Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Τρυφερό Κτήνος» [σκην.: Marie Kreutzer] (γράφει ο Ελισσαίος Βγενόπουλος)

 

Όταν η αγάπη γίνεται απειλή

 

 

Η υποψία είναι ο θάνατος της βεβαιότητας, από τη στιγμή που γεννιέται, κάθε ανάμνηση ξαναγράφεται και κάθε τρυφερότητα αποκτά μια σκοτεινή δεύτερη ανάγνωση.

Στο «Τρυφερό Κτήνος» της Μαρί Κρόιτσερ, η εξοχή δεν είναι το καταφύγιο που υπόσχεται να γίνει. Είναι ένας τόπος όπου η σιωπή βαραίνει περισσότερο από τον θόρυβο της πόλης και όπου όσα προσπαθούμε να κρύψουμε επιστρέφουν, αργά και επίμονα, για να ζητήσουν το τίμημά τους.

Η Λούσι (Λέα Σεϊντού), πιανίστρια και μητέρα ενός μικρού αγοριού, εγκαταλείπει μαζί με την οικογένειά της την πόλη και μετακομίζει σε ένα απομονωμένο εξοχικό σπίτι. Η απόφαση μοιάζει με μια τελευταία απόπειρα σωτηρίας. Ο σύζυγός της, Φιλίπ (Λόρενς Ρουπ), βρίσκεται στα όρια μιας σοβαρής εξάντλησης και η Λούσι ελπίζει πως η απόσταση από την ασφυκτική καθημερινότητα, ο καθαρός αέρας και η ησυχία θα του επιτρέψουν να ξαναβρεί τον εαυτό του. Είναι μια κίνηση αγάπης, αλλά και απελπισίας, η οικογένεια μετακινείται στην ύπαιθρο αναζητώντας μια νέα αρχή, χωρίς να γνωρίζει αν υπάρχει ακόμη κάτι που μπορεί να σωθεί. Μόνο που η νέα ζωή δεν προλαβαίνει καν να αρχίσει.

Η επίσκεψη της αστυνομίας στην πόρτα του σπιτιού μετατρέπει μέσα σε λίγες στιγμές την καθημερινότητα σε εφιάλτη. Κάτι έχει συμβεί. Κάτι τόσο σοβαρό, ώστε ο κόσμος της Λούσι να διαλυθεί ανάμεσα σε ερωτήματα, υποψίες και έναν φόβο που δεν μπορεί ακόμη να ονομάσει. Ο άνθρωπος που βρίσκεται στο κέντρο της υπόθεσης είναι ο Φιλίπ, ο άντρας που αγαπά, ο πατέρας του παιδιού της, αλλά ξαφνικά και ένας άνθρωπος που μοιάζει να της είναι άγνωστος. Η αστυνομία συλλαμβάνει τον Φιλίπ, κατάσχει τους υπολογιστές του. Η κατηγορία είναι ότι συμμετείχε σε διαδικτυακό δίκτυο παιδοπορνογραφίας. Για τη Λούσι, ο άντρας που αγαπά μεταμορφώνεται μέσα σε λίγες ώρες σε έναν άγνωστο. Αντιμέτωπη με τα στοιχεία και τα ψέματά του, προσπαθεί να ανακαλύψει πόσο βαθιά φτάνει η διπλή ζωή του και, πάνω απ’ όλα, αν ο ίδιος της ο γιος κινδυνεύει από τον πατέρα του.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Ulrike – γράμματα από τη νεκρή πτέρυγα», μια παράσταση βασισμένη στις επιστολές της Ουλρίκε Μάινχοφ | Περιοδεία & Παραστάσεις στην Αθήνα |

Δημιουργική ομάδα: Φανή Βοβώνη, Ναταλία Γεωργοσοπούλου, Σάββας Στρούμπος

«Διαμαρτυρία είναι όταν λέω πως αυτό και αυτό δε μου αρέσει. Αντίσταση είναι όταν φροντίζω αυτό που δε μου αρέσει, να μη συνεχιστεί»*

