Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Αφίξεις, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Φωτεινή Λαμπρίδη, «Στον λαβύρινθο του Σωκράτη Μάλαμα», Σειρά “33 ⅓”, εκδ. Οξύ, 2025

Στην έκδοση αυτή αναδεικνύεται η ιστορία των τραγουδιών του Λαβυρίνθου που μετονομάστηκε σε «Σωκράτης Μάλαμας» αλλά και και η εικόνα της εποχής των 90s που γέννησε τον δίσκο – πυρήνα στην εργογραφία του, τον οποίο ο Γιάννης Πετρίδης συγκαταλέγει ανάμεσα στους 20 που αφηγούνται τη μεταπολίτευση. Το βιβλίο, το οποίο εντάσσεται στη σειρά “33 ⅓” υπό την επιμέλεια του Μάκη Μηλάτου. 

 

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Να σου πω αλήθεια, ποτέ δεν πίστεψα ότι αξίζει τον κόπο να γράφω τραγούδια. Το έκανα πραγματικά για προσωπική μου απόλαυση. Είναι η αυτοψυχανάλυση μου. Δεν θα μπορούσα να πω είμαι συνθέτης, ούτε καν τραγουδοποιός. Κλασικός κιθαρίστας ήθελα να γίνω. Δεν μου πέρασε από το μυαλό να γράψω τραγούδια. Ξαφνικά μου προέκυψε. Γύρω στα 24 – 25. Και μικρός έπαιρνα τους ποιητές κι έφτιαχνα μελωδίες. Αλλά το ‘κάνα για πλάκα. Πώς κάνετε μαντινάδες εκεί στην Κάρπαθο και τις λέτε ο ένας στον άλλο; Ακόμα κι όταν είχα αρχίσει να γράφω συστηματικά και μου είπε ο Παπάζογλου: ‘Βρε κάνε τα αυτά τα τραγούδια κάτι’, είπα ‘άσε μας ρε Νικολάκη. Μπλέξιμο στο κεφάλι μου θέλω;’ ‘Τι λες’ μου λέει; ‘Αυτές είναι μελωδικές γραμμές περίεργες, το χρειαζόμαστε σαν πρόταση’. Δεν με έπειθε. Έλεγα ‘άσε με ρε Νίκο, μη μου τριβελίζεις το μυαλό, πάμε να πιούμε κανένα ουισκάκι’.

[…] στην ανάγκη του να περιγράψει το προσωπικό και συλλογικό αδιέξοδο εκείνων των χρόνων της δεκαετίας του 1990, γεννήθηκε ο «Λαβύρινθος» τον οποίο ο Γιάννης Πετρίδης συγκαταλέγει στους 20 πιο σημαντικούς δίσκους που αφηγούνται τη μεταπολίτευση στην Ελλάδα και οι περισσότεροι συνομιλητές μου στην έκδοση αυτή, θα συμφωνήσουν πως δεν περιλαμβάνει ούτε ένα μέτριο τραγούδι. Ο Σωκράτης Μάλαμας τάραξε τα νερά, αιμοδοτώντας με τα τραγούδια του το ελληνικό τραγούδι, χωρίς να κάνει την παραμικρή προσπάθεια να βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας, παραμένοντας μέχρι σήμερα ειλικρινής εργάτης στην τέχνη του. Συνεχίζοντας να κάνει τραγούδια «όπως κάνει ένας ασθενής όταν προσεύχεται»
Φωτεινή Λαμπρίδη

Φέρνει η νύχτα το πρωί
κι ο ήλιος πάει να φανεί
ήμουν μικρός και ξέχασα
γλυκό πουλί μου σε έχασα

Kλείνει τα δίχτυα του το φως
κι όποιος κοιμάται μοναχός
κάνει πως δεν τον νοιάζει
μ’ όνειρο η μέρα μοιάζει.

Tα φτερά μου ανοίγω στον αέρα
ότι απομένει απ’ τη ζωή είναι μια μέρα
είν’ ένας κήπος με λουλούδια και με φίδια
δυό χελιδόνια που γυρνάν ξανά στα ίδια

Bλέπω τις μέρες να περνούν
και μες στα μάτια με κοιτούν
σπίθες παλιές που ξέχασα
γλυκό πουλί μου σε έχασα

Kλείνει τα δίχτυα του το φως
κι όποιος κοιμάται μοναχός
κάνει πως δεν τον νοιάζει
μ’ όνειρο η μέρα μοιάζει.

