Η Έμπιστος Συκιά

Έτσι τελείωσε κι αυτό το καλοκαίρι

με κεντημένους απήγανους

μια Κυριακή απόγευμα

στην Αστυπαλιά,

σ’ ότι λευκό

στου ήλιου τη λαμαρίνα υπήρχε.

Ανυποψίαστοι εμείς φύγαμε,

αφήσαμε όμως μια συκιά

τα ξώθυρα να ψαχουλεύει

ή να σκαρφίζεται το θέρος μαραμένο

για ξεχειμώνιασμα το μάνταλο να ψάχνει.

Την εμπιστευτήκαμε

ότι δεν θα ξεμπουντουλώσει το σπίτι.

Έτσ’ η συκιά χειμώνες-καλοκαίρια

ν’ ακούει γκιώνηδες και κλάματα πνιχτά

βράδια έμεινε

στη σάλα προς της στέρνας τη μεριά

ο μόνος πιστός ένοικος.

`

*

Der treue Feigenbaum

So ist auch dieser Sommer zu Ende gekommen

mit gestickten Weinrauten

an einem Sonntagabend

auf Astypalaia,

bei jedem Weiß

das auf dem Blech der Sonne vorhanden war.

Nichts ahnend sind wir weggefahren,

hinterließen aber einen Feigenbaum

der die Haustür zu betasten

oder sich verdorrt den Sommer vorzustellen habe

zur Überwinterung den Türriegel aufzusuchen.

Wir vertrauten ihm

dass er das Haus nicht zu Grunde richten werde.

Und so lauschte der Feigenbaum zu allen Jahreszeiten

Eulen und unterdrücktem Weinen

Abende lang blieb er

im Saal seitens der Zisterne

der einzige treue Hausbewohner.

Για τα 250 έτη από τη γέννηση του Μπετόβεν

  [Ludwig van Beethoven entre las sombras]

Η Βόννη είναι τόπος καλός για να γεννηθείς.

Πειράζει που ’ναι δεσποτικός ο πατέρας;

Είναι όμως και μουσικός.

Πίνει από ψες ίσαμε τ’ άλλο το πρωί,

πίνει μες στ’ απόγεμα το γαλανό.

Στα χέρια του έχει μουσικό μεγάλο

κι όπου να ’ναι θα το ανακαλύψει.

O Αμαντέους Μότσαρτ έφερνε χρήμα ζεστό

στο γλίσχρο πατρικό πορτοφόλι –

γιατί όχι κι ο Λούντβιχ;

Ξεσκόλισε το πιάνο. Δάχτυλα έχει ζωηρά,

συναρπάζει στο κονσέρτο:

η μουσική είν’ η πατρίδα σου.

Δεν είναι γεννημένος για παιχνίδια και φιλίες,

την απλωσιά μέσ’ από το παράθυρο κοιτά –

μέσ’ από το τζάμι του παραθύρου

φυτρώνει η μοναξιά.

Τα φώτα της τα θαυμαστά επιδεικνύει η Βιέννη

μα κει στη Βόννη η μαμά πεθαίνει.

Όλα θα πάνε καλά

Πώς να μη με χαροποιεί να σκέφτομαι

ο ουρανός να καθαρίζει πέρα από τον φεγγίτη

και η πλημμυρίδα ν’ αντανακλάται στο ταβάνι;

Θα υπάρχουν νεκροί, θα υπάρχουν νεκροί,

μα ας μην πάμε σ’ αυτό.

Τα ποιήματα ρέουν από το χέρι αυθόρμητα

και η κρυφή πηγή είναι η άγρυπνη καρδιά.

Ο ήλιος ανατέλλει σε πείσμα όλων

και οι μακρινές πόλεις είναι όμορφες και φωτεινές.

Πλαγιάζω εδώ σε ένα γλεντοκόπι φωτός

βλέποντας τη μέρα να χαράζει και τα σύννεφα να πετούν.

Όλα θα πάνε καλά.

