`

Ακούστε ΕΔΩ το «Φεγγάρι»

`

Φεγγάρι μου που ‘σαι ψηλά και χαμηλά λογιάζεις
πουλάκια πού είστε στα κλαριά και στις κοντοραχούλες
μην είδατε τον αρνηστή, τον ψεύτη της αγάπης
Οπού μ’ εφίλειε κι όμωνε, ποτέ δε μ’ απαρνιέται

Και τώρα μ’ απαράτησε σαν καλαμιά στον κάμπο
Σπείρουν, θερίζουν τον καρπό κι η καλαμιά απομένει
Βάνουν φωτιά στην καλαμιά κι απομαυρίζει ο κάμπος
Έτσι ‘ναι κι η καρδούλα μου μαύρη, σκοτεινιασμένη
Οπού μ’ εφίλειε κι όμωνε, ποτέ δε μ’ απαρνιέται

`

Συμμετέχουν με αλφαβητική σειρά: Νένα Βενετσιάνου, Γλυκερία, Αρετή Κετιμέ, Γιώργος Νταλάρας, Ασπασία Στρατηγού, Μπάμπης Τσερτός, η Ορχήστρα Εστουδιαντίνα και ο σολίστας του κλαρίνου, Βασίλης Σαλέας.

Πρόκειται για μια έκδοση βασισμένη σε ποιήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και σε δίστιχα που βρίσκονται σε διάφορα διηγήματα του. Η έκδοση προέκυψε μετά απο μια σειρά μελοποιήσεων του Ανδρέα Κατσιγιάννη για τις ανάγκες θεατρικών παραστάσεων βασισμένες στα διάφορα έργα του Παπαδιαμάντη ( «Όνειρο στο κύμα», «Χωρίς στεφάνι» «’Μια Ψυχή» ,«Αμαρτίας Φάντασμα», «Το ‘Ανθος του γιαλού» κ.ά.)
`

”’Ολα αυτά τα χρόνια που γράφω μουσική για θεατρικές παραστάσεις, βασισμένες στα διάφορα διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που πρωτογνώρισα, όπως όλοι μας, στα πρώτα βήματα του σχολικού μου βίου, είχα πάντα την αίσθηση του ”Αχειροποίητου ”, δηλαδή του μή πλασμένου απο Ανθρώπινο χέρι. Η αίσθηση του μεταφυσικού αντλούμενο μεσα απο μύθους και θρύλους της καθημερινότητας ,που εντάσσεται στην ευρύτερη δραστηριότητα της Ελληνικής κοινωνίας αποτελώντας κομμάτι της παράδοσης του Λαου μας, είναι το στοιχείο έμπνευσης για τον Παπαδιαμάντη και τον κατατάσσει σε μια απο τις μεγαλύτερες Μορφές της παγκόσμιας Λογοτεχνίας. Η γραφή του καταφέρνει να είναι άμεση και διεισδυτική, ουσιαστικά μέσα απο εναν πυκνό και δύσβατο λόγο! Αυτό του το Χάρισμα τον αναγάγει σε μια πολυδιάστατη προσωπικότητα, που ενω παράλληλα ζεί Βίο Κοσμοκαλόγερου, μίλα για τον έρωτα με τρόπο ανατρεπτικό για την εποχή του, άμεσο και καταλυτικό. Πιστεύει στον Χριστό γιατί ξεπέρασε τον Άνθρωπο για τον Άνθρωπο: «να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστό μου, να περιγράφω μετ’ έρωτος την φύσιν, και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια Ελληνικά ήθη«».

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης έζησε λιτά και απέριττα αφήνοντας ένα τεράστιο και πλούσιο έργο.
Και όπως είπε και ο Ελύτης: «Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας, μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη».

Ανδρέας Κατσιγιάννης

Ακούστε ΕΔΩ μελοποιημένο το ποίημα «Γκρίζα»

`

Ο Δημήτρης Μητρόπουλος ιστορικά είναι ο πρώτος Έλληνας συνθέτης που μελοποίησε ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη, την περίοδο 1925-26. Στη συλλογή της Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος Λίλιαν Βουδούρη φυλάσσονται δυο επιστολές του Μητρόπουλου προς τον Καβάφη σχετικά με τις μελοποίησεις που έχει κάνει. Αναδημοσιεύουμε στη συνέχεια την πρώτη.

