`

1. Les murs capitonnés

Philosophie =
lʼart dʼêtre dans la poésie.
Lʼart de ne pas se plaindre
dʼêtre encore poète ;
de fonder les efforts
plutôt que de cogner Tête
aux murs capitonnés
de lʼ“immédiate actualité”.
Surtout : la tentative
indéfinie pour penser
aux raisons de sa destruction
par la littérature. La litt.
(Et poésie
densifie litt.
Non que lʼoral
donne sens et vie à lʼécrit.
Car lʼoreille sʼenvoie des lettres.
Poésie le bon choix
de tout mot attaché
plutôt quʼattachant,
comme si les mots du procureur
sʼeffaçaient
et que lʼexploration pouvait
aller.
Destin bizarre de lʼhomme exact ;
il dépasse les bornes.
Certains lʼont capté.)

*

Τοίχοι επενδυμένοι

Φιλοσοφία =
η τέχνη να είσαι στην ποίηση.
Η τέχνη να μην παραπονιέσαι
που εξακολουθείς να είσαι ποιητής`
να στηρίζεις τις προσπάθειες
αντί να χτυπάς το κεφάλι
σε τοίχους επενδυμένους
από την “αιφνίδια επικαιρότητα.”
Ειδικότερα: η ακαθόριστη
προσπάθεια να σκεφτείς
τους λόγους της καταστροφής
από την λογοτεχνία. Η λογοτ.
(Και η ποίηση
συμπυκνώνει την λογοτ.
Όχι ότι η προφορά
δίνει νόημα και ζωή στην γραφή.
Επειδή το αυτί καταπίνει τα γράμματα.
Ποίηση η σωστή επιλογή
κάθε λέξης να ταιριάζει
παρά να σαγηνεύει,
λες και τα λόγια του εισαγγελέα
ξεθώριαζαν
κι η αναζήτηση μπορούσε να
προχωρήσει.
Παράξενη μοίρα του αυθεντικού ανθρώπου`
ξεπερνάει τα όρια.
Μερικοί την έχουν αδράξει.)

`

Νίκος Σκαλκώτας, «Η Λυγερή και ο Χάρος»: ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ

`

Ήταν ένας μικρός, πολύ μικρός κήπος.
Τριγύρω φύτρωναν αγριοκερασιές, με μεγάλους κόκκινους γυαλιστερούς καρπούς.
Όλα ήταν κόκκινα και σκουροπράσινα.
Το χαλικόστρωτο ήταν γεμάτο γαρυφαλλιές, και τα κλωνάρια τους φορτωμένα με μεγάλα λευκά γαρύφαλλα.
Ευωδίαζε ο τόπος, ευωδίαζε.
Σ’ ένα παγκάκι καθόταν ένα κοριτσάκι, ντυμένο μ’ ένα λευκό μεταξένιο φόρεμα.
Ονειρευόταν: “Τον αγαπώ;”
Βγήκε το φεγγάρι.
Ο κόκκινος κι ο λευκός κήπος έλαμπαν στο κιτρινοπράσινο ασημένιο φως του φεγγαριού.
Στο εξοχικό σπιτάκι με τον κόκκινο κήπο έφεγγε απ’ τα παράθυρα το χρυσοκίτρινο φως των κεριών.
Το κοριτσάκι με το κόκκινο μεταξένιο φόρεμα έτρεμε απ’ το κρύο.
Σηκώθηκε και μπήκε μέσα.
Στο εξοχικό σπιτάκι με τον λευκό κήπο τα παράθυρα μείναν σκοτεινά.
Το κοριτσάκι με το λευκό μεταξένιο φόρεμα έτρεμε απ’ το κρύο.
Αλλά καθόταν κι ονειρευόταν.
Νύχτωσε για τα καλά.
Ο κήπος έλαμπε στο φεγγαρόφωτο.
Τα κόκκινα και τα λευκά γαρύφαλλα και τα σκουροπράσινα φύλλα απ’ τις αγριοκερασιές ήταν βρεγμένα κι αστράφτανε.
Στο εξοχικό σπιτάκι με τον κόκκινο κήπο κοιμόταν ένα κοριτσάκι.
Το φεγγάρι φώτιζε το ρόδινο κορμί και το κόκκινο μετάξι στην πολυθρόνα.
Το κοριτσάκι ονειρευόταν: “Τον αγαπώ;”
Στο εξοχικό σπιτάκι με τον λευκό κήπο κοιμόταν ένα κοριτσάκι.
Το φεγγάρι φώτιζε το χιονόλευκο κορμί και το λευκό μετάξι στην πολυθρόνα.
Το κοριτσάκι ονειρευόταν: “Τον αγαπώ”.
Με μια άλικη λάμψη ήρθε η αυγή στον κήπο.
Όλα ήταν βρεγμένα και λαμπερά.
Και τα κορίτσια σκέπασαν το κορμί και δίχως όνειρα αποκοιμήθηκαν.

