Ο κύριος Βλαδίμηρος περίμενε τον νέο του γνωστό τον κύριο Ίαν. Καμαρωτός – καμαρωτός, χωρίς όμως διάθεση για λέξεις με αβρότητες, τον αγκάλιασε αν και ήταν η πρώτη τους πραγματική συνάντηση. Είχαν γνωριστεί αφού σύχναζαν στο ίδιο μοναχικό καφενείο για δύο χρόνια και αποφάσισαν να ανταλλάξουν μια «καλημέρα» δειλά πριν δύο ημέρες. Στη συνέχεια τα πράγματα πήραν μια δαιμονιώδη ταχύτητα όπως στις αμερικάνικες ταινίες όπου οι πρωταγωνιστές βγάζουν τα μάτια τους το πρώτο δεκάλεπτο, χωρίζουν για καμιά ώρα και στη συνέχεια παντρεύονται ή στο Λας – Βέγκας ή στις Μπαχάμες, ανάλογα από τη χρηματική δυνατότητα της παραγωγής. Ο Βλαδίμηρος από τη φύση του συνεσταλμένος και ντροπαλός περίμενε από τον Ίαν να αρχίσει πρώτος. Εκείνος νευρικός αλλά ιδιαίτερα ανυπόμονος, άρχισε χωρίς καμία εισαγωγή να διηγείται τη ζωή του. Ο Βλαδίμηρος δεν είχε καμιά όρεξη να ακούσει πρωινιάτικα αυτό τον ψηλό ξερακιανό, αν και τον συνεπήρε το πάθος και η αμεσότητα του λόγου. «Γεννήθηκα», άρχισε «πριν είκοσι εφτά χρόνια στο Δουβλίνο. Κανένας λόγος δεν με κράτησε εκεί. Όπως και με τον μεγάλο Τζόυς…» και κούνησε με νόημα το κεφάλι του. Ο Βλαδίμηρος δεν είχε καμία σχέση με λογοτεχνία, αλλά σεβόμενος τον νέο του φίλο και για να μην τον προσβάλλει, συμφώνησε με ένα κούνημα του κεφαλιού του. Ο Ίαν πήρε δύναμη και συνέχισε «Έφυγα λοιπόν στα δεκαοχτώ και πήγα σε όλη τη βορειοδυτική Ευρώπη. Πολύ κρύο και κλειστοί άνθρωποι. Κατέληξα έτσι στην ωραία Ιταλία και παρόλο που μου έκλεψαν την βαλίτσα την πρώτη ημέρα της άφιξης μου, μαγεύτηκα από τη χώρα. Η μουσικότητα της γλώσσας, η λατρεία μου για τον Δάντη, τον Φελίνι, τον Μαστρογιάνι μεγάλωσε και άλλο. Έμαθα γρήγορα τα ιταλικά που δεν έχουν σχέση με τα πεζά αγγλικά και δούλευα από εδώ και από εκεί σε δουλειές που άλλοτε δεν θα τις καταδεχόμουνα. Γρήγορα όμως άρχιζα να κουράζομαι από τη μεσογειακή αδιαφορία για τη λογοτεχνία και από τη μοναξιά που ένιωθα όντας ξένος σε μια χώρα που αγαπούσα αλλά δεν με αγαπούσε κανείς. Βέβαια είχα κάποιες ερωτικές περιπέτειες αλλά είχαν την σφραγίδα του παροδικού και όχι την ελπίδα της μονιμότητας. Εκεί που είχα απογοητευτεί πλήρως, σκέφτηκα ότι δεν έπρεπε να μείνω άλλο. Άφησα λίγες ημέρες μήπως συναντήσω τον μοναδικό έρωτα, αλλά όλα αποδείχτηκαν μάταια και άσκοπα.

Όταν άνοιξε τα μάτια, ήταν ακόμα σκοτάδι. Το τόσο πρωινό ξύπνημα ήταν αδιάψευστο σύμπτωμα τύψεων για ένα ακόμα χαμένο βράδυ. Η τελευταία αυτή εντύπωση επιβεβαιώθηκε όταν αντίκρισε το λάφυρο της χθεσινής νύχτας που κοιμόταν πλάι του, ροχαλίζοντας ελαφρά. Αποφάσισε να σηκωθεί.

Πήγε στην κουζίνα να ετοιμάσει καφέ. Ήταν γλυκό ξημέρωμα και προμήνυε μια όμορφη μέρα. Λίγο έλειψε να ξεχαστεί, όμως η ματιά του έπεσε, όμοια κι απαράλλακτα με κάθε μέρα, στον ηλεκτρικό στίφτη πορτοκαλιού. Και, όμοια κι απαράλλακτα με κάθε μέρα, επανήλθαν οι τσιμπιές στην καρδιά κι ανάσανε με ανακούφιση – ήταν ακριβώς η αρρώστια που τον κρατούσε ζωντανό. “Να τον πάρουμε, είναι ηλεκτρικός στίφτης, οικογενειακός – είχε συμπληρώσει με νόημα – καλύτερα απ΄το να μας βγαίνει η Παναγία με τον στίφτη χειρός”. Κι εκείνος είχε χαμογελάσει, δε θα χαλούσε με τίποτα το πρωινό της χουζούρι για να σηκωθεί να του στύψει πορτοκαλάδα, όμως η πρόταση από μόνη της του είχε φανεί σαν την επισφράγιση μιας συμφωνίας. Και της τον αγόρασε. Δεν τον έβγαλε απ΄τη συσκευασία του, παρά μόνο όταν εκείνη έφυγε.

