«Το «Παραλίγο» ξεκίνησε με περισσότερα ποιήματα, έφτασε σε κάποιο σημείο να έχει λιγότερα και τελικά κατέληξε αυτό που διαβάσατε. Πάντα η στόχευση ήταν να είναι «παραλίγο». Να δίνει την αίσθηση της προσμονής και του ανικανοποίητου»

[..]«Υπήρξα τυχερή και κάποιος μου μίλησε για την ποίηση, ένιωσα σαν να μου έμαθε γραφή κι ανάγνωση ξανά από την αρχή. Δεν μπορώ να το περιγράψω καλύτερα»

Η Ιωάννα Χρονοπούλουμιλάει στο «Ποιητικό Καφενείο» του Ποιείν για την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Παραλίγο»που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σμίλη. Μέσα από τη συνομιλία μας η ποιήτρια αποκαλύπτει ένα έντονο βάθος σκέψης και συναισθήματος που διαπνέει το έργο της. Η ίδια αποτυπώνει στο λόγο της μια εσωτερική πάλη για την αποδοχή του εαυτού και τη διαχείριση των συναισθημάτων της. Η πρώτη της ποιητική συλλογή είναι μια στοχαστική παρατήρηση της ανθρώπινης εμπειρίας. Ο συμβολισμός του «Παραλίγο» μετατοπίζεται από την κοινή αντίληψη της αποτροπής του κακού προς ένα παράπονο και μια αίσθηση ανεκπλήρωτου. Αυτή η αίσθηση καθρεφτίζει την αέναη αναζήτηση της ευτυχίας, η οποία σχεδόν επιτυγχάνεται αλλά παραμένει πάντα άπιαστη.

Η Χρονοπούλου επηρεασμένη από την ενασχόλησή της με τη φωτογραφία, χρησιμοποιεί σύντομες, συμπυκνωμένες διατυπώσεις, που αναγκάζουν τον αναγνώστη να βιώσει καθαρά τα συναισθήματα της. Αυτός ο λιτός τρόπος γραφής δημιουργεί εικόνες έντονες και επιτρέπει στον αναγνώστη να παραμένει σε εγρήγορση.Η έμπνευσή τηςπροέρχεται από καθημερινές παρατηρήσεις και αποτελεί ένα μέσο ανακούφισης και αυτογνωσίας.

-Μιλήστε μας για τον τίτλο της πρώτης ποιητικής συλλογής σας «Παραλίγο» και τον συμβολισμό του.

Έχουμε συνηθίσει να συνδέουμε τη λέξη «παραλίγο» με κάτι που έχει αποφευχθεί, την αποτροπή ενός κακού συμβάντος. Στο μυαλό μου το «παραλίγο» λειτουργεί περισσότερο ως παράπονο. Παραλίγο να επιτευχθεί κάτι. Η ευτυχία ίσως.

Μετά τον επιτυχημένο πρώτο κύκλο παραστάσεων που δόθηκαν δυο χρόνια πριν, το «Ημερολόγιο ενός τρελού», του Ν. Γκόγκολ σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Πασσά επιστρέφει αυτή η φορά στο θέατρο Εν Αθήναις για περιορισμένο κύκλο παραστάσεων. Στο ρόλο του Αξέντι Ιβάνοβιτς ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης.

Πρεμιέρα: Σάββατο 12 Οκτωβρίου. 

Η Παράσταση

Ο δημόσιος υπάλληλος Αξέντι Ιβάνοβιτς Προπίτσιν, διηγείται στιγμές από τη ζωή του, μέσα από ένα ιδιόρρυθμο ημερολόγιο, εστιάζοντας σε διάφορους σημαντικούς “σταθμούς”, όπως την εργασία, τον έρωτα, την αγάπη του για την τέχνη, την ανάγκη για κοινωνική ανέλιξη και καθώς ξεφυλλίζει τις σελίδες του, οδηγείται σε αδιέξοδα, συγκρούσεις, ματαιώσεις σε σημείο που χάνει τον έλεγχο, συγχέει την πραγματικότητα με την ψυχική του παραφορά, ανακυρήσσει τον εαυτό του βασιλιά, βιώνει ανεξήγητα  βασανιστήρια μέχρι να βρει μια φαινομενική και πρόσκαιρη γαλήνη στην αγκαλιά της μητέρας του.

Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης δίνει σάρκα και οστά στον ήρωα του έργου και βιώνει με ρεαλισμό, δύναμη και ευαισθησία όλο το φάσμα και τις αποχρώσεις ενός ψυχωτικού ατόμου μέσα από μια περιπετειώδη αναπαράσταση-αναβίωση ενός ιδιότυπου και πολυτάραχου ημερολογίου.

******************************************

Σκηνοθετικό σημείωμα

Το αριστούργημα του Νικολάι Γκόγκολ “Το ημερολόγιο ενός τρελού” έχει ανέβει στο θέατρο αρκετές φορές και με διάφορες προσεγγίσεις. Ο συγγραφέας βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε άρθρα εφημερίδων για τρόφιμους ψυχιατρικών ασύλων.

Τι σημαίνει όμως τρέλα; Μήπως είναι ένας μηχανισμός διαφυγής από μια αβάσταχτη πραγματικότητα;

Πόσα ευδιάκριτα είναι τα όρια ανάμεσα στη λογική και τον παραλογισμό;

Η συνεχής προσπάθεια ελέγχου και συγκρότησης μιας ανικανοποίητης ζωής μπορεί να οδηγήσει στη ψυχική εξουθένωση και τελικά στην τρέλα;

Όταν λέμε ότι αυτός είναι τρελός, εννοούμε κάποιον που σκέφτεται και λειτουργεί με κανόνες που ορίζει μια ιδιαίτερη περιοχή του θυμικού του και που δύσκολα μπορεί να συνδεθεί με τους γύρω του ή απλώς έναν άνθρωπο που έχει έναν διαφορετικό τρόπο θέασης του κόσμου;

«Ένα μεγάλο χαρακτηριστικό της εποχής είναι πως όλοι είναι (και είμαστε) έτοιμοι να σηκώσουν και να κουνήσουν το δάχτυλο σε όλους τους υπόλοιπους. Θεωρώ πως αυτό δίνει μια ψευδή αίσθηση δύναμης, ή και εξουσίας ακόμα. Κάπως κρύβονται οι ευθύνες των πρώτων και αποκτούν το πάνω χέρι χωρίς να αναγκάζονται σε αυτοκριτική. Οι Λίθοι που χρησιμοποιούνται λοιπόν, έχουν πάντα έναν στόχο να χτυπήσουν κάποιον που τα πάθη του, τα λάθη του και οι ενοχές του, τον βαραίνουν, αλλά την ίδια στιγμή εκείνος που χρησιμοποιεί τους λίθους αυτούς, δεν έχει μπει στη διαδικασία να κοιτάξει τον εαυτό του στον καθρέφτη και να αντιληφθεί ότι ίσως και αυτός θα χρειαζόταν να δεχθεί λίθους»

Ο Δημήτρης Τζάνογλος μιλάει στο «Ποιητικό Καφενείο» του Ποιείν για τη συλλογή του «Λίθοι προς Χρήση» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έναστρον. Ο Τζάνογλος εμπνέεται από τα προσωπικά του βιώματα, εστιάζοντας έντονα στη στιγμή και στο «τώρα». Αντλώντας επιρροές από τον Μπουκόβσκι παρουσιάζει με ρεαλισμό και αμεσότητα την ανθρώπινη ύπαρξη, αναμετρώμενος με τα λάθη και τις ενοχές. Ο τίτλος υπονοεί τις «πέτρες» που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να κρίνουν τους άλλους, κάτι που ευθυγραμμίζεται με τον σαρκασμό και την κριτική για την κοινωνική υποκρισία που διαπερνά τα ποιήματά του, όπως συμβαίνει και στα έργα του Μπουκόβσκι.

Η θεματική της συλλογής επικεντρώνεται στην ενοχή και την αυτοκριτική.Ο Δημήτρης Τζάνογλος αναζητά μια ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική ευθύνη και την αντίδραση στην κοινωνική κριτική. Η απλή, ωμή γλώσσα που χρησιμοποιεί λειτουργεί ως μέσο ειλικρινούς έκφρασης, αποδίδοντας τις καταστάσεις και τα συναισθήματα με αμεσότητα.

