Πέρυσι, όταν σου έγραψα το τελευταίο μου γράμμα,
ήταν η αρχή του μέλλοντος μου στην ποίηση
και κατάλαβα για πρώτη φορά ποιος είσαι.

Δεν σε αποκάλεσα με άλλο όνομα
επειδή ήθελα να σου δείξω πως γνωρίζω την πραγματική φύση της καρδιάς σου.
Ότι ήταν διαβολική και με έπεισε πως το σκοτάδι ήταν αληθινό
και πως ο διάβολος είναι ένας πραγματικός διάβολος
και πως τα τέρατα δεν γνωρίζουν πάντα πως είναι τέρατα.

Όμως η προβολή είναι ένα υπέροχο πράγμα.
Αφότου έφυγες απ’ το σπίτι και το έκαψες ολοσχερώς,
προσπάθησες να με πείσεις πως εγώ ήμουν αυτή που κρατούσε τα σπίρτα.
Μου είπες πως δεν γνωρίζω ποια είμαι, όμως γνωρίζω.

Αγαπώ τους κήπους με τα τριαντάφυλλα,
φυτεύω βιολέτες κάθε φορά που κάποιος με εγκαταλείπει,
λατρεύω τα υπέροχα δέντρα σεκόγια του Εθνικού Πάρκου Γιοσέμιτι
και αν ρωτήσεις την αδερφή μου ποιο είναι το πρώτο πράγμα που της έρχεται στο μυαλό
όταν με σκέφτεται,
θα σου έλεγε «καπνός από φωτιά της κατασκήνωσης».

Είμαι ευγενική,
είμαι αστεία όταν μεθάω,
όμως δεν έχω μεθύσει εδώ και 14 χρόνια,
πηγαίνω εκδρομές με φίλους στην παραλία που δεν γνωρίζουν πως είμαι τρελή.
Μπορώ να το κάνω αυτό.
Μπορώ να κάνω τα πάντα.
Ακόμη και να σε αφήσω.

DO NOT GO GENTLE INTO THAT GOOD NIGHT…

Do not go gentle into that good night,
Old age should burn and rave at close of day;
Rage, rage against the dying of the light.

Though wise men at their end know dark is right,
Because their words had forked no lightning they
Do not go gentle into that good night.

Good men, the last wave by, crying how bright
Their frail deeds might have danced in a green bay,
Rage, rage against the dying of the light.

Wild men who caught and sang the sun in flight,
And learn, too late, they grieved it on its way,
Do not go gentle into that good night.

Grave men, near death, who see with blinding sight
Blind eyes could blaze like meteors and be gay,
Rage, rage against the dying of the light.

And you, my father, there on the sad height,
Curse, bless, me now with your fierce tears, I pray.
Do not go gentle into that good night.
Rage, rage against the dying of the light.

Την Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2024, ώρα 20:30, ημέρα θανάτου του Παλαμά, , θα παρουσιαστεί το έργο «ΑΞΙΟΣ ΛΟΓΟΣ», μελοποιημένα ποιήματα από τον Πασχάλη Τόνιο, στον χώρο «Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός» (Πλατεία Καρύτση 8), όπου στεγάζεται αίθουσα αφιερωμένη στον Κωστή Παλαμά.

Θα ακουστούν αποσπάσματα από τα έργα:

Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου (1907), Η φλογέρα του Βασιλιά (1910), Τραγούδια της πατρίδος μου (1886), Ίαμβοι και ανάπαιστοι (1897), Η πολιτεία και η μοναξιά (1912), Τα δεκατετράστιχα (1919), Σατιρικά Γυμνάσματα (1912), Τάφος (1898) ποίημα που έγραψε μετά το θάνατο του γιου του Άλκη σε ηλικία τεσσάρων ετών, Ασάλευτη Ζωή κ.ά.

Ο ΤΑΦΟΣ
Μήτε μὲ τὸ σίδερο,
Μήτε μὲ τὸ χρυσάφι,
Μήτε μὲ τὰ χρώματα
Ποὺ σπέρνουν οἱ ζωγράφοι

Μήτε μὲ τὰ μάρμαρα
Τὰ τεχνοσκαλισμένα·
Τὸ σπιτάκι σου ἔπλασα
Παντοτινὸ γιὰ σένα

Μόνο μὲ τοῦ πνεύματος
Τὰ μάγια! Σοῦ τὸ ὑψώνω
Σ᾿ ἕνα τόπον ἄϋλον,
Ἀπείραχτο ἀπ᾿ τὸ χρόνο.