Tα φτερά μου ανοίγω στον αέρα
ότι απομένει απ’ τη ζωή είναι μια μέρα
είν’ ένας κήπος με λουλούδια και με φίδια
δυό χελιδόνια που γυρνάν ξανά στα ίδια

***********

«Ο Λαβύρινθος είναι ένα γράμμα που έγραψα στον εαυτό μου» λέει o Σωκράτης Μάλαμας στη συνέντευξη που «κλείνει» αυτή την έκδοση. Έμελλε ωστόσο να έχει πολλαπλάσιους αποδέκτες αυτό το γράμμα όπως συμβαίνει συχνά στην τέχνη, ανθρώπους πέρα από τα σύνορα μιας γενιάς ή μιας ορισμένης διαδρομής και να αποτελέσει για πολλές και πολλούς από εμάς, εκτός από δίσκο-σταθμό και πυρήνα του έργου του, μεγάλο κομμάτι από το soundtrack μιας εποχής. Ο Μάλαμας έκανε τραγούδι την εσωτερική μας ουτοπία και ανάγκη, με τρυφερότητα και ένταση, κρατώντας το ίσο μέχρι να μετρηθούμε με «…έναν κόσμο που αλλάζει όπως τα ρούχα μας τα χθεσινά». Για την ιστορία των τραγουδιών του Λαβυρίνθου που μετονομάστηκε σε «Σωκράτης Μάλαμας» αλλά και την εικόνα της εποχής που τα γέννησε μιλούν οι: Σ. Μάλαμας, Ντ. Ρίζου, Μ. Κανά, Κ. Θεοδώρου, Οδ. Ιωάννου, Μπ. Παπαδόπουλος, Χρ. Μέγας, Γ. Αθανασόπουλος, Θ. Κοροβίνης, Φ. Δεληβοριάς, Γ. Ι. Αλλαμανής, Σπ. Αραβανής, Αν. Πετρόπουλος.

 

Η Φωτεινή Λαμπρίδη είναι στιχουργός και δημοσιογράφος. Έχει εργαστεί σε εφημερίδες, περιοδικό τύπο, ραδιόφωνο και τηλεόραση. Στη δισκογραφία εμφανίστηκε πρώτη φορά στον δίσκο 13.000 μέρες του Σωκράτη Μάλαμα το 1998. Έχει εκδώσει το ποιητικό κείμενο Ανθίζω λίγο ακόμα και το παραμύθι Το μανταλάκι.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Μπαλάντες αλλόκοτες και όμορφες» / Παραδοσιακά τραγούδια Μ. Βρετανίας, Γ΄ΜΕΡΟΣ (μετάφραση: Κώστας Μαντζάκος)

Ο ανήσυχος τάφος

 

 

Βοριάς φυσάει σήμερα,

σταγόνες πέφτει η βροχή,

σε κρύο τάφο η μόνη μου

αγάπη που’χα, η αληθινή.

 

Για αυτήν θα κάνω ό,τι μπορώ,

σα κάθε νέος που αγαπά,

δίπλα θα κάτσω, θα θρηνώ,

δώδεκα μήνες στη σειρά.

 

Δώδεκα μήνες σαν περνούν,

λέει η νεκρή στο νεαρό,

-Αχ, ποιός στον τάφο μου θρηνεί

και δεν μπορώ να κοιμηθώ;

 

-Είμαι εγώ στον τάφο σου,

που κάθομαι και σε θρηνώ,

φιλί ζητώ απ’ τα χείλια σου,

που’ναι ψυχρά σαν τον πηλό.

 

-Φιλί ζητάς, μα πρόσεχε,

μυρίζει γη η αναπνοή,

δε θα σου μένει άλλος καιρός,

αν το ψυχρό πάρεις φιλί.

 

-Θυμάσαι τον κήπο το χλωρό,

που περπατούσαμε μαζί,

λουλούδια φύτρωναν σωρό,

μα τώρα έχει μαραθεί.

 

-Όπως μαραίνεται η καρδιά,

έτσι μαράθηκε κι αυτός,

να’σαι αγάπη μου καλά,

για όσο σ’ αφήσει ο Θεός.

 

(Παραδοσιακό Αγγλίας)

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο, Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Κάπου περνούσε μια φωνή»/ Μια μουσική παράσταση της bijoux de kant για την αισθητική της ερωτικής επιθυμίας

Η bijoux de kant συναντά ξανά την ποίηση του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, ογδόντα χρόνια μετά την αυτοχειρία του, σε μια παράσταση ωδή στη νοσταλγική αναπόληση και την έκσταση που οδηγεί ο ακραίος ερωτισμός. Ο κύκλος τραγουδιών για φωνή και πιάνο του συνθέτη Χρίστου Θεοδώρου παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη για δώδεκα μόνο παραστάσεις στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο της bijoux de kant στο Μοναστηράκι. Τα μελοποιημένα ποιήματα του «καταραμένου», φλανέρ ποιητή ερμηνεύει ο Ody Icons με τη συνοδεία του Αλέξανδρου Αβδελιώδη στο πιάνο.