-Μιλήστε μας για τον τίτλο της ποιητικής σας συλλογής «Λίθοι προς χρήση». Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης σας;

Ο τίτλος της ποιητικής συλλογής προέκυψε από το ομότιτλο ποίημα. Όταν γράφτηκε το ποίημα αυτό, όπως και η πλειοψηφία των ποιημάτων, βρισκόμουν σε μια αρκετά ιδιαίτερη περίοδο, τόσο προσωπικά όσο και στο κομμάτι της υγείας και θεώρησα πως ο τίτλος «Λίθοι προς χρήση», αγκαλιάζει και εκφράζει ολόκληρη τη συλλογή.

«Η ποίηση δεν μπορεί ν’ αλλάξει τον κόσμο – με τον ριζικό, αμετάκλητο, αδιαμφισβήτητο (κι ανεπανόρθωτο ίσως) τρόπο που τον αλλάζει ένας πόλεμος ή η τεχνολογία ή, έστω, μια σπουδαία επιστημονική ανακάλυψη. Μπορεί όμως ν’ αλλάξει λίγο τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο. Με περισσότερη ταπεινότητα, έκπληξη, ευγνωμοσύνη, ενσυναίσθηση, κατανόηση… Κάτι που, μακροπρόθεσμα, μπορεί ν’ αλλάξει και τον κόσμο. Αλλά, δυστυχώς, οι ταγοί μας ή οι αχυράνθρωποι των κυβερνήσεων, δεν φαίνεται να διαβάζουν ποίηση…»

Η ποιήτρια, συγγραφέας και μεταφράστρια Παυλίνα Παμπούδη μιλάει στο «Ποιείν» για τη νέα της συλλογήμε τίτλο «Άμμος και λίγα βότσαλα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ροές. Το έργο της διαιρείται σε τρεις ενότητες «Τι έλεγε ο άνθρωπος μέσα στο ποίημα», «Τι έλεγε το παιδί μέσα στον άνθρωπο» και «Τι έλεγε ο άνεμος». Μέσα από 66 ποιήματα, η Παυλίνα Παμπούδη χρησιμοποιεί τα ρήματα ως οδηγούς δράσης, τονίζοντας τη συνεχή κίνηση και μεταβολή του ανθρώπου και της φύσης, ενώ εξερευνά τα βάθη του ανθρώπινου ψυχισμού με μια απλότητα που αποκαλύπτει σύνθετα νοήματα και συμβολισμούς. Για την Παυλίνα Παμπούδη η ποίηση δεν είναι απλώς μια καλλιτεχνική έκφραση, αλλά ένας τρόπος να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο με διαφορετική ματιά – με ταπεινότητα, έκπληξη και ενσυναίσθηση.

-Αγαπητή, κυρία Παμπούδη, μιλήστε μας για τη νέα σας ποιητική συλλογή με τίτλο «Άμμος και λίγα βότσαλα»

ΥΓ. Άμμος και λίγα βότσαλα

Λοξά πατήματα πουλιών/Ιερογλυφικά στην άμμο/ Ομοιωματικά / Ομοιωματικά / Ομοιωματικά / Α, ναι, σαν ποιήματα- // Περνώ, ξαναπερνώ, ο άνεμος

……………………………………………

Τώρα, πάλι μόνο η άμμος – η αιωνιότητα- // Α, να / Και λίγα βότσαλα-

Το ΥΓ, τελευταίο ποίημα στο βιβλίο, στην πραγματικότητα είναι κάτι σαν Εισαγωγή σ’ αυτό: αναφέρομαι στα ποιήματα (και γενικά στα έργα του ανθρώπου) που είναι αμέτρητα, μάλλον δεν είναι μετρήσιμα – όπως η Άμμος. Εκεί, τα ίχνη μας, όπως τα «ιερογλυφικά» «πατήματα πουλιών», τα – σαν ομοιωματικά («)– όμοια τo ένα με τα άλλα που ακολουθούν –γράφονται στιγμιαία και σβήνουν στο νάνεμο της  αιωνιότητας.

Τα «λίγα βότσαλα» είναι τα πιο στρογγυλεμένα, πιο απτά υλικά, που, πιθανόν, θα σωθούν για κάπως μεγαλύτερο χρόνο. (Είναι οι λίγοι στίχοι που, για κάποιο λόγο, παραμένουν στη μνήμη μας)…