάζει έργα μουσικών του Εξπρεσιονισμού και της Δεύτερης Βιεννέζικης Σχολής. Το κοινό αντιδρά βίαια στα νέα δωδεκαφθογγικά ακούσματα, και στη διάρκεια των τραγουδιών του Alban Berg, μαθητή του Schönberg, οργισμένοι θεατές επιτίθενται σε μουσικούς και στον διοργανωτή της εκδήλωσης. Ακολουθούν ξυλοδαρμοί, διακόπτεται η συναυλία που έμεινε γνωστή ως Κοντσέρτο-Σκάνδαλο (Skandalkonzert), και η συνέχεια δίνεται στις δικαστικές αίθουσες. Τα Πέντε Τραγούδια για Ορχήστρα του Alban Berg ξαναπαίχτηκαν δεκαετίες μετά, ενώ οι παρτιτούρες έμειναν εκτός εμπορίου για χρόνια. Επενδύουν μουσικά ορισμένα από τα κείμενα του επίσης βιεννέζου ποιητή Peter Altenberg (1859-1919), προδρόμου του ευρωπαϊκού μοντερνισμού, γνωστού κυρίως για τα πεζοποιήματα και τις μικρές ιστορίες που αφηγούνται καθημερινές σκηνές από τη ζωή στη Βιέννη του τέλους του 19ου αιώνα.

Πέρα απ’ τα σύνορα του σύμπαντος
κοιτούσες στοχαστικά.
Ποτέ δε νοιάστηκες για σπίτια και χωράφια!
Να ζεις και να ονειρεύεσαι πως ζεις…
Κι όλα τελειώνουν ξαφνικά…
Πέρα απ’ τα σύνορα του σύμπαντος
ακόμα κοιτάς στοχαστικά…!

***

Σύννεφα φωτεινά και σκούρα δέντρα!
Για να τρομάξουν τα παιδιά, φαντάσματα!
Για να κλάψουν οι ποιητές!
Κι ο συνηθισμένος άνθρωπος προσπερνά
ήρεμα και λέει:
«Θα ‘ταν κάτι για να τρομάξουν τα παιδιά
και να κλάψουν οι ποιητές».

***

Ένα κοριτσάκι είπε: «Θείε, είναι αλήθεια πως πίσω κει
κρύβεται η κακιά μάγισσα που κλέβει τα παιδιά;»
Είπα: «Φυσικά» και ζήτησα συγγνώμη απ’ το γαλήνιο δάσος.
Ορισμένοι πάντως δεν αποζητούν τη γαλήνη, αλλά ψάχνουν
στο δάσος την κακιά μάγισσα που κλέβει τα παιδιά.
Γι’ αυτούς δεν υπάρχει άλλη πρόκληση!

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ

Η πρόθεση της «Πειραματικής σκηνής Καλαμάτας» να ανεβάσει κάτι σχετικό με την «Οδύσσεια», ήταν η αφορμή να κυκλοφορήσει η «ΠΑΡΩΔΥΣΣΕΙΑ υπό το φως του Οδυσσέα» στην αυθεντική της μορφή, χωρίς καμία αλλαγή.

Το ανέβασμα της, το 1999 στο Θέατρο Τέχνης, από τον Μίμη Κουγιουμτζή, ήταν ένα σκηνικό αυτοσχεδιαστικό παιχνίδι, που όλοι μας, ηθοποιοί και συντελεστές μπήκαμε στον πειρασμό να παίξουμε.

Εργαστήκαμε όλοι μαζί σαν ομάδα, διαμορφώσαμε το υλικό στην πρώτη του φάση, δίνοντάς του μορφή και περιεχόμενο. Στην πορεία του ανεβάσματος έδωσα την τελική μορφή σε αυτό το υλικό. Κράτησα όμως τον αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα του.

Αφιερώνουμε, λοιπόν, αυτή την εργασία, στον αγαπημένο μας φίλο Μίμη – σκηνοθέτη της παράστασης – που όλοι μας αγαπήσαμε. Ηχογραφήσαμε την «ΠΑΡΩΔΥΣΣΕΙΑ» τότε, με την πρόθεση να την βγάλουμε σε cd. Δεν πρόλαβε ο Μίμης… και ο Γιάννης…

Η «Πειραματική σκηνή Καλαμάτας» μου δίνει αυτή την ευκαιρία.

Ανεκτίμητη η συμβολή των συντελεστών εκείνης της παράστασης του 1999, Γιάννη Βαρβέρη, Φάνη Κακριδή, Γήση Παπαγεωργίου.

Οι ηθοποιοί που ερμήνευσαν τους ρόλους στην παράσταση του 1999, συμμετέχουν κι εδώ με την ερμηνεία τους. Διονύσης Ακτύπης, Λουκία Μιχαλά, Νικόλας Καψάλης, Βασίλης Κόκκαλης, Μαρκέλλα Δουζενάκη, Μαριάνθη Φωτάκη, Στεφανία Πάντζη, Χρύσανθος Παύλου, Σοφία Φαραζή, Θανάσης Αλευράς, Σπύρος Μαρκόπουλος, Αντιγόνη Πανταζή, Θανάσης Δήμου, Ματίνα Νικολάου, Ευανθία Παπάρα, Γιάννης Χαρμπάτσης.

Ευχαριστώ όλους για την συμβολή και την συμμετοχή τους.

Χρήστος Λεοντής