Η «Γεωγραφία του έρωτα και άλλων αισθημάτων» της Ναυσικάς Χαραλαμπίδου είναι ένα βιβλίο που επιχειρεί μια ιδιότυπη χαρτογράφηση του συναισθηματικού κόσμου, μετατρέποντας τον έρωτα και τις παραλλαγές του σε τόπους με όρια, διαδρομές και επικίνδυνες κλίσεις. Μέσα από τη μεταφορά της γεωγραφίας, η συγγραφέας προσεγγίζει τα αισθήματα όχι ως σταθερές καταστάσεις, αλλά ως δυναμικά πεδία εμπειρίας, όπου η λογική συχνά υποχωρεί μπροστά στην ένταση του βιώματος. Με λόγο ποιητικό και στοχαστικό, που κινείται ανάμεσα στη λογοτεχνία και τη φιλοσοφική παρατήρηση, η συγγραφέας μιλάει στο Ποιεῖν για τον έρωτα, τη μοναξιά, την αγάπη και την ευθραυστότητα των συναισθημάτων. Η Γεωγραφία του έρωτα και άλλων αισθημάτων κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ενύπνιο.

-Γιατί επιλέξατε τη λέξη “γεωγραφία” για να χαρτογραφήσετε τον έρωτα και τα συναισθήματα; Τι σας οδήγησε να χρησιμοποιήσετε χάρτες και τόπους ως μεταφορά για τα αισθήματα;

Αρχικά, δεν θυμάμαι να επέλεξα τη λέξη «γεωγραφία». Το πρώτο πράγμα που θυμάμαι είναι ότι έγραψα ένα κείμενο με τίτλο «Ο τόπος του έρωτα». Έγραψα κι άλλα, σκόρπια, και πολύ αργότερα τα ονομάτισα: «Εσύ, θα είσαι ο τόπος του πόθου», «εσύ, η Μεθόριος της ενοχής», κ.ο.κ. Η έννοια του τόπου, ως εσωτερικού σκηνικού του ζώντος εγώ με απασχολούσε χρόνια, όπως φαίνεται.

Το επόμενο πράγμα που θυμάμαι είναι ότι κάποια στιγμή κατάλαβα ότι όλοι αυτοί οι τόποι μαζί, δεν μπορεί, είναι μια γεωγραφία. Και τότε στρώθηκα να συμπληρώσω τα παλιότερα κείμενα και να γράψω καινούργια. Κάπως έτσι βρέθηκα να φαντάζομαι χάρτες, να επινοώ κλιματολογικές συνθήκες και να ορθώνω βουνά.

Ν.Γ. —ΣΟΦΙΑ, περιττό να το πω, και θα το πω, χαίρομαι ιδιαίτερα για τη συνάντησή μας αυτή. Μετά από χρόνια εκδοτικής σιωπής, εκκινώ, προβαίνοντας σε μια διαπίστωση που με οδήγησε η νέα ποιητική σας δημιουργία: Συνεκτιμώντας το ποιητικό σας ιδίωμα, το οποίο ως αρετή, κάνει τη εμφάνιση του στο Φυτολόγιον, και που κατά τη γνώμη μου θεμελιώνεται στη νέα σας ποιητική δημιουργία, πλέον, “κρίνεσθε” για την κατάθεση μιας ιδιότυπης, καινοφανούς θα έλεγα ποιητικής εικονογλώσσας —σας χαρακτηρίζει ο ορισμός αυτός, στην οποία θα απέδιδα τον τίτλο-ορισμό, του “ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΥ ΕΚΛΕΚΤΙΚΟΥ ΕΡΜΗΤΙΣΜΟΥ”. Συμφωνείτε με τον ορισμό αυτόν; Πόσο κοντά νιώθετε ότι βρίσκεστε; Θα αποτολμούσατε έναν ορισμό-χαρακτηρισμό της ποιητικής σας ταυτότητας;

Σ.Γ. —Χαίρομαι κι εγώ πολύ, αγαπητέ Νίκο, για τη συνάντησή μας αυτή, στον οικείο και στους δυο μας ιστο-τόπο του «ποιείν». Ευτυχής και πάλι η συγκυρία να συνευρισκόμαστε εδώ, μετά τον Φεβρουάριο του 2017, όταν σημειώνατε τις σημαντικές σας σκέψεις για το Φυτολόγιό μου.