`

********************************

Το ποίημα Everything Is Going to Be All Right είναι του σημαντικού Ιρλανδού ποιητή Derek Mahon. Ο ποιητής δεν βρίσκεται πια εν ζωή καθώς πέθανε πριν από λίγες ημέρες (23/11/1941, Belfast- 01/10/2020 Cork). Η ποιητική πορεία του ξεκίνησε από το 1965, εμφανίστηκε στα γράμματα με τη συλλογή Night-Crossing (1968) και συνέχισε έκτοτε μέχρι και πρόσφατα (An Autumn Wind, 2010/ New Selected Poems, 2016/ WashingUp, 2020). Η τέχνη του αναγνωρίστηκε και τιμήθηκε ως μια εξέχουσα φωνή της ιρλανδικής ποίησης.  Ήταν ένας ποιητής, μεταφραστής και διανοούμενος με σημαντικό έργο. Η ποίησή του χαρακτηρίζεται από τον αριστοτεχνικό χειρισμό της εικόνας (συχνά έμφορτης λυρισμού), τον εσωτερικό ρυθμό των στίχων, την απλότητα και τον διάλογο με κύρια ερωτήματα του ανθρώπινου βίου.

⸙

Μολονότι οι περισσότεροι μελετητές και οι τωρινοί του ομότεχνοι θαυμάζουν κυρίως το όψιμο έργο του, στην ίδια την Ιρλανδία τα πιο γνωστά και αγαπητά ποιήματα του Γέητς είναι αναντίρρητα τα πρώιμα, αυτά που έγραψε από τα είκοσι ώς τα 35 του χρόνια. Στη λίστα των Irish Times, λ.χ., που περιλαμβάνει τα 100 δημοφιλέστερα ιρλανδικά ποιήματα όλων των εποχών και καταρτίστηκε με ψηφοφορία των αναγνωστών της εφημερίδας (https://ireland-calling.com/100-favourite-poems/), ο νεαρός Γέητς δεσπόζει. Τα μισά ποιήματα της πρώτης δεκάδας είναι δικά του, κατά σειρά: «Της λίμνης το νησί» (1), «Τα πέπλα αυτός ποθεί των ουρανών» (2), «Το τραγούδι του περιπλανώμενου Αίγκους» (4), «Σαν ασπρομάλλα θα ’σαι πια» (7), «Το κλεμμένο παιδί» (10). Πρόκειται για ποιήματα που ριζώνουν στη ρομαντική, τη συμβολιστική αλλά και τη δημοτική παράδοση της Ιρλανδίας, μπαλάντες και τραγούδια κυρίως. Πολλά απ’ αυτά έχουν κατ’ επανάληψη μελοποιηθεί. Η επιλογή που ακολουθεί είναι από τις τρεις πρώτες συλλογές του Γέητς: Crossways (1889), The Rose (1893), The Wind Among the Reeds (1899). ΚΚ

Μοναχά για μια φούχτα ασήμι μας άφησε,

Μοναχά για μια κορδέλα στο παλτό του να βάλει-

Ήβρε το μόνο δώρο που η τύχη μας άρπαξε,

Χωρίς όλα τ΄άλλα που μας προίκισε, να υποβάλει×

Εκείνοι, που το χαν το χρυσάφι, του δώσαν σ’ ασήμι ψίχουλα,

Τόσα πολλά είχαν κείνοι, που όσα επέτρεπαν τόσο λιγοστά ήσαν:

Πως έφυγε ο μπρούτζος μας ολάκερος  γι’ αυτόν!

Κουρέλια- κι αν ήταν βιολετιά, η καρδιά του περήφανη ήταν!

Εμείς που τον αγαπήσαμε, τον ακολουθήσαμε, τον τιμήσαμε,

Ζήσαμε υπό τον πράο και μεγαλοπρεπή οφθαλμό του,

Μάθαμε την υψηλή του γλώσσα, τους καθαρούς του τόνους πιάσαμε,

Το ζην και το αποθανείν φτιάξαμε στο είδωλό του!

Ο Σαίξπηρ δικός μας, ο Μίλτων υπέρ μας,

Ο Μπέρνς κι ο Σέλλευ μαζί μας,- παρακολουθούν απ’ τους τάφους!

Μόνος του φεύγει απ’ το βαγόνι και τους λεύτερους,

Μόνος βουλιάζει μετόπισθεν με σκλάβους!