`

***************

Επίμετρο:
Πρόδρομος του γερμανικού μοντερνισμού ο Peter Altenberg (1859-1919) παραμένει ο μεγάλος άγνωστος στην ιστορία της λογοτεχνίας. Ελάχιστα μεταφρασμένος, με δυο ανθολογίες στα αγγλικά, υπήρξε ιδιαίτερα επιδραστικός, όχι μόνο σε συγγραφείς, αλλά γενικότερα σε καλλιτέχνες και διανοούμενους της Βιέννης στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα. Ρεμάλι ολκής, με πιστοποιητικό φρενοβλάβειας από τα νιάτα του ήδη, αλκοολικός και ναρκομανής, υπήρξε φίλος του Sigmund Freud, του Gustav Klimt, του Arnold Schoenberg και πολλών άλλων διασημοτήτων της εποχής. Ο “Σωκράτης της Βιέννης”, όπως τον αποκαλούσαν, ήταν θαμώνας στο Cafe Central όπου περνούσε τις ώρες του, πίνοντας και γράφοντας, κυρίως πεζοποιήματα με σκηνές από την καθημερινή ζωή στη Βιέννη. Η ιμπρεσιονιστική ματιά του αποδείχτηκε καθοριστική για τη δραστηριότητα και την εξέλιξη του κύκλου της Νέας Βιέννης.
`

* Αφιέρωμα στον Peter Altenberg στο προσεχές τεύχος του περιοδικού «Straw Dogs»

1. ΜΙΚΡΗ ΕΠΑΡΧΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ

Μες στους πολλούς σάς χαιρετάω κι εγώ,
κόκκινοι αλαβαρδιάνοι μου,
βγαλμένοι
μεσʼ απʼ τη γενέθλια γη, και του λαού της όλου
αγαπημένοι.
Τους αγώνες σας τους παρακολουθώ με αγωνία.
Το αγνοείτε, αλλά παίζοντας
εκφράζετε πανάρχαια πράγματα
υπερθαύμαστα
στο πράσινο επάνω τερραίν, στον αέρα, στου χειμώνα
τους πεντακάθαρους ήλιους.

Το άγχος
που ασπρίζει σε μια νύχτα μέσα τα μαλλιά, εγώ σας λέω
είναι μακριά, πολύ μακριά σας. Η δόξα
κατεβαίνει κι ένα χαμόγελο σάς δίνει φευγαλέο:
ό,τι καλύτερο διαθέτει. Ανάμεσά σας
χαράς χειρονομίες και αγκαλιάσματα τρέχουν μαζί.

Νέοι είσαστε – του καθενός η μάνα ακόμα ζει·
να την υπερασπίζεστε σάς βάζει ο άνεμος. Σας αγαπάει
και γιʼ αυτό ο ποιητής – ίσως αλλιώς
από τους άλλους, μα με την ίδια κι εκείνος συγκίνηση.

`

* Το ποίημα και το τραγούδι αφιερώνονται στην Αυγή από τον  «δικό μας» Βίκτωρα  ενόψει του γάμου τους σήμερα στη Θεσσαλονίκη. Το Ποιείν τούς εύχεται ολόψυχα ΒΙΟΝ ΑΝΘΟΣΠΑΡΤΟΝ.