 

Μετά την εξαιρετική επιτυχία της περσινής χρονιάς και τη θερμή ανταπόκριση του κοινού, η παράσταση «Ulrike – γράμματα από τη νεκρή πτέρυγα» βασισμένη στις επιστολές της Ουλρίκε Μάινχοφ, επιστρέφει. Πριν τον 2ο κύκλο παρουσίασής της στην Αθήνα και το «Θέατρο Φούρνος» (Ιανουάριος 2027), η παράσταση θα περιοδεύσει ανά την Ελλάδα ενώ αξίζει να σημειωθεί πως την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου θα ταξιδέψει, εκτός συνόρων, στο Διεθνές Φεστιβάλ “Jassad – femmes metteuses en scene” στο Μαρόκο (Ραμπάτ). Μία ηθοποιός και μια βιολίστρια επί σκηνής θα μας μεταφέρουν μέσα από τις επιστολές της, οι οποίες μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά, στον αγωνιώδη κόσμο της Ουλρίκε Μάινχοφ κατά την περίοδο της φυλάκισής της (1972-1976). Η Μάινχοφ, που υπήρξε μια από τις πιο επιδραστικές ριζοσπαστικές φωνές της μεταπολεμικής Γερμανίας, μεταπήδησε από τη μαχητική δημοσιογραφία στην ένοπλη δράση με τη RAF, καταλήγοντας στις φυλακές υψίστης ασφαλείας. Εκεί, μέσα σε καθεστώς απόλυτης αισθητηριακής απομόνωσης, η γραφή έγινε το τελευταίο οχυρό επικοινωνίας της.

 

*****************************************

Καλλιτεχνικό σημείωμα:

Η παράσταση “Ulrike – γράμματα από τη νεκρή πτέρυγα”, με μία ηθοποιό και μία βιολίστρια επί σκηνής, στηρίζεται στις επιστολές της Ουλρίκε Μάινχοφ κατά την περίοδο της φυλάκισής της (1972-76) ως τη δολοφονία της, οι οποίες μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Στο διάστημα αυτό η Μάινχοφ μοίραζε τη ζωή της μεταξύ λευκού κελιού και απομόνωσης. Οι επιστολές της είναι κάτι πολύ περισσότερο από πολιτικά ντοκουμέντα ή από προσωπικές εξομολογήσεις ενός ανθρώπου που ασφυκτιά στην κατάσταση του εγκλεισμού. Αποτελούν έναν χορό θανάτου μεταξύ λέξεων και συναισθημάτων, μεταξύ ελπίδας και απελπισίας, μεταξύ οργής και απόγνωσης. Οι λέξεις παλεύουν να διασώσουν κάτι από την ανθρωπινότητα της ανυπότακτης επαναστάτριας, οι σκέψεις πίσω από τις λέξεις αντιστέκονται στον θάνατο των αισθήσεων, στην αλλοίωση της μνήμης, στο μακέλεμα του σώματος από την πλήρη απομόνωση. Οι ανάσες που γεννούν τις λέξεις είναι σπασμωδικές, ανήσυχες, διακεκομμένες. Η Μάινχοφ σχοινοβατεί στα όρια μεταξύ λογικής και τρέλας, μεταξύ παραληρήματος και συνειδητής αντίστασης στον εγκλεισμό· ενώ καταρρέει ψυχολογικά οι φθόγγοι που αποθέτει στο χαρτί λειτουργούν σαν την ύστατη σανίδα σωτηρίας. Αρνείται να μετατραπεί σε ανθρωποπείραμα, κάθε της κύτταρο πολεμάει να αντέξει τη φθορά της φυλάκισης. Το σώμα της είναι πεδίο ατέλειωτων καταστροφών, ωστόσο, η θέλησή της να αντέξει αποτελεί το ύστατο οδόφραγμα απέναντι στον όλεθρο. Αυτός είναι ο κόσμος της παράστασή μας. Πρόκειται για μια προσπάθεια καταβύθισης στα άδυτα του ψυχισμού ενός οριακού προσώπου που παλεύει μέσα στην κόλαση.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Εκατό χρόνια μοναξιά» [σκηνοθεσία: Laura Mora & Carlos Moreno), ΝΕΤFLIX [Β’ σεζόν]