Κάθε δωμάτιο κι ένα κεφάλαιο της ιστορίας. Απορούν οι φίλοι, πώς ένας τόσο γνωστός γλύπτης επιμένει να κατοικεί στο ίδιο διαμέρισμα, σε μια μάλλον ύποπτη συνοικία. Σαφώς παραμένει πάντα του σεμνός και προσγειωμένος, καταλήγουν με μεγαλοψυχία – άλλο αν εκείνη διέθετε μεν ταλέντο στο να διαβλέπει την υπόσχεση κι άλλο τόσο στο να την ακυρώνει.

Περπατώντας στους δρόμους στο τελείωμα και αυτής της βραδιάς
μόνος για μια ακόμη φορά, σκεπτικός, γεμάτος με αλκοόλ
Επιθυμεί να μην έρθει η ώρα εκείνη, να μην τον αντικρύσει
Εκείνο το είδωλο στον καθρέφτη, η αλήθεια ή το ψέμα της ζωής του;

Α :
Φορούσε το παλτό
που κάλυπτε τη γύμνια του κορμιού της
– αχ, σ’ αγαπώ μικρό
κι ασθενικό πλασματάκι της νιότης μου
Έλα κοντά μου
χωρίς εσένα – όλα μάταια θα ναι.

B :
Τί κοιτάς; Παγιδεύεσαι μέσα στο ίδιο σου το βλέμμα
Τί αναπολείς; Μικρές στιγμές συναισθηματικής ηδονής,
αγάπες χαμένες στου χρόνου τη λήθη
ποτέ δε δόθηκες ολοκληρωτικά στον έρωτα, ποτέ.

Το Πάσχα ποιός σαν πέρασμα θυμάται;
Μυσταγωγία της φύσης και κατάνυξη,
λίγες στιγμές, κατά τον Επιτάφιο∙
βαδίζοντας το πλήθος, συλλογάται
πως η ατμόσφαιρα οργιάζει Άνοιξη
κι ακούγοντας ψαλμούς από ʽνα εδάφιο

σκέφτεται την απώλεια του θανάτου.
Ωστόσο, το ταγιέρ της διπλανής,
το κινητό στο βάθος, που χτυπάει,
γυρίζουν τον καθένα στα δικά του,
τα επίγεια, τις φροντίδες της ζωής
κι η πύλη που άνοιξε στο Σύμπαν πάει…

Το πέρασμα, το κρύφιο μονοπάτι
ή έκλεισε ή ήτανε απάτη.

7/4/2005

Προσεχώς: Σοφία Κολοτούρου, Αν-επίκαιρα ποιήματα

Πρώτο βιβλίο της Σοφίας Κολοτούρου, μιας πραγματικής έκπληξης, αφού στους στίχους της συναντά κανείς εξαιρετική αίσθηση του μέτρου και ευφάνταστες νότες ομοιοκαταληξίας, σε μία ποιητική συλλογή που παίζει με την καθημερινότητα και με επίκαιρα γεγονότα, για να μιλήσει για τα βασικά προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου.

(Λάλoν Ύδωρ, Δαρδανός, 2007)

Τα παιδιά με τα μάτια-θύελλες δεν έχουν ανάγκη από την αργή κίνηση για να διαλευκάνουν τις επίμαχες φάσεις της ζωής. Καταπίνουν με αμάσητες μπουκιές το χρόνο και πάλι δεν χορταίνουν. Οι μόνες λεπτομέρειες στις οποίες εμμένουν, είναι οι γραμμές των προσώπων και οι φλέβες των αισθημάτων.
Τα παιδιά με τα βλέμματα-εκσκαφείς γνωρίζουν πως «ζωή» δεν είναι ό,τι ξεφεύγει από τη μετάφρασή της στην ανθρώπινη διάλεκτο, αλλά ένα αυτοτελές κείμενο διανθισμένο με σημεία στίξης: με κόμματα για τις εναλλαγές των διαθέσεων, με τελείες ως σαλπίσματα ενάρξεων και λήξεων, με άνω τελείες ως εναλλακτικές λύσεις για τους άτολμους, με ερωτηματικά για τη διατήρηση του ενδιαφέροντος. Αλλά και με θαυμαστικά για να βαυκαλίζονται τα κατορθώματα, με αποσιωπητικά για τους απόηχους των αισθημάτων, με διπλές παύλες για την απομόνωση των ανένταχτων, με παρενθέσεις για να περιφρουρούνται οι ονειροπόλοι.

Τα παιδιά με τα αναμμένα κάρβουνα στο πρόσωπο, κάθε Άνοιξη δεν περιμένουν το Χειμώνα, για να προσευχηθούν για τη νέα Άνοιξη, αλλά είναι εδώ, ακονίζοντας τα δόντια τους στο αμόνι του «τώρα». Βρίσκονται ανάμεσα μας δίχως μπέρτες και φωσφορούχα αρχικά. Τις Απόκριες δεν ντύνονται «φάροι» και μισούν θανάσιμα τις πυξίδες.
Τα παιδιά με τα δύο φυτίλια στις κόγχες, δεν κατευθύνουν κανένα. Αναγνωρίζουν την αγιοσύνη του πολλαπλού ειδώλου της αλήθειας και αναμετρώνται με τα ένστικτά τους. Για αυτό και δεν γνωρίζουν από νίκες ή από ήττες. Μονάχα από ζωή.

(Α’ Δημοσίευση στο “Καλειδοσκόπιο” τευχ. 19, Ιανουάριος-Μάρτιος 2005. Ο πίνακας είναι του Π.Λιναρδάκη, από τη σειρά “Η Ιστορία του Ματιού”, Αθήνα, ιδιωτική συλλογή)