“«Ήταν ένα βαθύτατα παθητικό τραγούδι καθώς ερχόταν μεσ’ απ’ το σοκάκι. ένα τραγούδι μακρυνό και σαν απελπισμένο…» – Ναπολέων Λαπαθιώτης . Αριστοκρατικά μεγαλωμένος, άριστα μορφωμένος, μοναχοπαίδι υπουργού, ανανεωτής της παράδοσης, ανοιχτά ομοφυλόφιλος, συνοδοιπόρος των κομμουνιστών, τοξικομανής, αυτόχειρας, «παρακμιακός» και «περιπλανώμενος», ο Ναπολέων Λαπαθιώτης ξετυλίγει μέσα από τους στίχους του το διαχρονικό αίτημα για έρωτα, «τις σκοτεινές κι ανείπωτες λαχτάρες, όλες τις γνώριμες φωνές των Περασμένων, μέσα σ’ αλάλητες αυγές χαμένων παραδείσων».”

*Τοποθεσία: Hood art space, Πολυκλείτου 21, Μοναστηράκι – Αθήνα/ Ημερομηνία: Πρεμιέρα: Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2025 στις 21:00/ Παραστάσεις: Σάββατο, Κυριακή & Δευτέρα στις 21:00 έως 03/03

*

Ο σκηνοθέτης Γιάννης Σκουρλέτης και ο συνθέτης Χρίστος Θεοδώρου σημειώνουν στο ΠΟΙΕΙΝ για την παράσταση.

 

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

«Για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο» (Γράφει ο Ελισσαίος Βγενόπουλος)

Θόδωρος Αγγελόπουλος / 27 Απριλίου 1935 – 24 Ιανουαρίου 2012

 

Κατέβαινα την Αλεξάνδρας με την κόκκινη τετρακοσάρα XJ μου, με το ένα χέρι στην τσέπη του μπουφάν μου. Δεν οδηγούσα έτσι, για λόγους επίδειξης ή κάτω από την επήρεια κάποιας κακοφορμισμένης εφηβείας, εξ άλλου είχαν περάσει προ πολλού και το ένα και το άλλο.

Πήγαινα σιγά και με το ένα χέρι, γιατί το κρύο ήταν τσουχτερό, καθώς εκείνος ο Φεβρουάριος δεν αστειευόταν. Είχε ρίξει κάνα δυο πασπάλες χιονιού και μια φορά μάλιστα το είχε στρώσει. Η μέρα κόντρα στον θυμωμένο μήνα μεγάλωνε διαρκώς. Στο ύψος του Αρείου Πάγου έκανα αριστερά τη ματιά μου και τις πολυκατοικίες τις στεφάνωνε ένα αναποφάσιστο κόκκινο που στο κάτω μέρος έσβηνε στο κίτρινο των ηλεκτρικών λαμπτήρων, των κάθετων προς τη λεωφόρο δρόμων. Από την Ασκληπιού μέχρι τη ΖΙΝΑ και σίγουρα πριν συναντηθώ με το Πεδίον του Άρεως το κόκκινο του ουρανού είχε γίνει μωβ και βυθιζόταν στις αχανείς εκτάσεις του μαύρου.

Έτσι είναι ο χρόνος, όπως μας δίδαξαν όλοι οι σοφοί, τόσο σχετικός που μπορεί να εκτροχιάσει κάθε προσμονή της ημέρας, κάθε πεποίθηση της εποχής μέχρι και κάθε απόχρωση από τους μέχρι πρότινος γνωστές παλέτες της βεβαιότητας. Μας βασανίζουν οι αβεβαιότητες μας, κάποιος σοφός έλεγε από το πόσες από δαύτες μπορούμε να αντέξουμε, κρίνεται και η δύναμή μας. Αλλά μήπως η αβεβαιότητα δεν είναι αυτή η τρελή κατάσταση που μας ωθεί να φτάσουμε στα όριά μας, να ξεψαχνίσουμε τις δυνατότητές μας, να βρούμε και να σημαδέψουμε τα αδιέξοδά μας και τους γκρεμούς μας; Πρέπει να παίρνει κανείς ρίσκα. Πρέπει να επιδιώκει καταστάσεις που τον βγάζουν από τα γνωστά, την πεπατημένη, που τον ξεβολεύουν και τον κάνουν να νοιώθει αβέβαιος. Μόνον έτσι υπάρχουν αποτελέσματα και δημιουργία, σκέφτηκα και κει που είχα φτάσει στην Πατησίων κι έστριβα μαλακά τη μηχανή να μπω στην Ιουλιανού, παρά λίγο να φάω τα μούτρα, καθώς ο μπροστινός τροχός κάπου βρήκε. Ρίσκα είπαμε αλλά το τιμόνι της μηχανής καλύτερα να το κρατάμε και με τα δυο χέρια, σκέφτηκα και πάρκαρα έξω από τη «Μεγάλη του Γένους σχολή του Σταυράκου».

