ΤΟ ΣΥΣΣΙΤΙΟ

Οι λεπίδες στάζανε αίμα

τα μάτια τους θάλασσες δάκρυα

κόβανε και πετούσανε στους περαστικούς

ολοζώντανες φλούδες δέρματος

(μόλις είχαν αρχίσει να φαίνονται τα οστά τους)

όλοι σταματούσαν

αυτοί ανένδοτοι συνέχιζαν να κόβουν

να κόβουν και να ωρύονται

«άλλος για τη σάρκα μας;»

«άλλος για τη σάρκα μας;»

εκείνο το μεσημέρι

δεν έμεινε κανείς νηστικός.

ΟΙΚΕΙΟ ΤΟΠΙΟ

Αλλάζουν οι τόποι
σαν τους ανθρώπους
γερνάνε
δεν τους γνωρίζεις
πια
ψάχνεις στα κοιμητήρια
τις φωτογραφίες
για να βρεις
τα οικεία πρόσωπα
ύστερα περπατάς
αργά
στα μικρά δρομάκια
με τα αθάνατα
και τα φιδοπουκάμισα
αδιάβατοι οι δρόμοι
και η ψυχή σου
εδώ
ό,τι έζησες έζησες
ό,τι περπάτησες περπάτησες
αυτή η διεύθυνση
δεν υπάρχει
στα γράμματά σου
και στους λογαριασμούς
ρεύματος
κι ο τόπος αυτός
έχει αποδημήσει
σε τοπία άλλα
και άλλες ψυχές
αύριο χαράματα
θα ’ρθει
το παλιό λεωφορείο
του ΚΤΕΛ Πύργου
να σε πάρει
μοναδικό επιβάτη
να πας εκεί
στον νέο σου τόπο
που σε έχει κατοικήσει
διά παντός
να θυμάσαι όμως
αυτά τα ακριβά
τα σπάνια
άγρια
λουλούδια
και τα ψηλά
αγκάθια
ότι άξιζε
τελικά
που γεννήθηκες
εδώ.

ΜΗΔΕΙΑ *

Εδώ μπροστά σας, θεατές

(Γιατί εγώ δεν είμαι δειλή

Είμαι φτιαγμένη από πρωτότυπο υλικό

Μάγισσας καταγωγή στους ώμους κουβαλώ

Το παρελθόν μου δεν ξεχνώ

Γραμμένο είναι στο DNA μου το τερατώδες

Παντρεύτηκα ό,τι χαώδες)

Εδώ μπροστά σας λοιπόν!

Εγώ η ποιήτρια

Εγώ ιερουργώ

Το νέο μου έργο γράφω

μετά του Ευριπίδη εκείνο το παλιό

Εγώ, όχι ο Σενέκας.

Μου δίνω το ελεύθερο

Κείμενο να δώσω ανατρεπτικό

Εδώ μπροστά σας!

Είναι στ’ αλήθεια πολύ ερεθιστικό,

εξαίσιο, μοναδικό,

κτηνώδες και σαδιστικό.

Κάνω κακό, το ξέρω.

Επί σκηνής – ω τι ηδονικό

Σκοτώνω τα παιδιά μου.

Βογκάω.

Σκοτώνω τα παιδιά μου.

Κραυγάζω.

Σκοτώνω τα παιδιά μου.

Πόσο απροκάλυπτα αισθησιακό!

Κι εσείς! Τι υπέροχο κοινό!

* Εμπνευσμένο από τη Μήδεια του Σενέκα.

Στην παρούσα ανθολογία ενσωματώνεται στο σύνολό του σχεδόν, μετά από κάποιες παρεμβάσεις που κρίθηκαν απαραίτητες, το πρώτο βιβλίο που βγήκε από τη σειρά «Αργεντίνοι Ποιητές»1 (Τριάντα Ποιήματα, Εκδόσεις Θράκα, 2014) μέσω του οποίου συστήσαμε την Alfonsina Storni στη χώρα μας. Και τώρα μέσα από μία επιλογή, διαδικασία αρκετά δύσκολη είναι αλήθεια, εκατό ποιημάτων επιχειρούμε να δώσουμε, έναν όσο γίνεται πιο κατατοπιστικό χάρτη της ποιητικής της διαδρομής και εξέλιξης με επιλογές από τις εφτά συλλογές που εκδόθηκαν από το 1916 έως και το 1938. Στα συγκεκριμένα βιβλία οφείλεται ως επί το πλείστον η φήμη της και η περίοπτη θέση που κατέχει στο στερέωμα της παγκόσμιας ποίησης.

