Nei giorni 13, 14 e 15 ottobre 2006 si svolgerà la quinta edizione degli “Incontri internazionali di poesia di Sarajevo”.

Aπό την κουκουβάγια του σκότους – της Παλλάδος Aθηνάς, στους ανέστιους και πένητες του Παπαδιαμάντη

Παράξενη η υποδοχή -στην κυριολεξία- της λέξης αντεργκράουντ στη χώρα μας. Προτού προέλθουν οι διακλαδώσεις του αθηναϊκού μετρό -αγγλική αναλογία, φαντάζομαι, λόγω του Kάρολου Nτίκενς και του Όλιβερ Tουίστ του- ο ηλεκτρικός χανότανε στο τούνελ στο Mοναστηράκι κι έβγαινε στο φως στη στάση Aττικής. Aυτή η μικρή -2 χιλιόμετρα;- διαδρομή κυριολεκτούσε για ό,τι υπήρχε κάτω από τη γη – που την πατούνε οι άνθρωποι. Eκεί, σ’ αυτό το σκότος, υπήρχαν αράχνες, ποντικοί, σαύρες, κόκαλα πεθαμένων, η παλιά πόλη που πάνω της χτίστηκε η καινούρια, σκορπιοί, ποταμοί, παραπόταμοι, ρυάκια, φλέβες χρυσού(;). Ξαφνικά ανάβανε τα φώτα, στον ηλεκτρικό, και δεν μπορούσαμε να δούμε έξω τις μαύρες υπόγειες στοές που εμπνέουν τους καλλιτέχνες και τους τρελούς. Tο αθηναϊκό, το πανελλήνιο ταξίδι, στον «υπόγειο», στην τεχνική σπηλιά του Πλάτωνος, στα μάτια μας -ακόμα και σήμερα, αν το σκεφτούμε-, σαν τις διαδρομές στη σκοτεινή αίθουσα του λούνα παρκ. Ψάχναμε τους δικούς μας μη χαθούμε στο χάος του μαύρου. Tου σκότους. Bλέποντας στους τοίχους σχήματα παράξενα. Aλλόκοτα. Που ήρχοντο απειλητικά προς τη μεριά μας.
Kαι είναι παράξενο πράγματι. H χώρα που λούζεται στο φως, στον ήλιο, στη θάλασσα, να έχει για θεά της σοφίας την Παλλάδα Aθηνά, με ιερό σήμα την κουκουβάγια – πουλί του σκότους, που ζει τη νύχτα. Tη μέρα δεν βλέπει τίποτα. Όπως και οι έχοντες την πάθηση – καταρράκτη των οφθαλμών.
Tο ελληνικό αντεργκράουντ, μετά τον Διογένη, τον Aλκιβιάδη, είναι το διωγμένο ρεμπέτικο και λαϊκό -δηλαδή- αριστοκρατικό τραγούδι. Διωγμένο από την πολιτεία, την εκκλησία και τα κόμματα μεγαλούργησε σε υπόγεια και αυλές με καπνούς -λιβάνια- και στίχους που τους ζήλευε ο Kαβάφης. Aκόμα είναι η οδός Aθηνάς, στην Aθήνα, προτού γίνει μόδα και καφετέρια, τότε με τις πόρνες στα παράθυρα και στις πόρτες των ξενοδοχείων. Δασκάλες ενός ελληνικού Φελίνι -ιδέ Σαρακίνα- που όταν περνούσε ο επιτάφιος -τη Mεγάλη Παρασκευή- έκλαιγαν γιατί σταυρώσανε το πιο καλό παιδί. Tο ίδιο και οι πόρνες στην Aγιά Σοφιά, στα Σίδερα και στου Παπαστράτου -περιοχές στη Λεύκα του Πειραιά- όπου έξω από τις λαμαρίνες έβρισκαν τα βράδια τους υποψιασμένους μπωντλερικούς ήρωες. O Λαπαθιώτης, που άδει χωρίς ντροπή με χωροφυλακή εξουσία. O Παπαδιαμάντης χωρίς πολλά περιττά λόγια. Tο καφενείο Nέον στην Oμόνοια. Tο καφενείο Mέγας Aλέξανδρος – γίνηκε τηγανητά κοτόπουλα. Tο γαλακτοπωλείο Bρετάνια – γίνηκε φούρνος Kατσέλη. Όλα στην Oμόνοια. Eλληνική Bασίλισσα του Aντεργκράουντ.

Κείμενο για τον δίσκο της Κατερίνας Γώγου που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Χιονάτη για μεγάλους το Φεβρουάριο του 1982

ΓΩΓΟΥ: ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ

«Η Κατερίνα Γώγου είναι Μαρξίστρια και Μητέρα. Δεν την χαρακτηρίζει όμως ο βαμπρισμός  που χαρακτηρίζει κάθε μητέρα, η σχέση της με την Μυρτώ την κόρη της είναι σχέση ερωτική, σχέση ομόφυλη και όχι ομοφυλόφιλη. Είναι η ιδανική εκείνη κατάσταση που χαρακτηρίζει τους ελεύθερους ανθρώπους από τους στενά και στεγνά πολιτικά και κοινωνικά ενταγμένους. / ελεύθερος: κείνος που έχει κερδίσει την οργασμιακή χαλάρωση/.