Μ᾿ ὅλα μου τὰ δάκρυα
Καὶ μὲ τὸ αἷμα μου ὅλο
Τοῦ ἔχτισα τὰ θέμελα,
Τοῦ σκέπασα τὸ θόλο

Κι ἂ φοβᾶσαι, ἀγάπη μου,
Νὰ μένῃς μοναχό σου,
Κάλεσε καὶ κράτησε
Μέσα στ᾿ ἀρχοντικό σου

Ὅλα τὰ ἐρωτόπλαστα
Καθὼς ἐσὺ βλάσταρια
Π᾿ ἄνθισαν κι ἀπόσβυσαν,
Μιᾶς χρυσαυγῆς καμάρια!

Μελοποιημένη ποίηση των: Νίκου Εγγονόπουλου, Ανδρέα Εμπειρίκου, Χριστόφορου Λιοντάκη, Γιάννη Βαρβέρη, ΠαυλίναςΠαμπούδη, Μιχάλη Γκανά, Λεωνίδα Κακάρογλου και Ιουλίτας Ηλιοπούλου. Ο δίσκος, επίσης, περιλαμβάνει τον κύκλο τραγουδιών “Παραλλαγές της Γυναικείας Μοναξιάς”, οκτώ τραγούδια σε στίχους Ρένας Αποστολοπούλου. Ερμηνεύει η  Άρτεμις Μπόγρη, μεσόφωνος. Στο πιάνο ο Γιάννης Τσανακαλιώτης

Οδυσσέας Ελύτης, «Δεν ξέρω πια τη νύχτα»

Δεν ξέρω πια τη νύχτα φοβερή ανωνυμία θανάτου,
στον μυχό της ψυχής μου αράζει στόλος άστρων.
Έσπερε φρουρέ για να λάμπεις πλάι, στο ουρανί
αεράκι ενός νησιού που με ονειρεύεται
ν’ αναγγέλλω την αυγή από τα ψηλά του βράχια
τα δυο μάτια μου αγκαλιά σε πλέουνε με το άστρο
της σωστής μου καρδιάς: Δεν ξέρω πια τη νύχτα.

Δεν ξέρω πια τα ονόματα ενός κόσμου που μ’ αρνιέται.
Καθαρά διαβάζω τα όστρακα τα φύλλα τ’ άστρα.
Η έχτρα μου είναι περιττή στους δρόμους τ’ ουρανού
εξόν κι αν είναι τ’ όνειρο που με ξανακοιτάζει
με δάκρυα να διαβαίνω της αθανασίας τη θάλασσα
Έσπερε κάτω απ’ την καμπύλη της χρυσής φωτιάς σου,
τη νύχτα που είναι μόνο νύχτα δεν την ξέρω πια.

Δίσκος μελοποιημένης ποίησης των:  Ρήγα Γκόλφη, Ρώμου Φιλύρα, Μήτσου Παπανικολάου, Κωνσταντίνου Χατζόπουλου, Κωνσταντίνου Θεοτόκη και Έμιλι Ντίκινσον. Ο δίσκος –που κυκλοφορεί σε βινύλιο αλλά και σε CD– περιέχει 14 τραγούδια που ερμηνεύει ο συνθέτης Γιώργος Κωστογιώργης, η Κατερίνα Σισίννι, ενώ σε δύο συμμετέχει ο Φοίβος Δεληβοριάς και σε ένα ο Αργύρης Μπακιρτζής.

Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Σονέτο 17

Ὅλο μου λέει ὁ νοῦς, γιατρέψου Ντῖνο
Τὸ πάθος ποὺ σ’ ἀρρώστησε λησμόνει
Συντρίβει τὴν καρδιά του ὅποιος πεισμώνει
Τρελὲ τί περιμένεις ἀπὸ κεῖνο.
Καὶ τοῦ ἀπαντῶ σὰν ξένος καὶ τοῦ κρίνω
Μοῦ εἶναι γλυκὰ τὰ βάσανα κι οἱ πόνοι
Κι ἡ θλίψη κι ὁ καημὸς ποὺ μὲ λιγώνει
Γιὰ τὸ κορμπι της τὸ ἄσπρο σὰν τὸ κρίνο.
Καὶ γιατρειὰ δὲν θέλω, κι ὅσο μένει
Στὰ στήθη μου ἡ πνοή, θὰ τὸ θερμαίνει
Ἀγάπη καὶ λατρεία τόσο μεγάλη
Ποὺ ἴσως κι αὐτὴ μιὰ μέρα ἐρωτεμένη
Θ’ ἀψηφήσει τὰ τόσα της τὰ κάλλη
Καὶ θὰ μ’ ἔχει ὅλη νύχτα στὴν ἀγκάλη.