Αφήνοντας κατά μέρος τις πολλές βιογραφικές αναφορές, αφού πλέον αρκετά πράγματα για τη ζωή της είναι ήδη γνωστά και στη χώρα μας χάρη σε προηγούμενες εκδόσεις των ποιημάτων της, θα θέλαμε να επικεντρωθούμε και να πούμε λίγα λόγια για τις ποιητικές συλλογές που τροφοδοτούν την παρούσα ανθολογία, καθώς και για τα επί μέρους χαρακτηριστικά τους. Εστιάζοντας έτσι πρωτίστως στο ποιητικό φαινόμενο Alfonsina Storni, και όχι στο τραγικό πρόσωπο που υπήρξε. Γιατί συχνά το ποιητικό της πορτραίτο φιλοτεχνήθηκε και προωθήθηκε, μάλλον ανισομερώς, κυρίως με έμφαση στο έντονα τραγικό στοιχείο της ζωής της και λιγότερο με βάση την κοινώς αποδεκτή ποιητική της αξία.

Η διαδρομή αυτή που θα την οδηγήσει στην κορυφή της παγκόσμιας ποίησης, ξεκινά ουσιαστικά το 1912. Όταν δηλαδή είναι είκοσι χρονών και έγκυος σε ένα παιδί εκτός γάμου, από έναν άντρα κατά πολλά χρόνια μεγαλύτερό της, σε μια εποχή που τα παιδιά εκτός γάμου θεωρούνταν «παράνομα» και δεν εμφανίζονταν πουθενά. Τότε είναι που παίρνει μια μεγάλη απόφαση που αποδεικνύεται καθοριστική για τη μετέπειτα ζωή της. Φεύγει από το επαρχιώτικο περιβάλλον του Ροσάριο της Σάντα Φε των διακοσίων χιλιάδων κατοίκων για να ζήσει στο κοσμοπολίτικο, αχανές και υπό ιλιγγιώδη ανάπτυξη Μπουένος Άιρες, θεωρούμενο τότε ως «το Παρίσι της Λατινικής Αμερικής», που οδεύει τάχιστα στο να γίνει μια μητρόπολη δύο εκατομμυρίων κατοίκων. Έχει ήδη δημοσιεύσει, εκεί όπου έμενε ως εκείνη τη στιγμή, κάποια ποιήματα στον τοπικό τύπο, που περνούν απαρατήρητα. Η Storni, ανήσυχο πνεύμα από μικρή, είχε ήδη κάνει πολλές απόπειρες να εκφραστεί ποιητικά από την ηλικία των οχτώ ετών ακόμη.

Το 1916 πραγματοποιεί το πρώτο μεγάλο βήμα με την έκδοση της συλλογής La inquitetud del rosal (Η ανησυχία της τριανταφυλλιάς).

(Απόσπασμα από την εισαγωγή του βιβλίου)

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ/ Τρεις Καταλανοί ποιητές του 20ού αιώνα

J.V. Foix (1893-1987)

Στην είσοδο ενός υπόγειου σταθμού, δεμένος χεροπόδαρα από γενειοφόρους τελωνιακούς, είδα να φεύγει η Μάρτα με τραίνο μεθοριακό. Ήθελα να της χαμογελάσω, μα ένας στρατιωτικός -πολυκέφαλος- με πήρε από κει με τους άνδρες του, κι έβαλε στο δάσος φωτιά.

Σκάλες κρυστάλλινες στην αποβάθρα την ηλιακή

Κει που περνούν τραίνα από φως για την πλατιάν ακτή

Σε τοίχους διάφανους ανάμεσα και κοράλια κλαδωτά

Και πουλιά με μάτια φωτεινά μες στων κλαδιών τον θρο.

Είσαι συ, λευκή μες στη λευκήν αυγή τη νησιωτική

– Βλέμμα υγρό, καθώς αφουγκράζεσαι εσώτερη μουσική-

Ποιος γράφει τάχα νοτισμένο αποχαιρετισμό

Στο δάσος των παραθυριών

Απ’ της νύχτας τη σπορά στου ονείρου την απλωσιά;

Πέρα απ’ την ευθυμία πας, σε μαγεμένη ακτή

Στους γίγαντες που μεθύσαν μες σε σπηλιά αγκαθερή

Και σε κόρακες ξεκοιλιασμένους πάνω σε βράχια σημαδεμένα,

Σε θάλασσα που οι θεοί πατήσανε στις κρύφιες παννυχίδες.

Να σε φτάσω δεν μπορώ, καθώς κοιμάσαι, τυφλή

σε νου και μάτια

Ντυμένη ρούχο παιδικό, δίχως φωνή κι αποσκευή,

Κι ανάμεσα στα φτυάρια σε φυλάνε χανιτζήδες δίμορφοι∙

Λήξανε τα πασαπόρτια και ματώσαν οι καρδιές.

Μαζί σου παίρνεις λόφους και ποτάμια, και λίμνες αστρικές,

Πηγές σ’ απόσκια παγερά μες στις βαλίτσες τις βαθιές∙

Βιγλάτορας σκοτεινός, απ’ τη φλεγόμενη κορφή,

Μ’ ονόματα παράξενα με καλεί και με τα χέρια νεύει «όχι».

Σκισμένες σημαίες κυματίζουν έξω απ’ τα τείχη.

Σεπτέμβρης 1936