Το  2011 κυκλοφόρησε  ο δίσκος: «Δημήτρης Μητρόπουλος: Ο Πρωτοποριακός Συνθέτης» από τον εκδοτικό οίκο «ΘΥΜΕΛΗ» με τη σύμπραξη του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, της Γενναδίου Βιβλιοθήκης της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και της εταιρίας «ΑΕΝΑΟΝ, Χοροθέατρο» του Daniel Lommel. Ο δίσκος περιλαμβάνει τα εξής έργα: Η «Αφροδίτη Ουρανία» (1924) και ο «Παν» (1924) σε ποίηση Άγγελου Σικελιανού σε παγκόσμια πρώτη ηχογράφηση, το “Passacaglia, Intermezzo e Fuga” του 1924, το «Κομμάτι» του 1926, και οι «Τέσσερις Κυθηραϊκοί Χοροί» (1926) για σόλο, πιάνο. Τα κομμάτια για πιάνο ερμηνεύονται από τον πιανίστα Θοδωρή Τζοβανάκη. Επίσης εμπεριέχεται σε παγκόσμια πρώτη ηχογράφηση στην ολοκληρωμένη της μορφή οι  «14 Invenzioni» του 1925 για φωνή και πιάνο σε ποίηση Κ. Καβάφη. Τραγουδάει  η μέτζο σοπράνο Αγγελική Καθαρίου.

***

1η Επιστολή

[σελ. 1] Αθήνα/

Πέμπτη 15 Ιουλίου 1926/

Θαυμαστέ μου Κύριε Καβάφη!/

Λαβαίνω το θάρρος/ να σας γράψω, αν και δεν με γνωρίζετε,/ γιατί έχω τόσες καλές πληροφορίες/ για τη μεγάλη καλωσύνη, απλότητα/ και καταδεκτικότητα που δείχνετε προ/ τους νέους καλλιτέχνας που ατενίζουν σε/ σας με θαυμασμό! Προ ενός ήδη/ χρόνου έγραψα μουσική απάνω σε/ 14 τραγούδια σας και επειδή είχαν πολύ/ επιτυχία εδώ εις την audition που έκαμα/ θάθελα πολύ να τα τυπόσω [sic] τώρα, και ήθελα/ εν πρώτοις την άδειάν σας, και Δεύτερον/ ει δυνατόν να μου στείλλετε μεταφρασμένα// [σελ. 2] αυτά τα ίδια τραγούδια στη Γαλλική, ή ακόμη και στην Αγγλική, γιατί έτσι θα μπορούσα/ να τα χρησιμοποιήσω και στο Παρίσι/ που σκοπεύω να πάω. Η Μετάφρασις δεν/ πειράζει εάν δεν είναι σε μέτρον, θα την βάλω απλώς στην αρχή γι να/ μπορούν να έχουν μια ιδέα του ποιήματος/ και από κάτω από τη μουσική θα μπούνε/ τα ελληνικά λόγια και με ελληνικά στοιχία [sic]/ και με Λατινικά! Πολύ θα με υποχρεώσι/ τε [sic] εάν μου φροντίζατε αυτή μου την παράκλη-/ σι, γιατί δεν θάθελα ποτέ να ανελάμβανε/ άλλος από σας την μετάφρασι. Προ πάντων/ τη Γαλλική, αν δεν μπορείτε εσείς, πάντως/ θα επιστατήσετε να γείνη πιστή! Όπως θέλετε/ όμως πάλι, εάν δεν έχετε όρεξι και αυτό σας/ βαρύνει τότε δεν πειράζει θα τα τυπόσω έτσι πια!/ Θάτανε όμως κρίμα πολύ κρίμα! Από τα/ 14 αυτά τραγούδια θα τυπόσω μια σειρά από/ 10 τα οποία ετιτλοφόρησα εγώ ως Ποιήματα/ Ηδονιστικά!! Δεν ξέρω τι είδους εντύπωσι/ θα σας κάνει αυτός ο τίτλος, μα αν δεν σας/ αρέση δεν θα τον βάλω, απλούστατα!_// [σελ. 3] Θα εκπλαγείτε τώρα είναι αλήθεια/ για την τόλμη που είχα στην εκλογή μου/ [των τραγουδιών σας [interlin.]]