Η πρώτη σας ερώτηση, με βρίσκει απροετοίμαστη. Ενώ πολύ θετικά δέχομαι τη θέση σας για κοινά γλωσσικά σημεία ανάμεσα στο «Φυτολόγιον», από τη μια, και τη νέα ποιητική σύνθεση από την άλλη, μου είναι, ωστόσο, πολύ δύσκολο να απαντήσω στο αν συμφωνώ ή όχι με τον ορισμό σας, εφ’ όσον «κρίνομαι», όπως λέτε, για την «καινοφανή ποιητική εικονο-γλώσσα». Εάν εσείς το ορίζετε αυτό ως «αισθητικό εκλεκτικό ερμητισμό», τότε το μόνο που μπορώ να καταθέσω εδώ είναι ότι με βάζει σε σκέψεις ο τίτλος-ορισμός σας. Σας είμαι ευγνώμων, όμως, διότι πρώτη φορά διαβάζω κάτι τέτοιο. Δεν είμαι σε θέση, επίσης, να προβώ εγώ η ίδια σε έναν ορισμό της ποιητικής μου ταυτότητας, γιατί αισθάνομαι ότι βρίσκομαι σε μια διαδικασία που ακόμη εξελίσσομαι.

1. Στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 13-16/11/2025 «Ο τύραννος και η κόρη. Το τέλος τής παιδικής ηλικίας» (Ιλαροτραγωδία στα σύνορα τού Παραμυθιού) σε κείμενο και σκηνοθεσία τού ίδιου τού πολυβραβευμένου δραματικού ποιητή Χριστόφορου Χριστοφή με χορογραφίες τής πρωτοπόρου διεθνώς καταξιωμένης Έρσης Πήττα.
2. «Να θυμηθώ να μη φάω» τής Στεύης Γ. Τσούτση. Μετά την αναγνωστική επιτυχία τού βιβλίου, μεταφέρθηκε στο Θέατρο Νους.
3. Frank Mc Guinness «Ευγένιος» στο Θέατρο Σημείο σε μετάφραση-σκηνοθεσία: Γιώργου Καραμίχου. Μια εξαιρετικά ποιητική παράσταση για την ψυχανάλυση και τα αδιέξοδά της.
4. «Περιπέτειες τής Αλίκης στη χώρα τών θαυμάτων»….πολυθέαμα-ακρόαμα βασισμένο στο μυθιστόρημα του Λιούις Κάρολ σε εκπληκτικά σύγχρονη μετάφραση (για παιδιά όλων των ηλικιών) από την Ποιήτρια Παυλίνα Παμπούδη και σε σκηνοθεσία της Γεωργίας Μαυραγάνη στο Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας» από το «Μικρό Εθνικό / Παιδική Σκηνή».
5. «ΜΑΡΙΚΑ ΜΕ ΕΙΠΑΝΕ- ΜΑΡΙΚΑ ΜΕ ΒΓΑΛΑΝΕ. Ιστορίες γυναικών του Λαϊκού Τραγουδιού» στο EmbassyTheater… σε κείμενα Οδυσσέα Ιωάννου, μουσική σύνθεση & ενορχήστρωση του Γιώργου Ανδρέου και σκηνοθεσία του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΚΘΒΕ Αριστούχου Διδάκτορα Θεατρολογίας Αστέρη Πελτέκη.

Προσωπικά, επιλέγω να ξεκινώ ακόμη και τα βιβλία μου από το τέλος. Θεωρώ ότι όλο το στόρυ ενός βιβλίου, διαβάζεται με μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν το δεις σαν διαδρομή, σαν αργή κίνηση ή slow motion, όπως συνηθίζουμε να το λέμε, προς τα πίσω. Εξαρτάται από ποια οπτική γωνία το βλέπεις ή το διαβάζεις. Πόσο έντονο συναίσθημα σου βγάζουν οι λέξεις, οι διάλογοι, η τελευταία φράση του επιλόγου. Εξάλλου, στην αρχή του βιβλίου, η συγγραφέας έχει επιλέξει ανάμεσα στα άλλα, μια φράση του Ζαν Λικ Γκοντάρ που λέει: «Μια ιστορία πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά».

