ΜΟΙΡΟΛΟΓΙΑ

Ναυαγούσαν όλο το βράδυ

ξανά και ξανά τόσα πρόσωπα μέσα σου.

Σε στάση γονυκλισίας

πετούσες μοιρολόγια να πιαστούν.

Λες και η ζωή για να κρατηθεί

έπρεπε να πιαστεί από τον θάνατο.

*

Με άμμους φλεγόμενες που λαξεύουν ένα σύμβολο  φωτιάς πάνω στον χρόνο,

μ’  έναν άγριο νόμο ζώων που καραδοκούν τον κίνδυνο απ’ το κρησφύγετο τους,

με τον ίλιγγο του να κοιτάς προς τα πάνω,

με τον έρωτα σου  που ανάβει ξάφνου σαν ένα φωτιστικό στο μέσο της νύχτας,

με μικρά θραύσματα ενός κόσμου ιερού για την  ειδωλολατρία,

με τη γλυκύτητα του να κοιμάσαι με όλο σου το δέρμα σκεπάζοντας το πλευρό του φόβου,

στη σκιά τής ραστώνης που άνοιγε τρυφερά μια βεντάλια από ουράνια βοσκοτόπια,

έφτιαξες μέρα με την ημέρα τη  μοναξιά που έχω.

Συχνά

η λογική

δεν παίζει

καλά τα

χαρτιά της.

Προσποιείται ότι

κερδίζει

το στοίχημα

και σχεδιάζει

ένα θεώρημα

για να αποκαλύψει

ακόμα περισσότερο

τις ουλές.

Εξάλλου

μουσική

και λογική

δεν είναι

το ίδιο.

Προσπαθείς

να βγεις από

το πλαίσιο.

Το ποίημα βασίζεται σε πραγματικό περιστατικό, την επίσημη επίσκεψη του ποιητή με την ιδιότητα του γερουσιαστή της Ιρλανδικής Πολιτείας σε μοντεσσοριανό σχολείο κορασίδων το 1926. Η Λήδα της δεύτερης στροφής είναι βέβαια η Μωντ Γκον, η αιώνια Μούσα του Γέητς. Το “μέλι της σάρκας” είναι αναφορά στον Πορφύριο, και στο σύγγραμμά του για το Άντρο των Μουσών στην ομηρική Οδύσσεια. Ο Γέητς δίνει στη φράση το νόημα του (απατηλού) ερωτικού θελγήτρου που οδηγεί στην τεκνοποιία, άρα και στην πτώση της ψυχής από τη σφαίρα της ἀϋλης αθανασίας στον επώδυνο ενθαδικό βίο.

Όλο το ποίημα είναι μελέτη γήρατος και θανάτου. Ο Γέητς έχει κλείσει τα εξήντα όταν το γράφει και τα δεκατρία χρόνια που του υπολείπονται ώς το 1939 που θα πεθάνει, θα είναι οδυνηρά, σημαδεμένα από απώλειες και ασθένειες. Η ζωή στο γέρμα της, μας λέει, είναι κοιλάς δακρύων. Όλοι, η πρώτη καλλονή, οι μέγιστοι φιλόσοφοι, ο ίδιος ο γράφων, καταντούν σκιές, γέρικα σκιάχτρα. Καμιά μητέρα βλέποντας το παιδί της στην κατάπτωση της ηλικίας δεν θα ‘λεγε ότι οι ωδίνες και οι θυσίες της ανταμείφθηκαν. Μόνο οι αιώνιες Παρουσίες των ιδεών και της τέχνης, αυτές που φέρουν τη γαλήνη του μάρμαρου ή του χαλκού, δεν γερνούν — και χλευάζουν τα ανθρώπινα δημιουργήματα.

Στο νεοπλατωνικό όραμα του Γέητς, όπως η ψυχή δεν χρειάζεται τα δεσμευτικά κατηγορήματα του τόπου και του χρόνου, που τη δένουν στη φθορά, έτσι και το μέγιστο έργο δεν (θα ‘πρεπε να) εξαρτάται από τον κόπο και τις θυσίες που το τρέφουν. Ο δημιουργός δεν θα ‘πρεπε να είναι αναλώσιμος, μέσο απλώς διά του οποίου έρχεται στο φως το έργο. Όλα είναι αυτογενή, τμήματα οργανικά του ίδιου δέντρου. Χορευτής και χορός είναι ένα.

Το ποίημα είναι από τη συλλογή The Tower (1928).

**************************************************

`

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Ι

Για ώρα πλανήθηκα στις αίθουσες ρωτώντας·
μια μοναχή γερόντισσα απαντούσε ευγενικά·
εδώ διδάσκουμε ιστορία, εδώ ωδική,
εδώ μαθαίνουν να διαβάζουν τα παιδιά,
να κόβουν και να ράβουν, να μιλούν σωστά,
με τις μεθόδους που η σύγχρονη ζωή απαιτεί –
τα μάτια τους κοιτούσαν απορώντας
τον εξηντάρη επίσημο να τους χαμογελά.