Ακούστε ΕΔΩ: «Στο διάστημα δραπέτες»
`

Τύλιξε το ποίημα μου γύρω από τα ξυλάκια σου να τα
κρατήσεις καθαρά.
Μόλις που σε γνωρίζω. Δεν θέλω να πεθάνεις. Τα ονόματά μας
Χωρούν σ’ έναν κόκκο ρυζιού όπως δύο σπουργίτια του
Χοκουσάι,
Ή όπως το αλογάκι της Παναγίας και η κίτρινη πεταλούδα,
Είμαστε ένα πλήθος στον κήπο, όπου δεν φυτρώνουν παρά
πέτρες.
Δεν καταλαβαίνω τους χαρακτήρες: φως του ήλιου ανάμεσα στα
φύλλα,
Ένα μοτίβο κισσού σαν δάχτυλα που χαϊδεύουν μια κούπα, το
πρόσωπό σου
Σε θραύσματα, όπου ένας κυπρίνος φιλάει το φεγγάρι,
Κολυμπώντας κόντρα στο ρεύμα του καταρράκτη, ώσπου
Τα πτερύγιά του ν’ ανελιχθούν και να χαθούν στον ουρανό.
Τύλιξε το ποίημά μου γύρω απ’ τα ξυλάκια σου, να τα
κρατήσεις καθαρά.
Μήπως αυτό σημαίνει ότι δεν θα ‘χω κλέψει ένα φιλί για πάντα;
Τα ασύλληπτα στήθη σου γίνονται το ιερό του μεταξοσκώληκα.

`

1. Εδώ

Τα βήματά μου στο δρόμο αυτό
Αντηχούνε
Σε άλλο δρόμο
Εκεί
Ακούω τα βήματά μου
να περνάνε σ΄αυτό το δρόμο
΄Οπου
Το μόνο που υπάρχει
Είναι η ομίχλη

*

Aquí

Mis pasos en esta calle
Resuenan
En otra calle
Donde
Oigo mis pasos
Pasar en esta calle
Donde
Sólo es real la niebla.

`

*************

2. Ήσυχο δέντρο μες τα σύννεφα

Εκείνος ο νεαρός στρατιώτης
χαμογελούσε ντροπαλός ευθυτενής
όπως μια νέα ροδακινιά.
Το χνούδι του προσώπου του χρύσιζε
σαν το κοκκίνισμα του ροδάκινου
στου μεσημεριού τον κίτρινο ήλιο.
Οι χειρονομίες του
Σαν της ροδακινιάς
όταν ο άνεμος την σείει, στον λόφο.
Όταν χαμογελούσε το χαμόγελό του
ένα ξαφνικό λουλούδισμα της ροδακινιάς.
Μια ριπή του ανέμου στιγμές τον συννέφιαζε
και τότε, σοβαρός, συλλογισμένος,
΄Εμοιαζε ροδακινιά στον αέρα, γυμνή από φύλλα.

΄Επαιζε με τα παιδιά, το δείλι,
Με μια ζέση νοσταλγική, απόμακρος
σαν κύμα τρυφερό
που πάει κι έρχεται πίσω
΄Ενας μελαγχολικός άνεμος σάρωνε
σύννεφα τους ανθούς επάνω, σύννεφα μεγάλα,
και στον κήπο πετούσανε τα φύλλα
Ω, τρικυμισμένη άνοιξη!
΄Ησυχο δέντρο μέσα στα σύννεφα, φύλλα, παιδιά,
Αναρωτιόταν εκείνος ο στρατιώτης:
«Είναι όλα σύννεφο, είναι όλα φύλλα, άνεμος»;
«Τα αγαπημένα δέντρα είναι σύννεφα»;
«Το κλαδί ετούτο που αγγίζω, αυτή
η φλούδα,
αυτά τα παιδιά, είναι σύννεφα»; «Σύννεφο το όνειρο
και το κορίτσι εκείνο και το άρωμα
του, φάντασμα της σάρκας, σύννεφο, αφρός
που τον σηκώνει ελαφριά ο άνεμος»;

Κι έφυγε μακριά, σιωπηλό μαύρο σύννεφο

Berkeley, 18 de abril de 1944.