Στο « Άγιοι στην κόλαση» της Γκέλης Ντηλιά, επιλέγω μια φράση απ΄το προτελευταίο κεφάλαιο, γιατί η ιστορία που αφηγείται έχει happy end και αυτό στις μέρες μας έχει μεγάλη σημασία, όταν γύρω μας οι σχέσεις, η απονομή δικαίου, η αγάπη με τη στενή αλλά και την ευρεία της έννοια, είναι αμφισβητούμενα και ανατρέπονται εν ριπή οφθαλμού.

«Εγώ εδώ Βασίλη. Εσύ εκεί. Ένα τσιγάρο διαδρομή. Πάμε για φινάλε».

«Μετά από τη μπαλάντα του θανάτου, αυτή την αφόρητη χωρογραφία και χορογραφία, λέω του αναγνώστη, δώσε μου το χέρι, ή δώσε ένα χέρι μπας και βγούμε κάπου πιο πέρα, κάπου έξω απ’ όλη αυτή την καταστροφή»

Στην ποίηση του Ορφέα Απέργη, ο χρόνος και ο τόπος συγχωνεύονται σε ένα πεδίο όπου η ζωή και ο θάνατος συνυπάρχουν. Το Τύφλαντ (Εκδόσεις Νεφέλη) δεν είναι απλώς ένας τόπος· είναι μια τοπιογραφία της μνήμης και της απώλειας, ένας χάρτης σιωπών, παιδιών που δεν βρέθηκαν ποτέ και φωνών που δεν έχουν σώμα. Μέσα από την πυκνή και βαθιά γλώσσα του, η ποίηση γίνεται εξερεύνηση, καταγραφή της αδικίας και ταυτόχρονα πρόταση συντροφικότητας· ένα κάλεσμα να κοιτάξουμε τον άδικο θάνατο στα μάτια, χωρίς να τον εξιδανικεύουμε και να ακούσουμε τη σιωπή που φωνάζει.

-Ο τίτλος «Τύφλαντ» είναι αινιγματικός και πυκνός σε νόημα. Τι θέλατε να εκφράσετε με αυτόν; Τι σημαίνει αυτός ο «τόπος» για εσάς;

Πριν αρχίσω να επεξηγώ και να βομβαρδίζω με «πυκνά νοήματα» –το τοπίο είναι ήδη βομβαρδισμένο από αιώνες ερμηνευτικής, και η «αυτοερμηνευτική» είναι η πιο άχαρη– θέλω να παρακαλέσω όποιαν και όποιον διαβάσει το Τύφλαντ να το διαβάσει σαν εξερεύνηση. Δηλαδή να μπει μέσα σε αυτό σα να εξερευνά έναν τόπο. Έτσι τον εξερευνώ κι εγώ. Οπότε το βιβλίο αυτό, που είναι για έναν τόπο, είναι και το ίδιο τόπος, όπως σε εκείνη την ιστορία του Μπόρχες (που προέρχεται από τον Λιούις Κάρολ) όπου ο χάρτης γίνεται τόσο λεπτομερής που στο τέλος φτάνει να ισούται με την επικράτεια κι έτσι εξαφανίζεται – τόσο δύσχρηστος και απλωμένος είναι. Θέλω το Τύφλαντ να ισούται με την επικράτεια που περιγράφει. Ένας φοβερά οξύνους αναγνώστης, ο Γιώργος Τζιρτζιλάκης, μου το είπε αυτό «τοπίωση», νομίζω είναι δικός του ο όρος. «Το βιβλίο αυτό είναι μία τοπίωση», έτσι μου είπε. Άρα βυθιστείτε, λέω, μέσα σε αυτήν την επικράτεια, και δείτε το βιβλίο σαν μια συντομογραφική εκδοχή των Γεωγραφικών κάποιου Στράβωνα, ή της Περιήγησης κάποιου Παυσανία. Ο αρχαίος Στράβων είναι που μιλάει για γεωγραφία (εννοώντας τη φυσική γεωγραφία, τη φύση όπως την καταγράφει ο ίδιος) και για χωρογραφία (εννοώντας την πολιτική γεωγραφία θα λέγαμε σήμερα, δηλαδή τα των κατοίκων, τα ήθη και έθιμα που λέγαμε παλιά στο σχολείο, αυτά που κάνουν οι άνθρωποι σε αυτόν τον τόπο). Αυτό προσπάθησα και με το Τύφλαντ, να είναι μια φυσική και πολιτική γεωγραφία – ποιας γης, όμως, ποιας επικράτειας; Της επικράτειας του θανάτου.