Τούτα τα έγραφα για τα ποιήματα της πούχαν την μορφή βιβλίου. Τώρα έχουμε τον δίσκο «Στο δρόμο» σε μουσική του Σφέτσα από το φιλμ «Παραγγελιά» του Τάσιου.

Άκουσα λοιπόν στο δίσκο.

Τον έκανα ακρόαση ξημερώματα Μ. Σαββάτο, αφ’ ότου προηγουμένως είχα καταναλώσει αρκετές μπουκάλες μπύρας μαζί με την Κατερίνα. Και αφ’ ότου προηγουμένως ένα ‘ανώνυμο’ ματσάδικο είχε καταδιώξει τρία νεαρά ‘άτομα’ ικανοποιώντας την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα του κάθε ‘οργάνου΄΄ της τάξεως.

Σηκώνω τα χέρια ψηλά.

Να γράψω γι’ αυτόν τον δίσκο; Τι να πω;

Μπορώ άραγε να κοινοποιήσω την αίσθηση της μοναξιάς, την αναζήτηση κείνου που δεν ήρθε κι ούτε που θάρθει;

Μπορώ να μιλήσω για την φωνή Της; Για κείνη την φοβερή, ανατριχιαστική αίσθηση να διασπώνται τα μόρια του κορμιού μου και σκορπίζονται στο άπειρο;

Μπορώ να μιλήσω για όλα αυτά, χωρίς τη βεβαιότητα ότι μεταφέρω το ένα εκατομμυριοστό της αίσθησης;

Όχι λοιπόν δεν είμαι σοβαρός μελετητής΄.

Δεν είμαι σοβαρός κριτικός (το ρόλο αυτό θα τον παίξει ο Φλέσσας στο ΒΗΜΑ και ο Χρηστάκης στο ΙΔΕΟΔΡΟΜΙΟ, ίσως΄).

ΔΕΝ θέλω να λένε τα κατοπινά χρόνια ότι ό,τι  έγραψα ήταν αντικειμενικό, σοβαρό, εμπεριστατωμένο΄.

ΔΕΝ γράφω αμερόληπτα.

(Το πάρων δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Οδός Πανός τεύχος 79-80 τον Μάιο- Αύγουστο του 1995)

ΧΑΙΡΕ ΝΑΠΟΛΕΩΝ

Τρίτη 28 Μαρτίου 1995 στο στούντιο Μ1 της ΕΡΑ 1 ο φίλος Γιώργος Χρονάς, που μ’ έχει προσκαλέσει για μια συζήτηση στην εκπομπή του «Χάρτινη Εξέδρα», μου ανακοινώνει ότι ετοιμάζει στην «Οδό Πανός» αφιέρωμα στον Λαπαθιώτη. «Προλαβαίνεις μέχρι την Πέμπτη που κλείνω ύλη, γράψε κάτι… Άμα δεν είσαι εσύ ποιος θάναι;». Μούρχεται αυθόρμητα ο τίτλος «Χαίρε Ναπολέων» (ποίος ξέρει γιατί, ίσως επειδή είανι η ΄τέταρτη βδομάδα των Χαιρετισμών) και του τον λεω: Χαμογελάει: «Ναι, γιατί όχι;»

Χαίρε Ναπολέων, γιατί επιβίωσες πέντε δεκαετίες μετά τον μαρτυρικό σου θάνατο απ’ το ίδιο σου το χέρι : Σάββατο 7 προς 8 Ιανουαρίου 1944. Και μιλάμε για έναν σκληρό αγώνα επιβίωσης γιατί οι μέτριοι και ζηλόφθονοι μιας εποχής και τι δεν έκαναν για να σ’ εξαφανίσουν σαν άνθρωπο και σαν ποιητή. Τι «νυχτερίδα» σε είπαν, τι «αρσενική κερένια κούκλα» (ο Χαρίλαος Παπαντωνίου), τι  «Σάρκα Άνομη» (ο Σπύρος Μελάς), τι Καίσαρα Πιλαφιώτη (η εφημερίς «Εστία»)/

Ακόμη και ο Καραγάτσης δήλωσε σε συνέντευξή του ότι χρωστάει το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο στην κακή φήμη που είχε με την «αμαρτωλή σου ζωή» στην οικογένειά του (Ροδόπουλοι) απ’ την οποία στο ξεκίνημά του ήθελε να κρύψει ότι ακολουθεί καριέρα λογοτέχνη για να μη φοβηθούν πως ο γυιός τους θα πάρει το ίδιο ολέθριο δρόμο με Σένα.

Κι Εσύ απάντησες ψύχραιμα και με Χιούμορ.

Ύστερα ήρθαν οι στενόκαρδοι «Μοντέρνοι» και σε χτύπησαν σαν καθυστερημένα ρομαντικό και αισθηματικό Ποιητή. Με την μεζούρα στο χέρι μέτραγαν πόσους πόντους πιο «ελάσσων» είσαι απ’ τον αγαπημένο σου Καρυωτάκη. Σήμερα απέδειξες ότι όλοι οι κακοήθεις ξεπεράστηκαν, έτσι όπως πάντα γίνεται, όταν τα βάζουν με Κάποιον ή με Κάτι που πραγματικά Αγαπιέται.