Ανέβηκα την στρογγυλή παμπάλαια ξύλινη σκάλα του νεοκλασικού, που αγκομαχούσε κάτω από τα βήματά μου και μπήκα στην αίθουσα που είχαμε μάθημα. Πρώτη ώρα ο πιο γλυκός αναρχοκομουνιστής, που γνώρισα ποτέ – με ότι καλό τρυφερό και ανθρώπινο, απέμεινε στην έννοια, από τους επιγόνους του Προυντόν, του Μαρξ, του Μπακούνιν και των άλλων – ο παχουλός άγγελος της Ιουλιανού και περιχώρων ο Βασίλης Ραφαηλίδης. Συνήθως μας περίμενε, αλλά σήμερα τον περιμέναμε και μάλιστα είχε αργήσει αρκετά. Κάποια στιγμή ξεπρόβαλε το κεφάλι στην πόρτα και μετά το σώμα του.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο- Ταινιοθήκη- Θεάτρο Ποιείν

Maryam Moghadam & Behtash Sanaeeha, «Το Αγαπημένο μου Γλυκό» (γράφει ο Ελισσαίος Βγενόπουλος)

 

Η μπαλάντα της μοναξιάς

 

 

Ο άνθρωπος αντέχει την έλλειψη ενδιαφερόντων, την έλλειψη δραστηριοτήτων, την έλλειψη σχεδίων, όμως δεν αντέχει και γερνάει μέσα σε μια ημέρα όταν χάνει τα συναισθήματά του.

Σε ένα κινηματογραφικό τοπίο που συχνά κυριαρχείται από ιστορίες νεανικού ρομαντισμού και ταξιδιών ενηλικίωσης, η ταινία « Το Αγαπημένο μου Γλυκό» των Μάριαμ Μογκαντάμ και Μπεχτάς Σαανέχα αναδεικνύεται ως μια αναζωογονητική εξερεύνηση της αγάπης, της μοναξιάς και των απροσδόκητων τροπών που μπορεί να πάρει η ζωή, ακόμη και στο λυκόφως της. Η ταινία προσφέρει ένα τρυφερό αλλά και πολυεπίπεδο πορτρέτο μιας εβδομηντάχρονης χήρας που ζει στην Τεχεράνη. Μία γλυκόπικρη, τρυφερή κι ανατρεπτική δραμεντί από το Ιράν κατάφερε στιγμιαία, να θραύσει το απολυταρχικό καθεστώς των μουλάδων και να παρουσιαστεί στην Berlinale, αν και στους δημιουργούς της Μαριάμ Μπογκαντάμ και Μπεχτάς Σανιχά τους απαγορεύτηκε να ταξιδέψουν στην Berlinale και να την παρουσιάσουν στο κοινό. Στο φεστιβάλ παραβρέθηκαν μόνο οι ηθοποιοί.

Στον πυρήνα του «Το Αγαπημένο μου Γλυκό» έχει την 70χρονη Μαχίν (η πρωτοεμφανιζόμενη Λίλι Φαραντπουρ) και αφηγείται την ιστορία της εδώ και 30 χρόνια χήρας. Η ηρωίδα μας είναι μια ανθεκτική αλλά μοναχική γυναίκα που πέρασε τα χρόνια μετά το θάνατο του συζύγου της περιηγούμενη σε μια ζωή που ορίζεται από τη ρουτίνα και το περιστασιακό αίσθημα απομόνωσης. Η ζωή της Μαχίν παίρνει μια απρόβλεπτη τροπή όταν στην προσπάθεια να βγει από την απομόνωση, συναντά τον Φαραμάζ (Ισμαίλ Μεχραμπί), έναν καλόκαρδο οδηγό ταξί στην ηλικία της. Αυτό που ξεκινά ως μια απλή διαδρομή στην Τεχεράνη εξελίσσεται σε μια γοητευτική, γλυκόπικρη βραδιά που αμφισβητεί τα κοινωνικά πρότυπα και αποκαλύπτει κρυμμένα βάθη συναισθημάτων και στους δύο χαρακτήρες.

Διαβάστε περισσότερα