I have a dream

“Εδώ και εκατό χρόνια, ένας μεγάλος Αμερικανός, στη συμβολική σκιά του οποίου στεκόμαστε, υπέγραψε τη Διακήρυξη της Χειραφέτησης (σ.τ.μ.: η Διακήρυξη υπογράφτηκε από τον Αβραάμ Λίνκολν την Πρωτοχρονιά του 1863). Αυτή η μνημειώδης εντολή ήλθε ως μέγας φάρος ελπίδας για εκατομμύρια νέγρους σκλάβους που είχαν καεί της αδικίας που εξασθενούσε. Ήλθε ως χαρμόσυνη αυγή να τερματίσει τη μακρά νύχτα της αιχμαλωσίας.
Εκατό χρόνια αργότερα, όμως, πρέπει ν’αντιμετωπίσουμε το τραγικό γεγονός ότι ο Νέγρος ακόμη δεν είναι ελεύθερος. Εκατό χρόνια αργότερα, η ζωή του Νέγρου είναι ακόμη θλιβερά τσακισμένη από τις χειροπέδες του διαχωρισμού και τις αλυσίδες των διακρίσεων. Εκατό χρόνια αργότερα, ο Νέγρος ζει σ’ ένα μοναχικό νησί φτώχειας, στο μέσο ενός απέραντου ωκεανού υλικής ευημερίας. Εκατό χρόνια αργότερα, ο Νέγρος ακόμη μαραίνεται στις γωνίες της αμερικανικής κοινωνίας και βρίσκει τον εαυτό του εξόριστο στην ίδια του τη γη.
Θα ήταν θανατηφόρο για το έθνος ν’ αγνοήσει το επείγον της στιγμής και να υποτιμήσει την αποφασιστικότητα του Νέγρου. Αυτό το πνιγηρό καλοκαίρι της νόμιμης δυσαρέσκειας του Νέγρου δε θα παρέλθει, ώσπου να υπάρξει ένα αναζωογονητικό φθινόπωρο ελευθερίας και ισότητας. Το 1963 δεν είναι ένα τέλος, αλλά μια αρχή. Αυτοί που ελπίζουν ότι ο Νέγρος είχε ανάγκη να ξεσπάσει και τώρα θα είναι ικανοποιημένος θα υποστούν βίαιη αφύπνιση, αν το έθνος επιστρέψει στη δουλειά του, όπως συνήθως. Δε θα υπάρξει ούτε ανάπαυλα ούτε ηρεμία στην Αμερική, ώσπου ν’ αναγνωριστούν στον Νέγρο τα δικαιώματα της υπηκοότητας του. Οι ανεμοστρόβιλοι της εξέγερσης θα συνεχίσουν να ταράζουν τα θεμέλια του έθνους μας, ώσπου να εμφανιστεί η λαμπρή ημέρα της δικαιοσύνης.
Υπάρχει, όμως, κάτι που πρέπει να πω στο λαό μου, ο οποίος στέκεται στο θερμό κατώφλι που οδηγεί στο ανάκτορο της δικαιοσύνης. Στη διαδικασία να κερδίσουμε τη δικαιωματική μας θέση, δεν πρέπει να είμαστε ένοχοι άδικων πράξεων. Ας μην αναζητήσουμε να ικανοποιήσουμε τη δίψα μας για ελευθερία πίνοντας από το κύπελλο της πίκρας και του μίσους.
Πρέπει για πάντα να επιδιδόμαστε στον αγώνα μας στο υψηλό επίπεδο της αξιοπρέπειας και της πειθαρχίας. Δεν πρέπει να αφήσουμε τη δημιουργική διαμαρτυρία μας να παρακμάσει ως σωματική βία. Ξανά και ξανά πρέπει να υψωθούμε στα μεγαλειώδη ύψη του να απαντούμε στη σωματική δύναμη με τη δύναμη της ψυχής. Η θαυμάσια νέα μαχητικότητα που έχει απορροφήσει την κοινότητα των Νέγρων, δεν πρέπει να μας οδηγήσει να μην εμπιστευόμαστε κανέναν λευκό, διότι πολλοί λευκοί αδελφοί μας, όπως αποδεικνύει η παρουσία τους εδώ σήμερα, έχουν πλέον συνειδητοποιήσει ότι η μοίρα τους είναι δεμένη με τη δική μας μοίρα και η ελευθερία τους αλληλένδετη με τη δική μας ελευθερία. Δεν μπορούμε να πορευθούμε μόνοι μας.