 

Το άπιαστο πνεύμα του Μακόντο

 

Το Μακόντο επιστρέφει πιο σκοτεινό, πληγωμένο και εξωστρεφές. Η οικογένεια Μπουενδία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν κόσμο που αλλάζει, χωρίς να μπορεί να ξεφύγει από το παρελθόν.

Η πρώτη σεζόν του «Εκατό Χρόνια Μοναξιά» μας άφησε στο κατώφλι ενός Μακόντο που είχε χάσει την αθωότητά του. Η οικογένεια Μπουενδία είχε γνωρίσει τον πόλεμο, τον έρωτα, την απώλεια και την επανάληψη, ενώ η Ιστορία έμοιαζε να επιστρέφει με τα ίδια πρόσωπα και διαφορετικές πληγές. Εκεί όπου η πρώτη σεζόν έστηνε τον μύθο, η δεύτερη τον δοκιμάζει απέναντι στην πραγματικότητα. Το χωριό ανοίγει στον κόσμο και, ακριβώς γι’ αυτό, αρχίζει να χάνει τον εαυτό του. Το θαύμα δεν εξαφανίζεται, σκοτεινιάζει. Και η οικογενειακή μνήμη γίνεται πια βάρος που κανείς δεν μπορεί να αφήσει πίσω. Ούτε εύκολα, ούτε χωρίς συνέπειες.

Το δεύτερο μέρος, επτά επεισοδίων, κυκλοφόρησε στις 5 Αυγούστου στην Netflix, ενώ το ειδικό φινάλε έχει προγραμματιστεί για τις 26. Η δεύτερη σεζόν, ή ακριβέστερα το δεύτερο μέρος της σειράς, ξεκινά σαν να γνωρίζει πως το δυσκολότερο δεν είναι να παρουσιάσεις το Μακόντο, αλλά να το κάνεις να πονέσει. Οι επαναλήψεις των ονομάτων, οι έρωτες που επιστρέφουν μεταμφιεσμένοι, οι πόλεμοι που γεννούν άλλους πολέμους, τα χειρόγραφα που μοιάζουν να έχουν γραφτεί πριν ακόμη συμβούν τα γεγονότα, αποτελούν πλέον γνώριμο υλικό. Εκείνο όμως που αλλάζει είναι η θερμοκρασία της αφήγησης. Το φως υποχωρεί. Η φαντασία δεν λειτουργεί πια ως καταφύγιο, αλλά ως καθρέφτης μιας πραγματικότητας βίαιης.

Οι σκηνοθέτες Λόρα Μόρα και ο Κάρλος Μορένο αντιμετωπίζουν αυτό το υλικό με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Η σκηνοθεσία δεν προσπαθεί απλώς να εικονογραφήσει τον Μάρκες, αναζητά κινηματογραφικό ρυθμό για την αίσθηση του αναπόφευκτου. Τα επεισόδια αποκτούν κινηματογραφική αναπνοή, με έμφαση στη σύνθεση, στη σιωπή και στον ήχο. Η Μόρα έχει περιγράψει κάθε επεισόδιο ως κάτι που προσεγγίζει τη λογική μιας ταινίας, με στόχο μια πιο κινηματογραφική και συναισθηματική κορύφωση. Η εικόνα βαραίνει καθώς ο μύθος προσγειώνεται στην Ιστορία.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η μετάβαση από τον οικογενειακό μύθο στον κοινωνικό εφιάλτη. Ο Αουρελιάνο Μπουενδία (Κλαούντιο Κατάνιο), άλλοτε προσωποποίηση της εξέγερσης, κουβαλά το βάρος της ματαιότητας. Οι πόλεμοι δεν έχουν την αίγλη της περιπέτειας, έχουν σκόνη, εξάντληση και την αίσθηση ενός κύκλου που αρνείται να κλείσει. Ο Κλαούντιο Κατάνιο δίνει στον συνταγματάρχη μια εσωτερική ρωγμή που γίνεται ολοένα πιο ορατή. Δεν βλέπουμε απλώς έναν άνδρα που γερνά, αλλά έναν άνθρωπο που αντιλαμβάνεται πως η Ιστορία μπορεί να χρησιμοποιεί τους επαναστάτες της χωρίς να τους δικαιώνει.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, «τοῦ ἐρωτισμοῦ του τὰ ὁράματα» [φωνή: Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος], εκδ. Αγγελάκη, 2026

Το «τοῦ ἐρωτισμοῦ του τὰ ὁράματα» συγκεντρώνει 58 ερωτικά ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, σε μια έκδοση που συνδέει την καβαφική ποίηση με την ακρόαση και την προφορική ερμηνεία. Τα ποιήματα παρουσιάζονται ως ένας ενιαίος ποιητικός μονόλογος, όπου ο ποιητής, μέσα από την ανάμνηση των αισθήσεων, ανακαλεί τα οράματα του ερωτισμού του.

 

Η έκδοση συνοδεύεται από ηχογράφηση με τη φωνή του Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου, διαθέσιμη μέσω QR code, ώστε η ποίηση να λειτουργεί όχι μόνο ως ανάγνωση αλλά και ως ακουστική εμπειρία. Ένα ιδιαίτερο βιβλίο για την ερωτική διάσταση του Καβάφη, την ποιητική μνήμη, τη φωνή και τη δύναμη της απαγγελίας.

***************************************

ΣΗΜΕΙΩΜΑ

«Ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, κι έφτασε ως φαίνεται ο καιρός να γίνει ένα όνειρό μου πραγματικότητα… Από τότε που ήμουν νέος ακόμα ήθελα να πω ποιήματα του Καβάφη – όχι να τα διαβάσω αλλά… να τα πω, να τα «μιλήσω»!
Και τώρα, που είμαι κι εγώ πια (όπως ήταν κι εκείνος ίσως…) στην «ανάμνηση των αισθήσεων»… τώρα πια που κι η φωνή είναι (ίσως) κατάλληλη πλέον να πει τις σκέψεις του ποιητή, τις αναμνήσεις των δικών του αισθήσεων, τώρα τόλμησα πια … να γίνει η φωνή το όχημα μέσω του οποίου θα αναδυθούν στην επιφάνεια τα οράματα -«εν φαντασία και λόγω»- του ερωτισμού αυτού του μέγιστου ποιητή, αυτού του… «ανδρείου της ηδονής»…
Η επιλογή των ποιημάτων είναι τέτοια ώστε να συνιστούν όλα μαζί, με αυτήν την συγκεκριμένη σειρά… έναν μονόλογο! Ο ποιητής, γέρων πια, επιστρέφει αργά το βράδυ στην οικίαν του και… αναπολεί το παρελθόν του… – αναπολεί και ανακαλεί τα «οράματα του ερωτισμού του»…
Ο ποιητής μιλά, λοιπόν, και λέγει…»
Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Wendell Berry (1934-2026) Τρία ποιήματα (μετάφραση: Κώστας Μαντζάκος)

Μια Συνάντηση

 

Στ’ όνειρο μου συναντώ

τον φίλο μου που’χει πεθάνει. Το ξέρω,

έχει φύγει πολύ καιρό πριν,

και όμως είναι ίδιος

γιατί οι νεκροί είναι αμετάβλητοι.

Δεν γερνούν.

Εγώ είμαι αυτός που έχει αλλάξει,

ξένος τώρα σ’ αυτό που ήμουν.

Κι όμως εγώ, ο αλλαγμένος,

ρωτάω: “Πώς είσαι;”

Χαμογελάει και με κοιτάζει.

“Έτρωγα ροδάκινα

από κάτι θεσπέσια δέντρα”.

Διαβάστε περισσότερα